การเพิ่มผลผลิตถั่วเหลืองโดยการใช้เชื้อไรโซเบียมและปุ๋ยไนโตรเจน

บทคัดย่อ

การใช้ปุ๋ยไนโตรเจนและเชื้อไรโซเบียมเพื่อเพิ่มผลผลิตถั่วเหลือง ได้ทำการทดลองในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ และปราศจากเชื้อไรโซเบียม ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การทดลองได้ดำเนินการในปี 2516 ที่สถานีทดลองพืชไร่ร้อยเอ็ด ศูนย์พัฒนาที่ดินขอนแก่น และไร่กสิกร จ. นครราชสีมา และปี 2517 ที่สถานีทดลองพืชไร่ร้อยเอ็ด ไร่กสิกร จ. มหาสาคาม และศูนย์พัฒนาที่ดินขอนแก่น อัตราปุ๋ยไนโตรเจนที่ใช้ในปี 2516 คือ 0 , 3 , 6 , 9 และ 12 กก./ไร่ และปี 2517 ใช้ 0 , 3 , 6 , 12 และ 24 กก./ไร่ โดยใสเชื้อไรโซเบียมและไม่ใส่เชื้อไรโซเบียม ทุกแปลงย่อยใส่ปุ๋ยฟอสฟอรัส (P2O5) และโปแตสเซียม (K2O) ในอัตรา 9 และ 6 กก./ไร่ ตามลำดับ ผลการทดลองในปี 2516 ปรากฏว่า ทั้ง 3 แห่งให้ผลเช่นเดียวกันคือ การใช่ปุ๋ยไนโตรเจนอัตราต่าง ๆ ร่วมกับการใช้ไรโซเบียม ให้ผลผลิตถั่วเหลืองไม่แตกต่างไปจากการใส่เชื้อไรโซเบียมอย่างเดียว และการใส่เชื้อไรโซเบียมอย่างเดียวยับให้ผลผลิตถั่วเหลืองสูงกว่าการใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในอัตรา 12 กก./ไร่ ผลการทดลองในปี 2517 ทั้ง 3 แห่ง ให้ผลยืนยันเช่นเดียวกันกับปี 2516 ถึงแม้ว่าจะได้เพิ่มอัตราปุ๋ยไนโตรเจนให้สูงขึ้นถึง 24 กก./ไร่ ก็ยังไม่สามารถทำให้ผลผลิตถั่วเหลืองสุงเท่ากับการใช้เชื้อไรโซเบียมแต่เพียงอย่างเดียว การใช้ปุ๋ยไนโตรเจนอัตราต่าง ๆ ร่วมกับเชื้อไรโซเบียมไม่ทำให้ผลผลิตของถั่วเหลืองสูงขึ้นกว่าการใช้เชื้อไรโซเบียมอย่างเดียว ดังนั้นจาการทดลอง 2 ปีติดต่อกันจำนวน 6 แปลงยืนยันได้ว่าเมื่อมีการปลูกถั่วเหลืองควรใช้ไรโซเบียมโดยไม่จำเป็นที่จะต้องใช้ปุ๋ยไนโตรเจน