ผลของซิลิก้าในต้นข้าวต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

ผู้แต่ง

  • พัชนี ชัยวัฒน์

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2001.17

คำสำคัญ:

พันธุ์ข้าว, ความต้านทาน, ซิลิก้า, เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

บทคัดย่อ

ผลของชิลิก้าในต้นข้าวต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล (Nilaparvata Imgens (Stal)) ศึกษาโดยใช้พันธุ์ข้าวที่มีระดับต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลแตกต่างกันทางพันธุกรรม จำนวน 5 พันธุ์ โดยมีพันธุ์ TN1 และ IR22 เป็นพันธุ์อ่อนแอ IR46 เป็นพันธุ์ที่มีระดับความต้านทานปานกลาง IR72 และ Mudgo เป็นพันธุ์ต้านทาน ปลูกต้นข้าวทั้ง 5 พันธุ์ ในสารละลายที่มีความเข้มข้นของซิลิก้า 0, 100 , 200 , 300 และ 400 ppm โดยวางแผนการทดลองแบบ split plot เพื่อศึกษาผลของซิลิก้าในพันธุ์ข้าวที่ต่างพันธุกรรม ซึ่งอาจก่อให้เกิดความต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาที่สถาบันวิจัยข้าวนานาชาติ (IRRI) ประเทศฟิลิปปินส์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2535-2536
เปอร์เซ็นต์ซิลิก้าในต้นข้าวทั้ง 5 พันธุ์เพิ่มขึ้นทางสถิติเพื่อเลี้ยงในสารละลายที่มีซิลิก้า เปอร์เซ็นต์การเพิ่มขึ้นของซิลิก้าสู
งสุดเมื่อปลูกต้นข้าวในสารละลายที่มีซิลิก้าอยู่ระหว่าง 100 ถึง 200 ppm และเมื่ออาศัยการวิเคราะห์แบบ split split plot โดยอาศัยส่วนของต้นพืชเป็น sub-sub plot พบว่าเปอร์เซ็นต์ซิลิก้าในใบข้าวที่มีอายุ 45 วัน สูงกว่าในกาบใบโดยแตกต่างทางสถิติ ซิลิก้าในสารละลายที่ใช้ปลูกต้นกล้าข้าวไม่ทำให้ความอยู่รอดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลลดลงเมื่อนำมาเลี้ยงตัวอ่อนเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่มีอายุ 1 วัน ด้วยต้นกล้าที่มีอายุ 14 วัน ยกเว้นเมื่อเลี้ยงด้วยพันธุ์ต้านทาน IR72 มีอายุ 14 วัน ซิลิก้าทำให้ดัชนีการเจริญเติบโตของประชากรแมลงลดลง (population growth index)
เมื่อเลี้ยงตัวอ่อนเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่มีอายุ 1 วันด้วยต้นข้าวที่มีอายุ 45 วัน ซิลิก้าในสารละลายทำให้ความอยู่รอดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่เลี้ยงด้วยข้าวทั้ง 5 พันธุ์ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ความอยู่รอดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลลดลงหลังจากที่เลี้ยงแมลงด้วยข้าวพันธุ์อ่อนแอ TN1 และ IR22 เป็นเวลานาน 16 วัน แต่เมื่อเลี้ยงแมลงด้วยพันธุ์ต้านทาน Mudgo และ IR72 นานเพียง 4 วัน ความอยู่รอดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ลดลงอย่างชัดเจน ซิลิก้าทำให้ความอยู่รอด ดัชนีการเจริญเติบโตของประชากรแมลงและการเจริญพันธุ์ ของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลลดลง แต่ทำให้เวลาที่ตัวอ่อนใช้ในการพัฒนาเป็นตัวเต็มวัยยาวขึ้น ระดับซิลืก้าในสารละลายไม่มีผลกระทบต่อปริมาณน้ำตาล ที่เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลขับถ่ายออกมา (honeydew) ชี้ให้เห็นว่าซิลิก้าในเนื้อเยื่อไม่มีผลต่อการดูดน้ำเลี้ยงจากต้นข้าว แต่ซิลิก้ามีผลต่อระบบสรีระของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
บทบาทของซิลิก้าที่ต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลเป็นลักษณะที่สัมพันธ์หรือเสริมกับปัจจัยต้านทานอื่น ๆ เห็นได้จากการที่พันธุ์ต้านทาน IR72 และ Mudgo เมื่อปลูกในสารละลายที่มีซิลิก้ามีผลทำให้ความอยู่รอดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลลดลงโดยใช้ระยะเวลาที่สั้นกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับพันธุ์อ่อนแอ TN1 แต่เมื่อเลี้ยงแมลงด้วยข้าวพันธุ์ต้านทาน IR72 และ Mudgo ที่ปลูกในสารละลายอาหารที่ไม่ได้ใส่ซิลิก้า ความอยู่รอดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลไม่แตกต่างจากแมลงที่เลี้ยงด้วยพันธุ์อ่อนแอ TN1 และ IR22

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2019-10-22

รูปแบบการอ้างอิง

ชัยวัฒน์ พ. (2019). ผลของซิลิก้าในต้นข้าวต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล. วารสารวิชาการเกษตร, 19(3), 197–211. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2001.17

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย