การศึกษาการใช้สะเดาบางรูปแบบในการป้องกันกำจัดหนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่วเขียว

บทคัดย่อ

หนอนแมลงวันเจาะลำต้นเป็นแมลงศัตรูที่สำคัญของถั่วเขียวในระยะต้นอ่อน การทำลายของแมลงชนิดนี้จะทำให้ถั่วเขียวชงักการเจริญเติบโตผลผลิตช้าลง หรืออาจตายได้ สะเดาไทย (Azadirachta indica var. siamensis Valuton) เป็นพืชพื้นบ้านของไทยทีทมีฤทธิ์ในการป้องกันกำจัดแมลงหลายชนิด จึงได้ศึกษาการใช้สะเดาบางรูปแบบในการป้องกันกำจัดหนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่วเขียว ดำเนินการทดลองที่ศูนย์วิจัยพืชไร่ชัยนาท แปลงทดลองดงเกณฑ์หลวง อ. วัดสิงห์ จ. ชัยนาท ในฤดุฝน (กันยายน-ตุลาคม) ปี 2537-2538 ผลการทดลอง พบว่า การใช้สารสกัดจากเมล็ดสะเดาด้วยน้ำเข้มข้น ตั้งแต่ 5%(W8V) พ่นต้นถั่วเขียวตั้งแต่เริ่มงอกสัปดาห์ละ 2 ครั้ง มีประสิทธิภาพสูงที่สุดในการป้องกันกำจัดหนอนแมลงวันเจาะลำต้นทั้งชนิด Ophiomyia phaseoli และชนิด Melanagromyza sojae ใกล้เคียงกับการใช้สารฆ่าแมลง monocrotophos เข้มข้น 0.105% ของสารออกฤทธิ์ พ่นสัปดาห์ละ 1 ครั้ง แปลงที่พ่นสารสกัดจากเมล็ดสะเดาด้วยน้ำ เข้มข้น 5% ตรวจไม่พบหนอนและดักแด้ของแมลงวันเจาะลำต้นชนิด O. phaseoli แต่พบชนิด M. sojae เฉลี่ย 2.5-3.0 ตัว/40 ต้น ในขณะที่แปลงที่พ่นด้วยสาร monocrotophos มีจำนวนหนอนและดักแด้จของแมลงวันเจาะลำต้นชนิด O. phaseoli เฉลี่ย 1.0 ตัว/40 ต้น และชนิด M. sojae เฉลี่ย 1.0-8.0 ตัว/40 ต้น และชนิด M. sojae เฉลี่ย 17.0-21.3 ตัว/40 ต้น สารสกัดจากเมล็ดสะเดาด้วยน้ำ เข้มข้น 5%(W/V) และ 10%(W/V) มีประสิทธิภาพใกล้เคียงกันในการป้องกันกำจัดหนอนแมลงวันเจาะลำต้นทั้ง 2 ชนิดดังกล่าวข้างต้น การพ่นสารสกัดจากเมล็ดสะเดาด้วยน้ำกับต้นถั่วเขียวที่ยังเล็กนั้นไม่ควรพ่นเกิน 4 ครั้ง เพราะสารสกัดจากเมล็ดสะเดาทำให้ใบถั่วเขียวเกิดมีสีแดง (phytotoxic) ส่วนการโรยด้วยผงเมล็ดสะเดาทั้งก่อนปลูกและหลังงอกมีประสิทธิภาพค่อนข้างน้อยในการป้องกันกำจัดหนอนแมลงวันเจาะลำต้นชนิด O. [haseoli และไม่มีประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดหนอนแมลงวันเจาะลำต้นชนิด M. sojae