การก่อโรคของเชื้อราที่สัมพันธ์กับโรคเน่ามันสำปะหลังและความผันแปร ทางพันธุกรรมของเชื้อรา

บทคัดย่อ

มันสำปะหลัง (Manihot esculenta Crantz) เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญชนิดหนึ่งของประเทศไทย โรครากเน่า หัวเน่า และลำต้นเน่า เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อราและเป็นปัญหาหลักต่อการผลิตมันสำปะหลังในประเทศไทย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการก่อโรคเน่าของเชื้อรา และประเมินความผันแปรทางพันธุกรรมของเชื้อรา โดยการสำรวจ และเก็บรวบรวมตัวอย่างมันสำปะหลังที่มีอาการรากเน่า หัวเน่า ลำต้นเน่า และเก็บดินบริเวณที่มีการเพาะปลูกมันสำปะหลังที่เป็นโรคที่ระดับความลึก 3 ระดับ ได้แก่ 0-20, 20-40 และ 40-60 ซม. จำแนกชนิดของเชื้อราด้วยลักษณะทางสัณฐานวิทยา และทดสอบการก่อโรคในมันสำปะหลังพันธุ์ระยอง 9 ด้วยเชื้อราสกุล Fusarium spp., Pythium spp. และ Neoscytalidium sp. จำนวน 12 ไอโซเลต พบว่า เชื้อรา Fusarium spp. และ Neoscytalidium sp. มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคกับมันสำปะหลังพันธุ์ระยอง 9 หลังการปลูกเชื้อ 5 เดือน เมื่อจำแนกชนิดของเชื้อราทั้ง 2 สกุลนี้ด้วยการวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณ ITS rDNA และการวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน RPB2 และ Tef -1a  สำหรับการจำแนกเชื้อรา Fusarium species โดยจำแนกเป็นเชื้อรา N. dimidiatum, F. incarnatum และ F. solani  สำหรับการศึกษาความผันแปรทางพันธุกรรมของเชื้อราด้วยเครื่องหมาย ISSR พบว่า เชื้อรา N. dimidiatum (20 ไอโซเลต) F. incarnatum  (16 ไอโซเลต) และ F. solani  (13 ไอโซเลต)  มีความผันแปรทั้งภายในประชากรและระหว่างประชากรของเชื้อราจากพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังแหล่งต่าง ๆ