การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบค่าดัชนีการเกิดโรคและพื้นที่ใต้กราฟพัฒนาการเกิดโรค เพื่อจำแนกระดับความรุนแรงของโรคใบไหม้แผลใหญ่
DOI:
https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2025.24คำสำคัญ:
ข้าวโพดหวาน, โรคใบไหม้แผลใหญ่, ระดับความรุนแรงของโรคบทคัดย่อ
โรคใบไหม้แผลใหญ่ (Exserohilum turcicum) เป็นหนึ่งในโรคทางใบที่สำคัญของข้าวโพด ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อผลผลิตข้าวโพดหวาน การประเมินความรุนแรงของโรคอย่างถูกต้องมีความจำเป็นต่อการคัดเลือกพันธุ์ต้านทานโรค การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความเหมาะสมของค่าดัชนีการเกิดโรค (PDI) และพื้นที่ใต้กราฟพัฒนาการเกิดโรค (AUDPC) ในการจำแนกระดับความรุนแรงของโรคใบไหม้แผลใหญ่ในข้าวโพดหวาน โดยดำเนินการศึกษาในข้าวโพดลูกผสมตัวเองชั่วที่ 6 (S6) ณ ศูนย์วิจัยพืชไร่เชียงใหม่ ระหว่างเดือน ธ.ค. 2564 ถึง ก.พ. 2565 ทำการปลูกเชื้อรา E. turcicum และประเมินค่า PDI 2 ครั้ง คือ ที่ 28 วัน และ 55 วันหลังปลูก จากนั้นคำนวณค่า AUDPC ร่วมกับกราฟเส้นโค้ง ROC curve และดัชนี Youden เพื่อกำหนดจุดวิกฤต พบว่า ค่า PDI ที่ 28 วันหลังปลูก ไม่เหมาะสมสำหรับการจำแนกระดับความรุนแรงของโรค ขณะที่ค่า PDI ที่ 55 วันหลังปลูก และค่า AUDPC ที่ 28 และ 55 วันหลังปลูก มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสามารถกำหนดค่าวิกฤตที่ 910.88 และค่าพื้นที่ใต้กราฟเส้นโค้ง (AUC) เท่ากับ 1 ซึ่งบ่งชี้ว่าสามารถจำแนกสายพันธุ์ข้าวโพดหวานที่มีระดับต้านทานและอ่อนแอต่อโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น วิธีการนี้จึงน่าเชื่อถือและเหมาะสมมากกว่าการใช้ค่า PDI ที่ 55 วันหลังปลูกเพียงอย่างเดียว และสามารถใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนงานด้านการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดหวานต้านทานโรคได้ในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. 2565. การผลิตข้าวโพดหวาน. แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/hort/wp-content/uploads/2020/01/การผลิตข้าวโพดหวาน.pdf. สืบค้น: 9 กันยายน 2565.
ฉลอง เกิดศรี ภานุวัฒน์ ศิลปศักดิ์ขจร ธีรวุฒิ วงศ์วรัตน์ สุพรรณณี เป็งคำ เชาวนาถ พฤทธิเทพ วรรษมน มงคล พงศ์พันธุ์ เบ้าทอง และธีรยุทธ อุดมสันติสุข. 2567. การปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดหวานลูกผสมต้านทานโรคใบไหม้แผลใหญ่. หน้า 21-27. ใน: เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการปี 2567 ศูนย์วิจัยพืชไร่ชัยนาท สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน. 31 ก.ค.–2 ส.ค. 2567. ณ บึงฉวากรีสอร์ท, สุพรรณบุรี.
เชาวนาถ พฤทธิเทพ กัลยา วิธี วรรษมน มงคล กิตติภพ วายุภาพ พีระวรรณ พัฒนวิภาส จิราลักษณ์ ภูมิไธสง ชูชาติ บุญศักดิ์ และสุมนา งามผ่องใส. 2560. ผลกระทบของโรคใบไหม้แผลใหญ่ที่เกิดจากเชื้อรา Exserohilum turcicum ต่อคุณภาพผลผลิตและคุณภาพของข้าวโพดหวาน. หน้า 235-243. ใน: เอกสารประกอบการประชุมวิชาการข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ ครั้งที่ 38. กรมวิชาการเกษตร. 25-27 กรกฎาคม 2560. ณ โรงแรมแกรนด์ฮิลล์ รีสอร์ท แอนด์ สปา, นครสวรรค์.
ประชุม จุฑาวรรธนะ ธรรมศักดิ์ สมมาตย์ อุดม ภู่พิพัฒน์ และจีรนันท์ แหยมสูงเนิน. 2544. การคัดเลือกพันธุ์ต้านทานข้าวโพดใบไหม้แผลใหญ่. หน้า 101. ใน: ครบรอบสิบปี สถาบันอินทรีจันทรสถิตย์เพื่อการค้นคว้าและพัฒนาพืชศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพฯ.
Atac, A. 1984. Survey of fungus diseases of second crop maize in the Mediterranean region. Bitki Koruma Bultini. 24(3): 137-143.
Bankole, F.A., B. Badu-Apraku, A.O. Salami, T.D. Falade,
R. Bandyopadhyay and A. Ortega-Beltran. 2023. Variation in the morphology and effector profiles of Exserohilum turcicum isolates associated with the Northern Corn Leaf Blight of maize in Nigeria. BMC Plant Biology. 23(1): 386.
