ผลของวิธีจัดการยูเรียที่มีต่อประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์ไนโตรเจนของข้าวนาสวน

บทคัดย่อ

ได้ดำเนินการทดลองในผลของวิธีการปฏิบัติการใส่ยูเรีย (อัตรา 9.6 กก. ไนโตรเจน/ไร่๗ แบบหว่านภายหลังปักดำทั้งก่อนและหลังการให้น้ำท่วมขังในแปลงที่มีต่อผลผลิตและประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์ของข้าวนาสวนที่ปลูกในดินชุดพิมาย )Vertic Tropaquept) ภายใต้สภาพที่ไม่ใส่และใส่ปุ๋ยหมัก (อัตรา 400 กก.น้ำหนักแห้งต่อไร่) ฤดูนาปรังปี พ.ศ. 2539 ณ สถานีทดลองข้าวสุพรรณบุรีในภาคกลางของประเทศไทย ผลการทดลองพบว่าการปลดปล่อย N2+N2O สามารถวัดได้ภายหลังหว่านยูเรียไปในน้ำท่วมขังแล้ว 6 วัน ปริมาณสะสม N2+N2O สามารถวัดได้ภายหลังหว่านยูเรียไปในน้ำที่ท่วงขังแล้ว 6 วัน ปริมาณสะสม N+N2O ที่เกิดขึ้นเมื่อสิ้นสุดการวัดในวันที่ 14 ภายหลังการใส่ยูเรียสำหรับตำรับการทดลองใส่ยูเรียและยูเรีย + ปุ๋ยหมักเกิดขึ้น 2.4 และ 2.7% ของไนโตรเจนที่ใส่ปริมาณสะสมของแอมโมเนียที่ระเหยออกมาสิ้นสุดการวัดในวันที่ 11 ภายหลังการใส่ยูเรียในตำรับที่ใส่ยูเรียและยูเรีย + ปุ๋ยหมัก เกิดขึ้น 1.01 และ 1.24 กก. ไนโตรเจนต่อไร่ หรือเท่ากับการสูญเสียแอมโมเนียเกิดขึ้น 11 และ 13% ของไนโตรเจนที่ใส่ในตำรับดังกล่าวตามลำดับ ข้อมูลความสมดุลไนโตรเจน -15 ที่ระยะ 56 วันภายหลังการใส่ยูเรียชี้ให้เห็นว่าปริมาณการตรวจพบไนโตรเจนรวมในส่วนของพืช (ต้น + ราก) และดินของตำรับที่ใส่ยูเรียให้ผลไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากตำรับที่ใส่ยูเรีย + ปุ๋ยหมัก การสูญเสียไนโตรเจน (ปริมาณที่ขาดหายไป) จากระบบน้ำ-ดิน และพืชของตำรับการทดลองดังกล่าวเท่ากับ 25 และ 27 % ของไนโตรเจนที่ใส่ตามลำดับ ตำรับที่ใส่ยูเรียให้ผลผลิตเมล็ดและปริมาณการดูดกินไนโตรเจนทั้งในเมล็ดและฟางสูงกว่าตำรับที่ไม่ได้ใส่อะไรเลยอย่างมีนัยสำคัญ การใส่ปุ๋ยหมักไม่มีผลต่อผลผลิตและเมล็ดและการดูดกินไนโตรเจนของข้าว การหว่านยูเรียก่อนหรือหลังการให้น้ำท่วมขังในแปลงให้ผลผลิตเมล็ดและปริมาณการดูดกินไนโตรเจนไม่แตกต่างกัน โดยไม่คำนึงถึงชนิดและปุ๋ยยูเรีย และการใส่ร่วมกับปุ๋ยหมัก