อิทธิพลของอัตราปลูกและปริมาณการให้น้ำต่อผลผลิต และประสิทธิภาพการให้น้ำของถั่วเหลือง

บทคัดย่อ

การปลูกถั่วเหลืองในฤดูแล้งมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการให้น้ำเพื่อให้ได้ผลผลิตและคุณภาพสูง การทดสอบผลของอัตราปลูก และปริมาณการใช้น้ำ ต่อผลผลิตและประสิทธิภาพการใช้น้ำของถั่วเหลืองพันธุ์นครสวรรค์ 1 ได้ดำเนินการที่ศูนย์วิจัยพืชไร่ชัยนาท ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2536 ถึงกุมภาพันธ์ 2537 ดำเนินการทดลองโดยปลูกถั่วเหลืองในอัตราต่าง ๆ 3 อัตรา แล้วให้น้ำตามสัดส่วนของค่าปริมาณน้ำที่ให้/ค่าการระเหยสะสม (irrgation water/evaporation, IW/E) 0.3 , 0.5 , 0.87 และ 0.9 โดยให้น้ำทุกครั้งเมื่อค่าการระเหยสะสมจากถาดวัดการระเหยมีค่า 60 มม. พบว่า ไม่มีปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่างอัตราปลูก และปริมาณการให้น้ำ ในด้านผลผลิต และองค์ประกอบผลผลิต การเพิ่มปริมาณน้ำจากสัดส่วน IW/E 0.3 จนถึง 0.9 ในแต่ละอัตราปลูกมีผลให้ผลผลิตเฉี่ยเพิ่มขึ้นระหว่าง 13-16% (ผลผลิตเฉลี่ยระหว่าง 330-380 กก./ไร่๗ เมื่อใช้อัตราปลูกสูงขึ้น ผลผลิตจะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยผลผลิตเฉี่ยเพิ่มจาก 317 กก./ไร่ ที่อัตราปลูก 20 ต้น/ม. เป็น 395 กก./ไร่ ที่อัตราปลูก 60 ต้น/ม. อย่างไรก็ตามการให้น้ำปริมาณสูงส่งผลให้เมล็ดมีขนาดใหญ่ขึ้น (น้ำหนัก 100 เมล็ด 29.1 กรัม ที่ IW/E 0.9 เปรียบเทียบกับ 26.3 กรัมที่ IW/E 0.3) ในขณะที่อัตราปลูกไม่มีผลต่อขนาดเมล็ด ประสิทธิภาพการใช้น้ำของผลผลิตถั่วเหลือง จะเพิ่มจาก 1.36 กก./ไร่/มม. เมื่อได้รับน้ำที่ค่า IW/E 0.9 เป็น 3.63 กก./ไร่/มม. เมื่อได้รับน้ำที่ค่า IW/E 0.3 และการปลูกในอัตรา 60 ต้น/ม. ให้ประสิทธิภาพการใช้น้ำ 2.19 กก./ไร่/มม. เปรียบเทียบกับ 1.76 กก./ไร่/มม. เมื่อปลูกในอัตรา 20 ต้น/ม.