ความหลากหลาย สัณฐานวิทยาดอก และเรณูพืชอาหารผึ้งและชันโรงในสวนผลไม้ พื้นที่โครงการพัฒนาป่าชุมชนบ้านอ่างเอ็ด (มูลนิธิชัยพัฒนา) อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายของพืชอาหาร สัณฐานวิทยาของดอกที่เป็นพืชอาหาร และลักษณะเรณูพืชอาหารผึ้งและชันโรง ดำเนินการศึกษาที่สวนผลไม้ ในพื้นที่โครงการพัฒนาป่าชุมชนบ้านอ่างเอ็ด (มูลนิธิชัย พัฒนา) จ. จันทบุรี ระหว่างเดือนมีนาคม 2559 - มกราคม 2560 โดยเก็บตัวอย่างพืชอาหารระบุชนิด พืช อธิบายลักษณะดอกที่ปรากฏ แล้วนำเรณูมา เตรียมตัวอย่างเพื่อศึกษาผ่านกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง และกล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราดด้วย กรรมวิธี acetolysis จากการศึกษา พบพืชอาหารผึ้งและชันโรง จำนวน 18 ชนิด จำแนกได้เป็น 11 วงศ์17 สกุล พืชที่ออกดอกตลอดปีเป็นวัชพืชล้มลุก ไม้พุ่ม และไม้ต้นขนาดเล็ก ได้แก่ บาหยา สาบแร้ง สาบกา สาบเสือ จิงจ้อขาว เหลืองขี้แรด ปอเทือง ไมยราบต้น โสกเขา ขี้เหล็ก ชมพู่น้ำเข็มไอเดีย พังโหม มะนาว ส้มจี๊ดขี้หนอน ดีงูต้น เครือออน และ เถาเปรี้ยว และพบว่าผึ้งและชันโรงลงผสมเกสรมาก ที่สุดในพืชที่มีดอกสีขาวและดอกรูปพู่กันหรือแปรง (brush) ขนาดของเรณูที่แมลงเก็บร้อยละ 61.11 เป็นเรณูขนาดเล็ก (10-24 ไมโครเมตร) สัณฐานวิทยาของเรณูพืชแต่ละชนิดมีลักษณะที่ต่างกัน ดังนั้น จึงสามารถใช้ประโยชน์จากความแตกต่าง ของเรณูเพื่อทำนายชนิดพืชอาหารจากเรณูที่พบใน น้ำผึ้งและเกสรผึ้งได้ผลงานวิจัยชี้ให้เห็นว่าผึ้งและ ชันโรงใช้วัชพืชและพืชท้องถิ่นบางชนิด เป็นแหล่ง อาหารได้ตลอดทั้งปี