ประสิทธิภาพแตนเบียนหนอนชอนใบลิ้นจี่ในการควบคุมประชากรหนอนชอนใบ Conopomorpha litchiella (Lepidoptera : Gracillariidae)ในสภาพธรรมชาติ

บทคัดย่อ

หนอนชอนใบลิ้นจี่ Conopomorpha litchiella (Lepidoptera : Gracillariidae) เป็นหนอนผีเสื้อขนาดเล็กชอบทำลายส่วนยอดและใบอ่อนของลิ้นจี่และลำใย ทำให้ส่วนของพืชที่ถูกทำลายปรากฎเป็นรอยแห้ง สีน้ำตาลอย่างชัดเจนและหยุดชะงักการเจริญเติบโต หนอนชอนใบยังมีแมลงศัตรูธรรมชาติหลายชนิดที่คอยควบคุมประชากรของแมลงชนิดนี้ จึงได้ทำการศึกษาปริมาณการเข้าทำลายลิ้นจึ่และพืชอาศัยชนิดอื่น เช่น ลำไย รวมทั้งชนิดและประสิทธิภาพแตนเปียนหนอนที่พบในสภาพธรรมชาติที่ศูนย์วิจัยพืชสวนเชียงราย ในปี พ.ศ. 2538 และปี 2539 ผลปรากฎว่า ความเสียหายของยอดอ่อนที่ถูกทำลายเนื่องจากหนอนชอนใบ C. litchiella ช่วงเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน ในลิ้นจี่ 83 และ 73.04% สูงกว่าที่พบบนลำไยคือ 59.55 และ 33.35% ตามลำดับ ในเดือนกรกฎาคมแตนเบียนมีประสิทธิภาพการทำลายหนอนชอนใบค่อนข้างสูง 60% ในลิ้นจึ่ และ 48% ในลำใย เนื่องจากสภาพแวดล้อมเหมาะสมคือมีการแตกยอดอ่อนมากในพืชทั้ง 2 ชนิด จึงพบปริมาณหนอนชอนใบมากซึ่งเป็นอาหารของแตนเหมาะสมคือมีการแตกยอดอ่อนมากในพืชทั้ง 2 ชนิดจึงพบปริมาณหนอนชอนใบมากซึ่งเป็นอาหารของแตนเบียน รวมทั้งอุณหภูมิและความชื้นที่พอเหมาะที่ช่วยเอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโตและขยายพันธุ์ของแตนเบียนหนอน
แตนเบียนหนอนชอนใบที่พบสามารถแบ่งออกได้ตามลักษณะภายนอก มี 6 ชนิด เป็นแตนเบียนภายนอก (solitary ectoparasitoids) จัดอยู่ในอันดับ Hymenoptera ยังไม่สามารถวิเคราะห์ชื่อวิทยาศาสตร์ได้ ชนิดที่ 1 พบในปริมาณมากที่สุด รองลงมาชนิดที่ 2 และ 3 มีประสิทธิภาพในการควบคุมประชากรหนอนชอนใบได้ดีกว่าชนิดที่ 4, 5 และ 6 แต่แตนเบียนทั้ง 6 ชนิดสามารถควบคุมการระบาดของหนอนชอนใบได้ในระดับหนึ่ง
การประเมินยอดอ่อนของลิ้นจี่และลำไยที่ถูกทำลาย การสุ่มนับรังดักแด้ที่ปรากฎบนใบแก่รวมทั้งปริมาณหนอนที่ถูกแตนเบียนทำลาย (% parasitisation) สามารถใช้เป็นเกณฑ์ในการพยากรณ์การระบาดประกอบกับการตัดสินใจพ่นสารฆ่าแมลง