การคัดเลือกพันธุ์ข้าว (Oryza sativa L.) ทนทานต่อสภาพแล้งโดยใช้สารเคมี polyethylene glycol

บทคัดย่อ

ในการคัดเลือกพันธุ์ข้าวทนทานต่อสภาพแล้งในหลอดทดลอง โดยการนำแคลลัสที่เจริญมาจากคัพภะของข้าวหอม (Oryza sativa L.) พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เลี้ยงบนกระดาษกรองรูปสะพาน ซึ่งจุ่มอยู่ในอาหารเหลวสูตร MS ที่เดิม polyethlene glycol 6000 (PEG) ความเข้มข้น 0, 10, 20, 30 และ 40% ตามลำดับ พบว่า แคลลัสที่เลี้ยงบนอาหารที่เติม PEG 10% มีอัตราการรอดชีวิต (70.1%) สูงกว่าแคลลัสที่เลี้ยงบนอาหารที่ไม่เติม PEG (67.9%) อัตราการรอดชีวิตของแคลลัสลดลงเมื่อเลี้ยงแคลลัสบนอาหารที่เติม PEG ความเข้มข้นสูงกว่า 10% แคลลัสตายหมดเมื่อเลี้ยงบนอาหารที่เติม PEG 40% ความเข้มข้นของ PEG ที่ทำให้อัตราการรอดชีวิตของแคลลัสลดลง 50% (LD50) มีค่าเท่ากับ 29.5% ภายหลังจากการคัดเลือกแคลลัสที่มีชีวิตรอดอยู่ได้บนอาหารที่เติม PEG ความเข้มข้นต่าง ๆ แล้วย้ายไปเลี้ยงบนอาหารสูตรชักนำให้แคลลัสพัฒนาไปเป็นต้น พบว่าแคลลัสที่เพาะเลี้ยงบนอาหารที่ไม่เติม PEG สามารถพัฒนาไปเป็นต้นได้ในอัตรา 5.7% จำนวนต้นที่ได้ทั้งหมด 49 ต้น แคลลัสที่ผ่านการคัดเลือกบนอาหารที่เติม PEG 10% มีอัตราการพัฒนาไปเป็นต้นต่ำ (1.3%) จำนวนต้นที่ได้ทั้งหมด 2 ต้น แคลลัสที่ผ่านการคัดเลือกบนอาหารที่เติม PEG ความเข้มข้นมากกว่า 10% ไม่สามารถพัฒนาไปเป็นต้นได้ ปลูกต้นข้าว R1 ที่ได้ทั้งหมด 51 ต้น ในเรือนปลูกพืชทดลอง เมื่อแก่เก็บเกี่ยวเมล็ดและจะนำไปปลูกเป็นลูกชั่ว R2 เพื่อทดสอบความทนทานต่อสภาพแล้งในเรือนปลูกพืชทดลองหรือแปลงนาทดลองต่อไป