การเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวโพดเมื่อปลูกร่วมกับถั่วเขียว และมีการแข่งขันกับหญ้ายางในสภาพไร่ และมีฝนตกน้อย

บทคัดย่อ

การเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตของข้าวโพด (Zea mays L.) พันธุ์นครสวรรค์ 1 (ระยะปลูก 0.75 ม. x 0.50 ม. , 2 ต้น/หลุม) เมื่อปลูกเป็นพืชเดียวร่วมกับถั่วเขียว (Vigna radiata L. Wilcck) พันธุ์ชัยนาท 36 (อัตราหว่าน 32,000 64,000 และ 128,000 ต้น/ไร่) และ/หรือมีการแข่งขันกับหญ้ายาง (Euphorbia geniculata) ในสภาพอาศัยน้ำฝนเท่านั้น หรือมีการให้น้ำเสริมเมื่อมีฝนทิ้งช่วง ได้ศึกษาในฤดูฝนปี 2536 ที่ศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์ในดินชุดลพบุรี วางแผนการทดลองแบบ Split-plot ใน Randomized Complete Block มี 3 ซ้ำ โดยมีสภาพการปลูกโดยอาศัยน้ำฝนอย่างเดียว หรือมีการให้น้ำเสริมเป็น main plots และมี 9 sub plots สำหรับแบบการปลูกข้าวโพด หรือถั่วเขียวอย่างเดียว ข้าวโพดและถั่วเขียว และ/หรือมีหญ้ายางร่วมด้วย พบว่าการที่ฝนทิ้งช่วง 2-3 สัปดาห์เมื่อข้าวโพดมีอายุได้ประมาณ 2 สัปดาห์หลังข้าวโพดงอกทำให้ความสูงของข้าวโพดชงัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแปลงที่มีถั่วเขียวหว่านอัตราสูงสุดและมีหญ้ายางอยู่ด้วย อย่างไรก็ตามเมื่อฝนตกเป็นปกติอีกครั้ง ข้าวโพดสามารถฟื้นตัวได้ และให้ผลผลิตไม่แตกต่างกับสภาพที่มีการให้น้ำเสริม (เฉลี่ย 503 กก./ไร่) การปลูกถั่วเขียวทั้ง 3 อัตราหว่านไม่มีผลต่อการให้ผลผลิตของข้าวโพดที่ปลูกร่วม (ข้าวโพดอย่างเดียวให้ผลผลิต 684 กก./ไร่) แต่ผลผลิตของถั่วเขียวลดลงไปมากกว่า 75% หญ้ายางอย่างเดียวทำให้ผลผลิตข้าวโพดลดลง 21% และลดลงไปอีก 16% เมื่อถั่วเขียวอยู่ด้วยกับหญ้ายางในแปลงข้าวโพด ถึงแม้ว่าถั่วเขียว (อัตราหว่าน 128,000 ต้น/ไร่) สามารถลดประชากรหญ้ายางได้มากกว่า 30% ในช่วงวิกฤตของการแข่งขันระหว่างวัชพืชและข้าวโพดก็ตาม