การปลดปล่อยธาตุอาหารและการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีในดินที่ใส่แหนแดง

ผู้แต่ง

  • ศิริลักษณ์ แก้วสุรลิขิต กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กรมวิชาการเกษตร
  • พัชรินทร์ นามวงษ์ กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กรมวิชาการเกษตร
  • ประไพ ทองระอา กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กรมวิชาการเกษตร
  • นิศารัตน์ ทวีนุต กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กรมวิชาการเกษตร
  • กานดา ฉัตรไชยศิริ สํานักวิจัยและพัฒนาหม่อนไหม กรมหม่อนไหม

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2020.10

คำสำคัญ:

การปลดปล่อยธาตุอาหาร; แอมโมเนียม; ไนเตรท; แหนแดง

บทคัดย่อ

แหนแดงเป็นปุ๋ยชีวภาพชนิดหนึ่งที่สามารถใช้เป็นแหล่งไนโตรเจนให้แก่พืชได้ เนื่องจากมีไซยาโนแบคทีเรียชนิดที่ตรึงนโตรเจนอาศัยอยู่ในโพรงใบ นอกจากนี้ ยังมีธาตุอาหารชนิดอื่นเป็นองค์ประกอบค่อนข้างสูง เมื่อเกิดการย่อยสลายจะปลดปล่อยธาตุอาหารให้เป็นประโยชน์แก่พืช เพื่อให้สามารถนำแหนแดงไปประยุกต์ใช้กับพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพจำเป็นต้องทราบถึงระยะเวลาการปลดปล่อยธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์จึงดำเนินการบ่มแหนแดงสดและแหนแดงแห้งในดินชุดปากช่อง ที่ระดับความจุความชื้นของดิน 60%อุณหภูมิ 30oซ. ที่ระยะเวลาต่าง ๆ ในช่วง 154 วันผลการทดลองพบว่า ไนโตรเจนที่เป็นประโยชน์สุทธิ(Net-N) มีปริมาณเพิ่มขึ้น โดยดินที่ใส่แหนแดงสดมีการปลดปล่อยไนโตรเจนในรูปอมโมเนียมสูงกว่าในรูปไนเตรทในช่วงระยะเวลา 1-35 วันแรกหลังจากนั้น ปริมาณแอมโมเนียมลดลง และคงเหลือแต่รูปของไนเตรทจนถึงระยะสิ้นสุดการทดลอง ส่วนดินที่ใส่แหนแดงแห้ง พบว่า ในช่วงระยะเวลา 7 วันแรก มีการปลดปล่อยแอมโมเนียมสูงกว่าไนเตรท หลังจากนั้น ปริมาณแอมโมเนียมลดลงแต่ปริมาณไนเตรทสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจนถึงระยะสิ้นสุดการทดลอง ขณะที่การปลดปล่อยปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ พบว่า ไม่แตกต่างกัน แต่การใส่แหนแดงแห้งมีปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้สูงกว่าการใส่แหนแดงสด และมีช่วงระยะเวลาการปลดปล่อยยาวนานประมาณ 150 วัน สำหรับค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ของดิน พบว่า การใส่แหนแดงสดและแห้ง มีผลทำให้ pH ของดินลดลงเล็กน้อยส่วนค่าการนำไฟฟ้าในสารละลายดิน (EC) ของดินที่ใส่แหนแดงแห้งมีค่าสูงขึ้นมากกว่าการใส่แหนแดงสด นอกจากนี้ ยังพบว่า ปริมาณอินทรียวัตถุในดินที่ใส่ทั้งแหนแดงสดและแห้งเพิ่มขึ้นใกล้เคียงกัน

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการเกษตร. 2553. คำแนะนำการใช้ปุ๋ยกับพืชเศรษฐกิจ. กรุงเทพฯ. 122 หน้า.

ประพิศ แสงทอง และพิชิต พงษ์สกุล. 2536.ความเป็นประโยชน์ของไนโตรเจนจากแหนแดง. ว. ดินและปุ๋ย. 15: 173-181.