Campbell, C.L. and L.V. Madden. 1990. Introduction to Plant Disease Epidemiology. John Wiley & Sons. New York. USA. 532 p.
Corbacioglu, S.K. and G. Aksel. 2023. Receiver operating characteristic curve analysis in diagnostic accuracy studies: A guide to interpreting the area under the curve value. Turkish Journal of Emergency Medicine. 23(4): 195-198.
De Rossi, R.L., F.A. Guerra, M.C. Plazas, E.E. Vuetic, E. Brücher, G.D. Guerra and E.M. Reis. 2022. Crop damage, economic losses, and the economic damage threshold for northern corn leaf blight. Crop Protection. 154: 105901.
Duffy, B., A. Schouten and J.M. Raaijmakers. 2003. Pathogen self-defense: Mechanism to counteract microbial antagonism. Annual Review of Phytopathology. 41(1): 501-538.
Fkih, F. and M.N. Omri. 2012. Information retrieval from unstructured web text document based on automatic learning of the threshold. International Journal of Information Retrieval Research. 2(4): 12-30.
Hajian-Tilaka, K. 2018. The choice of methods in determining the optimal cut-off value for quantitative diagnostic test evaluation. Statistical Methods in Medical Research. 27(8): 2374-2383.
Hurni, S., D. Scheuermann, S.G. Krattinger, B. Kessel, T. Wicker, G. Herren, M.N. Fitze, J. Breen, T. Presterl, M. Ouzunova and B. Keller. 2015. The maize disease resistance gene Htn1 against northern corn leaf blight encodes a wall-associated receptor-like kinase. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS). 112(28): 8780-8785.
Jeger, M.J. and S.L.H. Viljanen-Rollinson. 2001. The use of the area under the disease-progress curve (AUDPC) to assess quantitative disease resistance in crop cultivars. Theoretical and Applied Genetics. 102(1): 32-40.
Levy, Y. and J.K. Pataky. 1992. Epidemiology of northern leaf blight on sweet corn. Phytoparasitica. 20(1): 53-66.
Levy, Y. and Y. Cohen. 1983. Biotic and environmental factors affecting infection of sweet corn with Exserohirum turcicum. Phytopathology. 73(5): 722-725.
Li, D.L., F. Shen, Y. Yue, J.X. Peng and P.Y. Chen. 2013. Weighted youden index and its two-independent-sample comparison based on weighted sensitivity and specificity. Chinese Medical Journal. 126(6): 1150-1154.
Lobo, J.M., A. Jimenez-Valverde and R. Real. 2008. AUC: A misleading measure of the performance of predictive distribution models. Global Ecology and Biogeography. 17(2): 145-151.
Min, J., Z. ChunYu, H. Khalid, L. Nan, S. Quan, M. Qing, W. SuWen and L. Feng. 2012. Pyramiding resistance gene to northern leaf blight and head smut in maize. International Journal of Agriculture and Biotechnology. 14(3): 430-434.
Pokhrel, B. 2021. Effects of environment factors on crop disease. Journal of Plant Pathology and Microbiology. 12(5): 553.
Rahman, H.A., A.A. Noraidi, A.N.H. Khalid, A.Z. Mohamad-Adam, N.H. Zahari and N.E. Tuming. 2025. Practical guide to calculate sample size for chi-square in biomedical research. BMC Medical Research Methodology. 25: 144.
Ruopp, M.D., N.J. Perkins, B.W. Whitcomb and E.F. Schisterman. 2008. Youden index and optimal cut-point estimated from observationa affected by a lower limit of detection. Biometrical Journal: Journal of Mathematical Methods in Biosciences. 50(3): 419-430.
Setyawan, B., I. Suliansyah, A. Anwar and E. Swasti. 2016. Resistance of eleven new hybrid maize genotypes to turcicum leaf blight (Exserohirum turcicum). Biodiversitas. 17(2): 604-608.
Smith, C.W., J. Betrán and E.C. Runge. 2004. Corn: Origin, History, Technology, and Production volume 4. John Wiley & Sons, USA.
Stangarlin, J.R., E.L. Tartaro and S.F. Pascholati. 2022. Characterization of Exserhilum turcicum infection sites in maize genotypes. Revista Caatinga. 35(1): 1-13.
Thapa, R., K. Zhang, N. Snanely, S. Belongie and A. Khan. 2020. The plant pathology challenge 2020 data set to classify foliar disease of apples. Applications in Plant Sciences. 8(9): e11390.
Wheeler, B.E.J. 1969. An Introduction to Plant Diseases. John Wiley and Sons Ltd., London. 374 p.
Willocquet, L., S. Savary and K.P. Singh. 2023. Revisiting the use of disease index and of disease scores in plant pathology. Indian Phytopathology. 76(3): 909-914.
Wilson, C.R., N.W. Davies, R. Corkrey, A.J. Wilson, A.M. Mathews and G.C. Westmore. 2017. Receiver operating characteristic curve analysis determines association of individual potato operating characteristic curve analysis determines association of individual potato foliage volatiales with onion thrips preference, cultivar and plant age. PLoS ONE. 12(7): e0181831.
Yang, S. and G. Berdine. 2017. The receiver operating characteristic (ROC) curve. The Southwest Respiratory and Critical Care Chronicles. 5(19): 34-36.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการเกษตร
