การตรวจสอบความแตกต่างของความคลาดเคลื่อนในการทดลองก่อนการวิเคราะห์รวม

บทคัดย่อ

งานทดลองที่มีการทำซ้ำในหลายท้องที่หรือในฤดูกาลที่แตกต่างกัน ต้องทำการวิเคราะห์รวมเพื่อทดสอบอิทธิพลของสิ่งแวดล้อมและการตอบสนองของสิ่งทดลอง เป็นการหาข้อสรุปของผลการศึกาาทดลองนั้น ๆ อย่างสมบูรณ์ ในการวิเคราะห์รวมมีข้อกำหนดว่าต้องตรวจสอบความแตกต่างของความฉลาดเคลื่อนในการทดลอง (error meansquare) ก่อน ในทางปฏิบัติที่ทำกันอยู่ จะทำการตรวจสอบด้วยวิธีพิจารณาค่า โดยจะถือว่าไม่แตกต่างกัน ถ้าค่าสูงสุดกับต่ำสุดต่างกันไม่เกิน 3 เท่า แต่บ่อยครั้งที่พบว่าได้ผลการตรวจสอบไม่ตรงกับวิธี Bartlett's test ในโปรแกรมสำเร็จรูปเพื่อการวิเคราะห์รวมโดยตรง (โปรแกรม IRRISTAT) จึงได้นำวิธี Cochran'test ซึ่งเป็นวิธีตรวจสอบความแตกต่างของความคลาดเคลื่อนและใช้วิธีการตรวจสอบแบบ Bartlett's test เป็นวิธีมาตรฐานเปรียบเทียบ โดยใช้ข้อมูลงานวิจัยข้าวโครงการข้าวนาสวนชลประทาน ในปี 2531-2536 จำนวน 102 ชุด แต่ละชุดมี error meansquare ตั้งแต่ 3 ค่าขึ้นไปพบว่าวิธี Cochran's test ให้ผลการตรวจสอบจำนวนชุดข้อมูลที่มีความแตกต่างของความคลาดเคลื่อนในการทดลองได้ ร้อยละ 87 ในขณะที่วิธีการพิจารณาค่าความแตกต่างตรวจสอบได้เพียงร้อยละ 51 สรุปได้ว่าควรจะใช้วิธี Cochran's test ในการตรวจสอบความแตกต่างของความคลาดเคลื่อนในการทดลองก่อนทำการวิเคราะห์รวมแทนวิธีพิจารณาค่าความแตกต่างในกรณีที่ไม่มีโปรแกรมสำเร็จรูปเพื่อการวิเคราะห์รวมโดยตรง