ชนิดและปริมาณไรตัวห้ำบนทุเรียน

บทคัดย่อ

การศึกษาชนิดและปริมาณไรตัวห้ำบนทุเรียนนี้ใช้เวลาในการดำเนินการรวม 1 ปี (ระหว่างเดือนมกราคม-ธันวาคม พ.ศ. 2534 โดยได้ออกสำรวจและเก็บรวบรวมตัวอย่างไรตัวห้ำจากสวนทุเรียนของเกษตรกรที่บ้านโป่งแรด อ. เมือง จ. จันทบุรี การเก็บตัวอย่างกระทำเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อตรวจหาเชื้อและนับปริมาณไรตัวห้ำในสวนที่มีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูทุกเรียน เปรียบเทียบกับสวนที่ไม่มีการใช้สารเคมีใด ๆ พ่นเพื่อกำจัดศัตรูทุเรียน ผลการศึกษาพบไรตัวห้ำในสวนทุเรียนทั้ง 2 สวน รวม 4 วงศ์ คือ Phytoseiidae, Stigmaeidae, Cunaxidae และ Bdellidae ในจำนวนไรทั้งหมดที่พบนี้เป็นไรตัวห้ำในวงศ์ Phytoseiidae มากที่สุด โดยพบเป็นปริมาณรวม 352 ตัว ในแปลงที่ไม่มีการใช้สารเคมีและพบเพียง 47 ตัว ในแปลงที่มีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ไรตัวห้ำเหล่านี้จะพบเป็นปริมาณมากในเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม เฉพาะไรตัวห้ำในวงศ์ Phytoseiidae ซึ่งเป็นไรที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมไรศัตรูพืชพบอย่างน้อย 6 ชนิด คือ Amblyseius sp. (bet. deleoni and phillipsi), Amblyseius sp. (nr. heidrunae), A. cinctus Corpuz et Rimando, A. syzygii Gupta, A. paraaerialis Muma และ A. longispinosus (Evans) โดยจะพบ Amblyseius sp. (bet. deleoni and phgillipsi) เป็นปริมาณมากที่สุด
สำหรับไรในวงศ์ Stigmaeiddae ซึ่งเป็นไรตัวห้ำ ใน genus Agistemus นั้นพบในสวนที่มีการใช้สารเคมีมากกว่าในสวนที่ไม่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช โดยจะพบเป็นปริมาณมากในระหว่างเดือนธันวาคม-เมษายน ซึ่งเป็นช่วงแล้ง ส่วนไรตัวห้ำในวงศ์ Cunaxide และ Bdellidae พบเป็นปริมาณเพียงเล็กน้อยตลอดระยะเวลาที่ทำการสำรวจ