การรวบรวมพันธุ์และการศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาของมะเขือลักษณะผลสั้น

บทคัดย่อ

ประเทศไทยเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายของเชื้อพันธุ์มะเขือสูง แต่อิทธิพลทางการค้าทำให้ความหลากหลายของมะเขือลดลง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวม ประเมินลักษณะและอนุรักษ์เมล็ดเชื้อพันธุ์มะเขือไว้ในธนาคารเชื้อพันธุ์พืชมิให้สูญหาย และเพื่อใช้ในการคัดเลือกลักษณะดี สำหรับการปรับปรุงพันธุ์ที่ต้องการในอนาคต โดยการศึกษาเปรียบเทียบลักษณะทางสัณฐานวิทยาของมะเขือผลสั้น จำนวน 17 ตัวอย่างพันธุ์ในระยะตั้งแต่เมล็ดงอกจนถึงการออกดอกและติดผล ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร จ. พิจิตรระหว่างเดือนกรกฎาคม 2560 ถึงเดือนเมษายน 2561 วางแผนการทดลองแบบ RCB จำนวน 2 ซ้ำ พบว่า มะเขือ ผลสั้นที่ศึกษา สามารถจัดกลุ่มได้ 4 ประเภท คือ 1) ผลทรงกลมขนาดใหญ่สัดส่วนความยาวเท่ากับความกว้างผล ขนาดผลประมาณ 3.5 - 5 ซม. เนื้อสัมผัสปานกลางถึงเนื้อแน่น จำนวนเมล็ดมากกว่า 500 เมล็ด/ผล พบจำนวน 9 ตัวอย่าง 2) ผลทรงกลม ขนาดเล็ก สัดส่วนความยาวเท่ากับความกว้างผล ขนาดผลประมาณ 2 – 3 ซม. ออกดอกเป็นช่อมีจำนวนมากกว่า 3 ดอก/ช่อ ใช้เวลาสั้นในการติดผล จำนวนผลผลิตมากกว่า 150 ผล/ต้น เนื้อสัมผัสแน่น จำนวนเมล็ดประมาณ 300 เมล็ด/ผล พบจำนวน 3 ตัวอย่าง 3) ผลทรงรีสัดส่วนความยาวกว่าความกว้างผล ขนาดผลยาวประมาณ 4 – 5 ซม. กว้างประมาณ 2–3 ซม. เนื้อสัมผัสปานกลางถึงเนื้อแน่น มีรสชาติหวาน จำนวนเมล็ดมากกว่า 500 เมล็ด/ผล พบจำนวน 3 ตัวอย่าง และ4)ผลกลมแป้น สัดส่วนความยาวน้อยกว่าความกว้างผล ขนาดผลกว้าง ประมาณ 7 - 9 ซม. ผลมีร่องหยัก จำนวนผลผลิต น้อยกว่า 30 ผล/ต้น เนื้อสัมผัสหลวม จำนวนเมล็ด มากกว่า 500 เมล็ด/ผล พบจำนวน 2 ตัวอย่าง โดยมะเขือให้ผลผลิตสูงสุด 3 อันดับแรกเท่ากับ 324.25 –161.73 ผล/ต้น ได้แก่ มะเขือกรอบ/พันธุ์เวียดนาม (S42) มะเขือขาวกรอบ/พันธุ์ขาวพวง (S18) และมะเขือตอแหล (S71) เป็นมะเขือประเภทที่ 2 ส่วนมะเขือพันธุ์ก้านกบ (S38) และมะเขือพม่า (S62) เป็นมะเขือที่ให้ผลผลิตต่ำกว่า 30 ผล/ต้น ทั้ง 2 ตัวอย่าง เป็นมะเขือประเภทที่ 4 และมะเขือที่ให้ น้ำหนักผลผลิตต่อต้นสูงสุด 5 อันดับแรก (2,938.54 - 2,377.19 กรัม/ต้น) ได้แก่ มะเขือเปราะม่วง (S35) มะเขือลาย (S43) มะเขือคางกบ (S41) มะเขือ เปราะ/พันธุ์พิจิตร1(DOAVG 00007) ซึ่งเป็นมะเขือประเภทที่ 1 และมะเขือเปราะ/พันธุ์ลายรี(S28) เป็นมะเขือประเภทที่ 3