อัตราตรึง CO2 สุทธิ ปริมาณกรดในใบ และโฟโตเคมีในรอบวันของใบสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวีย

บทคัดย่อ

สับปะรด (Ananas comosus L. Merr.) เป็นพืชที่มีการสังเคราะห์แสงแบบ Crassulacean acid metabolism (CAM) โดยมีเฟสของการตรึง CO₂ ได้ทั้งหมด 4 เฟส เพื่อยืนยันขั้นตอนดังกล่าวของพืช CAM งานวิจัยนี้จึงติดตามกระบวนการสังเคราะห์แสงในรอบ 24 ชม. ของใบสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวีย ในสภาพสนาม 3 ครั้ง ใน 3 ฤดูของพื้นที่ จ. ประจวบคีรีขันธ์โดยวัดกระบวนการแลกเปลี่ยนแก๊สปริมาณกรดรวม (H⁺) ควบคู่กับการวัดกระบวนการโฟโตเคมีของ PSII โดยการวัดรังสีคลอโรฟิลล์ฟลูออเรสเซนส์ผลการวัดอัตราแลกเปลี่ยนแก๊สยืนยันว่า ใบสับปะรดมีเฟสการตรึง CO₂ครบทั้ง 4 เฟสในรอบวัน โดยเฟสที่ 1 เกิดขึ้นในช่วงกลางคืนเมื่ออัตราตรึงหรือนำเข้า CO₂ สุทธิ(A) เพิ่มขึ้นตามค่านำไหลของปากใบ (g_s ) โดยที่ค่า A สูงสุดเกิดในระดับต่ำเพียง 2–2.6 µmolCO₂ m^–2 s ^–1 พร้อมกับการเพิ่มขึ้น ของ H⁺ ทั้งนี้ค่า A และ H⁺ เพิ่มขึ้นต่อเนื่องไปจนถึงเฟสที่ 2 ซึ่งใช้เวลา 1–2 ชม. ตรงกับช่วงเช้าที่แสงแดดยังอ่อน ในเฟสที่ 2 นี้กระบวนการโฟโตเคมีเริ่มเกิดขึ้น ซึ่งแสดงด้วยการเพิ่มระดับของอัตราเคลื่อนย้ายอิเล็กตรอน (ETR) ในขณะที่ H⁺ มีค่าสูงสุด ความเข้มแสงแดด(PPF) ที่เข้มขึ้นทำให้การตรึง CO₂ เข้าสู่เฟสที่ 3 เมื่อค่า A ติดลบจากค่า g_s ที่ลดลง จนจำกัดการนำเข้า CO₂ สู่ใบ ในขณะที่ค่า ETR ได้เพิ่มขึ้นสู่ระดับสูงสุด ทำให้เกิดการตรึง CO₂ ที่ปลดปล่อย จากกรดที่สะสมไว้ โดยมีอัตราตรึง CO₂ จากกรด (ADR) เฉลี่ยอยู่ระหว่าง 6.7–7.8 μmolCO₂ m^–2 s ^–1 เฟสที่ 3 ใช้เวลา 6–8 ชม. โดยสิ้นสุดในช่วงบ่ายตรง กับที่ H⁺ ส่วนใหญ่หมดไปแล้ว และ ADR มีค่าต่ำเข้าใกล้ศูนย์ สำหรับเฟสที่ 4 พบว่า ค่า g_s ของใบสับปะรดกลับเพิ่มขึ้นได้ ทำให้ใบตรึง CO₂ จากอากาศได้ใหม่