ความหลากชนิดและการแพร่ระบาดตามฤดูกาลของแมลงวันผลไม้ในสวนกระท้อน จังหวัดลพบุรี
DOI:
https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2021.6คำสำคัญ:
ความหลากชนิด, การแพร่ระบาดตาม ฤดูกาล, แมลงวันผลไม, กระท้อนบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความ หลากชนิดและการแพร่ระบาดตามฤดูกาลของ แมลงวันผลไม้ในสวนกระท้อนใน จ.ลพบุรีโดย เก็บตัวอย่างแมลงวันผลไม้ จากสวนกระท้อน 3 สวน ด้วยวิธีการ 2 วิธีคือ 1) ใช้กับดักและสาร ล่อแมลงวันผลไม้และ2) เก็บผลกระท้อนที่มีร่อง รอยการเข้าทำลายของแมลงวันผลไม้มาเพาะเลี้ยง ในห้องปฏิบัติการ สามารถดักจับแมลงวันผลไม้ได้ 4 ชนิด ได้แก่ Bactrocera dorsalis (Hendel), Bactrocera correcta (Bezzi), Zeugodacus cucurbitae (Coquillett) และ Zeugodacus tau (Walker) การเก็บผลกระท้อนที่ถูกแมลงวันผลไม้ ทำลายมาเพาะเลี้ยง พบแมลงวันผลไม้ที่เข้า ทำลายผลกระท้อน 2 ชนิด คือ B. dorsalis และ B. correcta โดยมีอัตราการเข้าทำลายผลกระท้อน 23.47±5.05 และ11.25±7.64ตัว/กก.ตามลำดับ แมลงวันผลไม้ถูกดักจับได้มากที่สุดในฤดูฝนเฉลี่ย 527.60±28.94 ตัว/กับดัก/สัปดาห์รองลงมาคือ ฤดูร้อน (499.47±31.60 ตัว/กับดัก/สัปดาห์) ซึ่ง จำนวนแมลงวันผลไม้ที่ดักจับได้ทั้ง2ฤดูกาลนี้ไม่มี ความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) แต่ มากกว่าจำนวนที่ดักจับได้ในฤดูหนาว(343.78±25.20 ตัว/กับดัก/สัปดาห์) (p≤0.05) โดยทุกฤดูกาล สามารถดักจับ B. dorsalis ได้มากกว่าแมลงวัน ผลไม้ชนิดอื่น ๆ อย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.05)ผลจาก งานวิจัยบ่งชี้ว่า แมลงวันผลไม้ในสวนกระท้อนมี การแพร่ระบาดทุกฤดูกาล โดยแพร่ระบาดมากใน ฤดูฝน (ช่วงที่กระท้อนออกผล) และในฤดูร้อน โดย แมลงวันผลไม้ที่แพร่ระบาดมากที่สุด คือ B. dorsalis
เอกสารอ้างอิง
ทวีศักดิ์ ขวัญไตรรงค์. 2562. ความผันแปรทางฤดูกาลของแมลงวันผลไม้ Bactrocera dorsalis (Hendel) ในจังหวัดลพบุรี. แก่นเกษตร, 47(1): 909-916.
ทวีศักดิ์ ขวัญไตรรงค์ และพินิจนันท์ เนื่องจากอวล. 2559. ความหลากหลายทางชีวภาพของแมลงวันผลไม้ในภาคกลางของประเทศไทย. หน้า 637-643. ใน: รายงานการประชุมระดับชาติกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีอยุธยา ครั้งที่ 7. 7-8 กรกฎาคม 2559 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏอยุธยา พระนครศรีอยุธยา.
ทวีศักดิ์ ขวัญไตรรงค์, สุนิสา เสระกิจ และอวลอุมา กลิ่นประทุม. 2558. ความหลากหลายทางชีวภาพของแมลงวันผลไม้ในจังหวัดลพบุรีและใกล้เคียง. หน้า 445-450. ใน: รายงานการประชุมระดับชาติกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีอยุธยา ครั้งที่ 6. 23-24 กรกฎาคม 2558 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ลพบุรี.
มนตรี จิรสุรัตน์. 2544. แมลงวันผลไม้ในประเทศไทย. เอกสารวิชาการกองกีฏวิทยาและสัตววิทยา. กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพ. 244 หน้า.
รัตนา ปรมาคม. 2543. ความสำคัญของแมลงวันผลไม้ Bactrocera correcta ในการเข้าทำลายผลไม้ร่วมกับ Bactrocera dorsalis. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 18(3): 21-29.
สำนักงานจังหวัดลพบุรี. 2563. กระท้อนลพบุรี. แหล่งข้อมูล: http://www.lopburi.org . สืบค้น:16 สิงหาคม 2563
Abro Z.A., N. Baloch, N.H. Khuhro, W.A. Qazi and N.A. Saeed. 2017. Population densities of melon fruit fly Bactrocera cucurbitae (Coquillett) in vegetables agro-ecosystem in district Hyderabad, Sindh, Pakistan. Sarhad Journal of Agriculture, 33: 331-337.
Abro Z.A., N. Baloch, R.M. Memon , N.H. Khuhro and Q.A. Soomro. 2020. Population variations of fruit flies, Bactrocera spp. in mango orchards of Hyderabad and Larkana Sindh. Pure appl. Biol, 9: 949-955.
Alim M.A., M.A. Hossain, M. Khan, S.A. Khan, M.S. Islam and M. Khalequzzaman. Seasonal variations of melon fly, Bactrocera cucurbitae (Coquillett) (Diptera: Tephritidae) in different agriculture habitats of Bangladesh. ARPN J. Agri. Biol. Sci. 7: 905-911.
