งานวิจัยเพื่อพัฒนาการแช่ฟอกปอ

บทคัดย่อ

งานวิจัยเพื่อพัฒนาการแช่ฟอกปอมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการแช่ฟอกของเกษตรกร ปัจจัยที่มีผลต่อการแช่ฟอกปอมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการแช่ฟอกของเกษตรกรปัจจัยที่มีผลต่อการแช่ฟอกปอ และการแก้ปัญหาการแช่ฟอกในแหล่งที่มีปริมาณน้ำจำกัด โดยศึกษาถึงความเป็นไปได้ในการแช่ฟอกปอในบ่อขนาดเล็ก งานวิจัยแบ่งเป็น 3 ส่วน คือ 1. การสำรวจสภาพแช่ฟอกของเกษตกร 2. ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการแช่ฟอก และ 3. การพัฒนาการแช่ฟอกในบ่อขนาดเล็ก
จากการสำรวจการแช่ฟอก พบว่าเกษตรกรส่วนมากใช้คูริมถนนแช่ปอ นอกจากนั้นก็มีการแช่ในนา ในบ่อส่วนตัว และแหล่งน้ำสาธารณะ การเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อนำมาหาปริมาณจุลินทรีย์ พบว่าส่วนใหญ่เป็นพวกแบคทีเรย โดยมีปริมาณ 10-10 โคโลนี ในน้ำแช่ป 1 มิลลิลิตร
การศึกษาปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการแช่ฟอกปอ พบว่าการแช่ปอโดยใช้น้ำบ่อ ใช้เวลาแช่ฟอกน้อยกว่าแช่ในน้ำฝนหรือน้ำบาดาลประมาณ 5-6 วัน ปริมาณน้ำที่เหมาะสมในการแช่ฟอกขึ้นอยู่กับชนิดและพันธุ์ปอ อุณหภูมิที่เหมาะสมในการแช่ฟอกควรอยู่ในช่วง 30-40 C และมี pH ของน้ำเริ่มต้นอยู่ในช่วง 4-6 เพื่อนำน้ำจากบ่อแช่ฟอกของเกษตรกรมาทดสอบความสามารถในการแช่ฟอกปอ พบว่าน้ำจากบ่อแช่ปอแตกต่างไปจากบ่อข้างเคียงที่ไม่ได้แช่ปอมาก่อน แต่เวลาในการแช่ปอมีผลมาจากอายุ ชนิด และพันธุ์ปอมากกว่า นอกจากนี้การแช่ปอกลีบสดยังสามารถแช่ฟอกได้เร็วกว่าการแช่ทั้งต้น ซึ่งสามารถประหยัดเนื้อที่ในการแช่ ค่าขนส่ง ตลอดจนไม่ต้องหาวัสดุมาทับมัดปอให้จม การแช่ปอซ้ำในน้ำเดิม พบว่ามีผลทำให้คุณภาพเส้นใยด้อยลงเมื่อล้างในน้ำแช่ปอ แต่ถ้าใช้น้ำสะอาดล้างมีผลทำให้คุณภาพเส้นใยดีขึ้น เชื้อจุลินทรีย์หลักในขบวนการแช่ฟอกมาจากต้นปอ การปลูกปอในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ไม่มีใส่ปุ๋ยไนโตรเจน และแช่ในน้ำบาดาล มีผลทำให้ไม่สามารถลอกเส้นใยได้ ต้นปอยังเขียวสดและแตกรากได้
การศึกษาเพื่อแก้ปัญหาการแช่ฟอกในแหล่งที่มีน้ำจำกัด โดยศึกษาการแช่ปอในบ่อขนาดเล็ก สรุปได้ว่าพื้นที่ในการขุดบ่อในไร่นาตนเองควรมีพื้นที่ประมาณ 1.5 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ปลูก มีขนาดลึกประมาณ 75 เซนติเมตร สามารถใช้แช่ปอได้ 2 รอบ ควรวางบ่อตามแนวยาว เพื่อความสะดวกในการขนปอลงแช่ และขนวัสดุทับมัดปอ ปริมาณน้ำที่ใช้ในการแช่ฟอกขึ้นอยู่กับชนิดและพันธุ์ปอ การใส่ปุ๋ยยูเรีย 0.01% ในน้ำแช่ปอสามารถเร่งเวลาแช่ฟอกได้ การแช่ปอกลีบสดทำให้เพิ่มปริมาณปอแช่ฟอกได้มากขึ้น และลดเวลาแช่ การแช่ปอทั้งต้นควรคลุมมัดปอด้วยผักตบชวา ซึ่งสามารถมัดปอให้จมได้ และทำให้เส้นใยคุณภาพดีขึ้น