Corynespora cassiicol เชื้อราสาเหตุโรค target spot ของมะละกอ

บทคัดย่อ

จากการเก็บตัวอย่างโรค target spot หรือใบจุดอย่างรุนแรงของมะละกอ จำนวน 22 ตัวอย่างจากท้องที่ต่าง ๆ ในประเทศไทยมาศึกษารายละเอียดต่าง ๆ ของเชื้อรา Corynespora cassiicola (Berk. & Curt.) Wei. สาเหตุของโรคนี้ โดยดูจากลักษณะของ spore ที่เกิดในธรรมชาติบนอาการดังกล่าว หรือจากการเลี้ยงเชื้อจน spore ถูกสร้างขึ้นและทำ single - spore isolation ลงบนอาหาร PDA เลี้ยงเชื้อไว้ที่อุณหภูมิห้องเมื่อเชื้อเริ่มเจริญก็นำมาศึกษารายละเอียดต่าง ๆ และจากเชื้อราในธรรมชาติส่วนหนึ่งก็นำมาศึกษาทางด้านสัณฐานวิทยา เปรียบเทียบต่าง isolate ซึ่งในทีนี้ได้ทำการศึกษาเปรียบเทียบเพียง 11 isolates จากการศึกษาด้วยวิธีการต่าง ๆ พบว่าความกว้างของ spore ต่างกันเล็กน้อย ในขณะที่ขนาดความยาวแตกต่างกันอย่าบเด่นชัด เชื้อสามารถเจริญได้ดีที่ 25-30 C เจริญได้ดีที่สุดที่ 28 C ชงักการเจริญเติบโตที่ 35 C และไม่เจริญที่ 40 C ผลการพิสูจน์โรคกับมะละกออายุ 10 สัปดาห์หลังปลูกเชื้อแล้ว 2 วัน ปรากฎอาการฉ่ำน้ำ ในวันที่ 3 และ 4 มีอาการใบจุดสีน้ำตาลขนาด 1-1.5 ม.ม. พร้อมบริเวณเหลือใสล้อมรอบอาการดังกล่าวเหมือนในธรรมชาติ ใบล่างจะไหม้แล้วร่วงไปใน 10 วัน เหลือแต่ใบยอดสีเหลืองหรือไม่ต้นก็ยืนตาย ผลของการปลูกเชื้อข้ามโดยใช้เชื้อ C. cassiicola จากงาและมะเขือเทศมาปลูกเชื้อบนมะละกอ พบว่าสามารถทำให้มะละกอเป็นโรคค่อนข้างรุนแรงเช่นกัน
การเข้าทำลายเชื้อ C. cassiicola โดยการทำ paraffin section และย้อมสี พบ mycelium เจริญอยู่ระหว่างเซลล์พืชและสามารถเจริญผ่านชั้น epidermis โดยสร้าง conidiophore ผ่าน epidermal cell ทั้งด้านบนและด้านล่าง จึงสามารถพบส่วนขยายพันธุ์ (spore) อยู่ทั้งด้านบนและด้านใต้ใบในธรรมชาติเช่นกัน