Bansodeand G.M. and Z.P. Patel. 2018. Effect of weather parameters on population fluctuation of mango fruit flies, Bactrocera spp.,” Int. J. Chem. Stud. 6: 27-30.
Boopathi T., S.B. Singh, S.V. Ngachan, T. Manju, Y. Ramakrishna and L. Lalhruaipuii. Influence of weather factors on the incidence of fruit flies in chilli (Capsicum annuum L.) and their prediction model. Pest Manag. Hort. Ecosyst. 19: 194-198.
Chinajariyawong A., A.R. Clarke, M. Jirasurat, S. Kritsaneepiboon, H.A. Lahey, S. Vijaysegaran and G.H. Waiter. 2000. Survey of opine parasitoids of fruit flies (Diptera: Tephritidae) in Thailand and Malaysia. Raffles Bull. Zool. 48: 71-101.
Danjuma S., N. Thaochan, S. Permkam and C. Satasook. 2014. Effect of temperature on the development and survival of immature stages of the carambola fruit fly, Bactrocera carambolae, and the Asian papaya fruit fly, Bactrocera papayae, reared on guava diet. J. Insect Sci.14: 1-16.
Demirel N. 2016. Population density and damage ratios of Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) on pomegranate orchards in Turkey. Entomology and Applied Science Letters, 3: 1-7.
Drew R.A.I. and M.C. Romig. 2013. Tropical fruit flies (Tephritidae: Dacinae) of South-East Asia: Indomalaya to North-West Australasia. CAB International, CPI Group (UK) Ltd., Croydon. 664 p.
El-Gendy I.R., K.A.A. Draz and M.A.M. El-Aw. 2012. Factors affecting the population density of peach fruit fly, Bactrocera zonata (Saunders). Egyptian J. Agric. Res. 90: 799-807.
Fadlelmula A.A. and E.B.M. Ali. 2014. Fruit fly species, their distribution, host range and seasonal abundance in Blue Nile State, Sudan. Persian Gulf Crop Protection, 3: 17-24.
Ganie S.A., Z.H. Khan, R.A. Ahangar, H.A. Bhat and B. Hussain. 22013. Population dynamics, distribution, and species diversity of fruit flies on cucurbits in Kashmir Valley, India. J. Insect Sci. 13: 1-7.
Liquido N.J., E.J. Harris and L.A. Dekker. 1994. Ecology of Bactrocera latrifrons (Diptera: Tephritidae) populations: host plants, natural enemies, distribution and abundance. Ann. Entomol. Soc. Am. 87: 71-84.
Mansour M. and F. Mohamad. 2016. Seasonal occurrence of the Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824) (Diptera: Tephritidae). Polish J. Entom. 85: 311-323.
Mouly R., T.N. Shivananda and A. Verghese. 2017. Prediction models for Bactrocera dorsalis (Hendel) (Diptera: Tephritidae) base on weather parameters in an organic mango orchard. J. Entomol. Zool. Stud. 5: 345-351.
Peng C., Y. Hui and L. Jianhong. 2006. Population dynamics of Bactrocera dorsalis (Diptera: Tephritidae) and analysis of factors influencing the population in Ruili, Yunan Province, China. Acta Ecol. Sinica, 26: 2801-2809.
Said A.E., F. Asman and A. Nasruddin. 2017. Effect of sticky trap color and height on the capture of adult oriental fruit fly, Bactrocera dorsalis (Hendel) (Diptera: Tephritidae) on chili pepper. Am. J. Agric. Biol. Sci. 12: 13-17.
Satarkar V.R., J.R. Faleiro, S.V. Krishnamurthy, R. Ramesh and A. Verghese. 2009. A review on behavior of Bactrocera fruit flies. Curr. Biotica, 3: 264-277.
Tan K.H. and M. Serit. 1994. Adult population dynamics of Bactrocera dorsalis (Diptera: Tephritidae) in relation to host phenology and weather in two villages of Penang Island, Malaysia. Environ. Entomol. 23: 267-275.
Vargas R.I., J.D. Stark, M.H. Kido, H.M. Ketter and L.C. Whitehand. 2000. Methyl euglenol and cure-lure traps for suppression of male oriental fruit flies and melon flies (Diptera: Tephritidae) in Hawaii: effects of lure mixtures and weathering. J. Econ. Entomol. 93: 81-87.
Vargas, R.I., L. Leblanc, R. Putoa and J.C. Piñero. 2012. Population dynamic of three Bactrocera spp. fruit flies (Dipter: Tephritidae) and two introduced natural enemies, Fopius arisanus (Sonan) and Diachasmimorpha longicaudata (Ashmead) (Hymenoptera: Braconidae), after an invastion by Bactrocera dorsalis (Hendel) in Tahiti. Biolog. Control. 60: 199-206.
Vayssieres J.F., A. Adandonon, A. Sinzogan and S. Korie. 2010. Diversity of fruit fly species (Diptera: Tephritidae) associated with citrus crops (Rutaceae) in southern Benin in 2008-2009. Int. J. Biol. Chem. Sci. 4: 1881-1897.
Vignesh R. and S. Viraktamath. 2015. Population dynamics of melon fruit fly, Bactrocera cucurbitae (Coquillet) on cucumber (Cucumis sativus L.). Karnataka J. Agric. Sci. 28(4): 528-530.
White I.M. and M.M. Elson-Harris. 1992. Fruit Flies of Economic Significance: Their Identification and Bionomics. CAB International, Wallingford, UK. 600 p.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2021 วารสารวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการเกษตร
