การพัฒนาระบบการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ตลอดห่วงโซ่การผลิตของเกษตรกร ในจังหวัดอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • โสภิตา สมคิด สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 4 กรมวิชาการเกษตร
  • มัตติกา ทองรส สําานักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 4
  • วุฒิพล จันทร์สระคู ศูนย์วิจัยเกษตรวิศวกรรมขอนแก่น
  • พเยาว์ พรหมพันธุ์ใจ ศูนย์วิจัยพืชไร่อุบลราชธานี
  • กาญจนา คุ้มทรัพย มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • เดชพนต์ เลิศสุวรรณโรจน บริษัท อุบลไบโอเอทานอลมหาชน จําากัด
  • กัณฑ์พร กรรณสูต บริษัท อุบลไบโอเอทานอลมหาชน จําากัด

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2021.7

คำสำคัญ:

โลจิสติกส์, โซ่อุปทาน, มันสำปะหลัง, แป้งมันสำปะหลังอินทรีย์

บทคัดย่อ

การพัฒนาระบบการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ตลอดห่วงโซ่การผลิตของเกษตรกรใน จ.อุบลราชธานี ในปี พ.ศ. 2559  มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบต้นทุนการผลิตมันสำปะหลังในระบบการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ตลอดห่วงโซ่อุปทาน 2) ศึกษาเปรียบเทียบวิธีปฏิบัติและโครงสร้างต้นทุนกิจกรรมในระบบห่วงโซ่อุปทานและระบบโลจิสติกส์ของแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ 3) พัฒนาและยกระดับกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลังอินทรีย์เข้าสู่การรับรองมาตรฐานการผลิตมันสำปะหลังอินทรีย์ในระบบ USDA NOP หรือ EU Organic การศึกษาเปรียบเทียบต้นทุนการผลิตโดยวิธีสัมภาษณ์ พบว่า ต้นทุนทางบัญชีโรงงานผลิตมันสำปะหลังอินทรีย์ไร่ละ 11,935 บาท ขณะที่เกษตรกรผลิตมันสำปะหลังทั่วไปไร่ละ 8,410 บาท แม้ต้นทุนมันสำปะหลังอินทรีย์สูงกว่าแต่รายได้จากการขายมันสำปะหลังแปลงอินทรีย์ของเกษตรกรจะพอใจจากราคารับซื้อที่สูงกว่า การศึกษาพบว่า ต้นทุนการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ที่เข้าสู่โรงงานมีต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากการผลิตแป้งมันสำปะหลังทั่วไป 8.60 บาท/กก. กล่าวคือ ต้นทุนการผลิตแป้งมันทั่วไป 13.76 บาท/กก. ราคาขาย 14.91 บาท/กก.  กำไร 1.15 บาท/กก. แต่ต้นทุนการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ 22.36 บาท/กก. ราคาขาย 22.31 บาท/กก. ขาดทุน 0.05 บาท/กก. เนื่องจากต้นทุนการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์มีค่าใช้จ่ายส่วนที่เพิ่มขึ้นเป็นค่ารับรองมาตรฐานในระบบการผลิตตามมาตรฐาน USDA NOP 3.20 บาท/กก. การพัฒนาและยกระดับกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลังอินทรีย์เข้าสู่การรับรองมาตรฐานการผลิตมันสำปะหลังอินทรีย์ในระบบ USDA NOP หรือ EU Organic เกษตรกรที่สามารถดำเนินการผลิตตามเทคโนโลยีของกรมวิชาการเกษตรและคู่มือการปฏิบัติงานการผลิตมันสำปะหลังอินทรีย์ จะสามารถผลิตมันสำปะหลังอินทรีย์ให้ได้ผลผลิตตามเป้าหมาย 4.5 ตัน/ไร่ ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ

เอกสารอ้างอิง

กรมการข้าว. 2560 มาตรฐานสินค้าเกษตรอินทรีย์ของสหภาพยุโรป EU. แหล่งข้อมูล: https://www.thairicedb.com/standard-detail.php?id=5. สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ. 2558. มันสำปะหลัง : พืชเศรษฐกิจที่น่าจับตา ปี 2558. แหล่งข้อมูล: https://www.ryt9.com/s/beco/2263888. สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

กรมพัฒนาที่ดิน. 2550. การใช้ปุ๋ยพืชสดเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน. แหล่งข้อมูล: https://www.ldd.go.th/menu_Dataonline/G1/G1_02.pdf. สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

ภัสชญภณ หมื่นแจ้ง สาลี่ ชื่นสถิต และพัชรีวรรณ จงจิตเมตต์. 2558. รายงานชุดโครงการวิจัยการวิจัยและพัฒนาเกษตรอินทรีย์. กรมวิชาการเกษตร. 101 หน้า.

ภัสชญภณ หมื่นแจ้ง. 2557. ผลการใช้ปุ๋ยชีวภาพพีจีพีอาร์เพื่อเพิ่มคุณภาพและผลผลิตมันสำปะหลัง. หน้า 349-363. ใน: รายงานผลงานวิจัยโครงการวิจัยและพัฒนาวิธีการเขตกรรมมันสำปะหลัง ประจำปี 2554. สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน, กรมวิชาการเกษตร.