ศิริลักษณ์ แก้วสุรลิขิต และประไพ ทองระอา. 2557. การใช้แหนแดงเพื่อการผลิตพืช. หน้า 128-135. ใน: เอกสารประกอบการ

ประชุมวิชาการ ปี พ.ศ. 2557 สำนักวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร 10-12 มิถุนายน 2557 ณ โรงแรมเดอะกรีนเนอรี่ รีสอร์ท เขาใหญ่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา.

ศิริลักษณ์แก้วสุรลิขิต ประไพ ทองระอา กานดา ฉัตรไชยศิริ และภาสันต์ ศารทูลทัต. 2561. ผลของแหนแดงแห้งต่อการเจริญเติบโตของผักกวางตุ้ง. หน้า 332-337.ใน: เอกสารการประชุมวิชาการพืชสวนแห่งชาติ ปี ครั้งที่ 17, 9-21 พฤศจิกายน 2561 ณ โรงแรมเชียงใหม่ แกรนด์วิวแอนด์คอนเวนชั่น เซ็นเตอร์จังหวัดเชียงใหม่.

Bhardwaj, K.K.R.and A.C. Gaur.1970. Effect of humic and fulvic acids on the growth and efficiency of nitrogen

fixationby Azotobacter chroococcum. Folia Microbiol.15: 364-367.

Bray, R.H. and N. Kurtz.1945. Determination of total organic and available forms of phosphorus in soil. Soil Sci.

: 39-45.

Goering, H.K. and P.J. van Soest, 1970. Forage fiber analyses (apparatus, reagents, procedures, and some

applications). Agriculture handbook no. 379, Agriculture Research Service USDA, Washington (DC),USA. 20 pp.

Ito, O. and I. Watanabe. 1985. Availability to rice plants of nitrogen fixed by Azolla. Soil Sci. Plant Nutr. 31:

-104.

Jumadi, O.; F. Hiola; Y. Hala; J. Norton and K. Inubushi. 2014. Influence of Azolla (Azolla microphylla Kaulf.)

compost onbiogenicgasproduction, inorganic nitrogen and growth of upland Kangkong (Ipomoea aquatica Forsk.) in a silt loam soil. Soil Sci. Plant Nutr. 60: 722–730.

Keeney, D.R. 1982. Nitrogen-availability indexes. Pages711-733. In: Methods of soil analysis Part 2. 2nd Ed. A.L.

Page; R.H. Miller and D.R. Keeney American Society of Agronomy, Madison, WI.

Van Hove, C. 1989. Azolla and its multiple uses with emphasis on Africa. FAO, Rome, Italy. 53 p.

Walkley, A.andI. A. Black.1947. Chromicacid titration method for determination of soilorganic matter. Soil Sci. Amer. Proc. 63: 257.

Watanabe, I., B. Ke-Zhi, N.S. Benja, C.R. Espinas, O. Ito and B.P.R. Subudhi. 1981. The Azolla anabaena complex

and its use in rice culture. IRPS. 69: 1-11.

Watanabe, I., C.R. Espianas, N.S. Berja and B.V. Alimagno. 1977. The utilization of the Azolla-Anabaena complex as anitrogenfertilizer for rice. IRRI Res.11: 1-15.

Watanabe, I. and C. Ramirez. 1990. Phosphorus and nitrogen contents

of Azolla grown in the Philippines. Soil Sci. Plant Nutr. 36: 319–331.

Watanabe, I., N.S. Berja and D.C. Del Rosario. 1980. Growth of Azolla in paddy field as affected by

phosphorus fertilizer. Soil Sci. Plant Nutr. 26: 301-307.

Watanabe, I., P.Jr. Benjaminand C. Ramirez. 1991. Mineralization of Azolla N and its availability to wetland rice.

Soil Sci. Plant Nutr. 37: 679-688.

Wen, Q.X., L.L. Cheng and S.L. Shi 1987. Decomposition of Azolla in the field and availability of Azolla nitrogen to

plants. Pages 241-254. In: Azolla utilization, Ed. IRRI. Manila, Philippines

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-08-31

รูปแบบการอ้างอิง

แก้วสุรลิขิต ศ., นามวงษ์ พ. ., ทองระอา ป. ., ทวีนุต น., & ฉัตรไชยศิริ ก. . (2020). การปลดปล่อยธาตุอาหารและการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีในดินที่ใส่แหนแดง . วารสารวิชาการเกษตร, 38(2), 139–149. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2020.10

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย