การปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองโดยการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์

บทคัดย่อ

การปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้ได้พันธุ์ใหม่ที่มีคุณสมบัติดีกว่าเดิมนั้น สิ่งสำคัญ คือ การสร้างความแปรปรวนทางพันธุกรรม นอกจากการผสมข้าวพันธุ์ระหว่างพ่อแม่ที่มีความแตกต่างกันทางพันธุกรรมแล้ว ยังมีการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ แล้วตามด้วยการคัดเลือกงานวิจัยทางด้านนี้ของประเทศไทยเริ่มตั้งแต่ปี 2514 มีหลายวัตถุประสงค์ ส่วนใหญ่เน้นทางด้านต้านทานโรคคือ โรคราสนิม โรคเมล็ดสีม่วง โรคใบยอดย่น และโรคแอนแทรกโนส นอกจากนี้เป็นการปรับปรุงลักษณะทางการเกษตร เมล็ดเขียวและทนดินเค็ม ที่สำเร็จนำมาใช้ประโยชน์ได้ คือ ปรับปรุงพันธุ์ต้านทานโรคราสนิม จากการนำเมล็ดพันธุ์ สจ. 4 ไปฉายรังสีแกมม่า ในที่สุดได้พันธุ์ดอยคำ เป็นโรคราสนิมน้อยและให้ผลผลิตสูงกว่าพันธุ์ สจ. 4 ประมาณ 15 เปอร์เซ็นต์ ในภาพการเป็นโรค อีกงานวิจัยมีการนำเอาเมล็ดพันธุ์เชียงใหม่ 60 ไปฉายรังสีแกมม่า ผลจากการคัดเลือกได้สายพันธุ์ต้านทานโรค CM60-10kr-71 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 423 กิโลกรัมต่อไร่ ในขณะที่พันธุ์เชียงใหม่ 60 ได้ 257 กิโลกรัมต่อไร่ ในสภาพเกิดโรคตามธรรมชาติ สายพันธุ์นี้นำไปใช้ในโครงการปรับปรุงพันธุ์และอยู่ระหว่างการทดสอบการให้ผลผลิตในไร่เกษตรกร