ศรีสุดา ทิพยรักษ์. 2552. การย่อยสลายและปลดปล่อยไนโตรเจนจากซากถั่วลิสงและถั่วเขตร้อนอื่นๆ เพื่อเป็น ปุ๋ยพืชสดให้แก่อ้อยที่ปลูกปลายฤดูฝน. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพืชไร่ บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สมปอง หมื่นแจ้ง ประไพ ทองระอา กลัยกร โปร่งจันทึก ประสาท เปลี่ยนสิน ไพทูรย์ พลูสวัสดิ์ สุทัด ปินเสน กุลธิดา ดอนอยู่ไพร อุชฎา สุขจันทร์ สุกิจ รัตนศรีวงษ์ นวลจันทร์ ศรีสมบัติ ศิริจันทร์ อินทร์น้อย เพทาย กาญจนเกสร สมพงษ์ กาทอง กมลภัทร์ ศิริพงษ์ พงษ์มานิตย์ ไทยแท้ บรรเทา จันทร์พุ่ม อัมรา หาญจวณิช อัจฉรา นันทกิจ ประภาศรี จงประดิษฐ์นันท์ และณัณจณา ลือตระกูล. การพัฒนาระบบการผลิตปุ๋ยหมักแบบเติมอากาศในฟาร์มผลิตพืชอินทรีย์. 2558. แหล่งข้อมูล: http://www.doa.go.th/research/showthread.php?tid=140. สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดอุบลราชธานี 2562. เอกสารการประชุมแนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาและแก้ไขปัญหาภาคการเกษตรด้านอุตสาหกรรม จังหวัดอุบลราชธานี. 44 หน้า.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2560. ระบบฐานข้อมูลและการให้บริการข้อมูลการค้าเกษตรต่างประเทศของประเทศไทย. แหล่งข้อมูล: http://impexp.oae.go.th/service/export.php.สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2561. มันสําปะหลังโรงงาน : เนื้อที่เพาะปลูก เนื้อที่เก็บเกี่ยว ผลผลิต และผลผลิตต่อไร่ ปี 2561 (รายอําเภอ). แหล่งข้อมูล: http://www.oae.go.th/ assets/portals/1/fileups/prcaidata/files/cassava_dit61.pdf. สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2562. มันสำปะหลัง : ราคามันสำปะหลังรายเดือนที่เกษตรกรขายได้ที่ไร่นาทั้งประเทศ ปี 2540 -2562. แหล่งข้อมูล: http://www.oae.go.th/assets/portals/1/files/price/monthly_price/casava.pdf.สืบค้น: 9 สิงหาคม 2563.

สุวลักษณ์ อะมะวัลย์. 2555. ผลของปุ๋ยชีวภาพพีจีพีอาร์ต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตของมันสำปะหลัง. วิชาการค้นคว้าอิสระนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตร วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต (การจัดการสิ่งแวดล้อม) คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. 125 หน้า.

โสภิตา สมคิด พเยาว์ พรหมพันธุ์ใจ มัตติกา ทองรส กาญจนา คุ้มทรัพย์ เดชพนต์ เลิศสุวรรณโรจน์ และกัณฑ์พร กรรณสูต. 2561. การพัฒนาระบบการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ตลอดห่วงโซ่การผลิตของเกษตรกรในจังหวัดอุบลราชธานีเพื่อเพิ่มศักยภาพการเป็นศูนย์กลางเกษตรอินทรีย์ในภูมิภาคอาเซียน. 125 หน้า.

โสฬส แซ่ลิ้ม.2559. เอกสารวิชาการเรื่องปุ๋ยอินทรีย์และการใช้ประโยชน์ในประเทศไทย กรมพัฒนาที่ดิน. แหล่งข้อมูล: http://www1.ldd.go.th/WEB_PSD/ Employee%20 Assessment/ wean/pch/pch38/3.pdf. สืบค้น: 10 ธันวาคม 2562.

Nagurney, A.. 2006. Supply Chain Network Economics: Dynamics of Prices, Flows, and Profits, Edward Elgar Publishing. ISBN 1-84542-916-8. 413 p.

Ponti, de T., B. Rijk and M.K. van Ittersum. 2011. The crop yield gap between organic and conventional agriculture. Available at :. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0308521X1100182X. Accessed : 2 March 2020.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-02-11

รูปแบบการอ้างอิง

สมคิด โ., ทองรส ม. ., จันทร์สระคู ว. ., พรหมพันธุ์ใจ พ., คุ้มทรัพย ก. ., เลิศสุวรรณโรจน เ., & กรรณสูต ก. . (2021). การพัฒนาระบบการผลิตแป้งมันสำปะหลังอินทรีย์ตลอดห่วงโซ่การผลิตของเกษตรกร ในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการเกษตร, 39(1). https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2021.7

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย