การเปรียบเทียบสายพันธุ์สับปะรดโรงงานที่ให้ผลผลิตสูง
DOI:
https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2026.3คำสำคัญ:
สับปะรด, เปรียบเทียบพันธุ์, สับปะรดแปรรูปบทคัดย่อ
อุตสาหกรรมแปรรูปสับปะรดใช้พันธุ์ปัตตาเวียเป็นวัตถุดิบหลัก ซึ่งปลูกต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานส่งผลให้เกิดความแปรปรวนทางพันธุกรรมทำให้ผลผลิตลดลง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบสายพันธุ์สับปะรดโรงงานที่ให้ผลผลิตสูง เพื่อใช้เป็นทางเลือกทดแทนพันธุ์ปัตตาเวีย จึงดำเนินการเปรียบเทียบพันธุ์ลูกผสม 6 สายพันธุ์ กับพันธุ์ปัตตาเวียระหว่างเดือน ต.ค. 2560-ก.ย. 2563 ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี พบว่าสายพันธุ์ PBI49-03-004 มีผลผลิตเทียบเท่าพันธุ์ปัตตาเวีย รองลงมาได้แก่ สายพันธุ์ PBI49-07-045 มีคุณภาพผลผลิตเทียบเท่าพันธุ์ปัตตาเวีย และเปรียบเทียบสายต้นพันธุ์ปัตตาเวีย 11 สายต้น และพันธุ์ปัตตาเวีย ระหว่างเดือน ต.ค. 2560-ก.ย. 2563 ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี พบว่า สายพันธุ์ PBIC54-04-252, PBIC54-05-334 และ PBIC54-05-544 สามารถชักนำให้ออกดอกได้มากกว่า 70% และมีน้ำหนักต้น/น้ำหนักผลสูงกว่าพันธุ์ปัตตาเวีย ผลผลิต และคุณภาพเทียบเท่ากับพันธุ์ปัตตาเวีย แล้วคัดเลือก 6 สายพันธุ์จากการเปรียบเทียบพันธุ์ข้างต้น คือ PBI49-03-004, PBI49-07-045, PBIC54-01-161, PBIC54-04-252, PBIC54-05-334, PBIC54-05-544 และพันธุ์ปัตตาเวีย มาทดสอบพันธุ์ในแหล่งผลิตระหว่างเดือน ต.ค. 2564 - ก.ย. 2567 ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี และแปลงเกษตรกร
กลุ่มแฟร์เทรด จ. ประจวบคีรีขันธ์ พบว่า สายพันธุ์ PBIC54-04-252 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 11.53 ตัน/ไร่ สูงกว่าพันธุ์ปัตตาเวีย (8.83 ตัน/ไร่) 30.58% และคุณภาพผลผลิตเทียบเท่าพันธุ์ปัตตาเวีย จึงเหมาะสมในการนำไปใช้ปลูกทดแทนพันธุ์ปัตตาเวียต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. 2545. เกษตรที่ดีเหมาะสมสำหรับสับปะรด. กรุงเทพฯ. 30 หน้า.
กรมวิชาการเกษตร. 2566. คู่มือคำแนะนำการจัดทำเอกสารประกอบการเสนอขอรับรองพันธุ์ พันธุ์รับรอง พันธุ์แนะนำ. กรุงเทพฯ. 64 หน้า.
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 2543. ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง มาตรฐานสับปะรดโรงงานของประเทศไทย พ.ศ. 2543. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 117 ตอนพิเศษ 93 ง. หน้า 1-4.
ทวีศักดิ์ แสงอุดม. 2558. ชุดโครงการวิจัยและพัฒนาสับปะรด. กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ. 44 หน้า.
ธีรวัฒน์ กษิรวัฒน์. 2537. ความแปรปรวนทางพันธุกรรมและการคัดเลือกสายพันธุ์สับปะรดพันธุ์ปัตตาเวีย. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย, กรุงเทพฯ. 81 หน้า.
บุญชนะ วงศ์ชนะ และดำรงค์ พงศ์มานะวุฒิ. 2546. การศึกษาการเจริญเติบโตและพัฒนาการของผลส้มจุก. วารสารวิชาการเกษตร. 21(2): 97-104.
มัลลิกา นวลแก้ว นรีรัตน์ ชูช่วย เกรียงศักดิ์ ชาติปรีดี ยุทธ ทนโม๊ะ สมบัติ บวรพรเมธี เครือวัลย์ บุญเงิน และอารดา มาสริ. 2565. สับปะรดพันธุ์เพชรบุรี 2 เพื่ออุตสาหกรรมแปรรูป. หน้า 88-102. ใน: ผลงานวิจัยดีเด่น กรมวิชาการเกษตร ประจำปี พ.ศ. 2565.
มัลลิกา นวลแก้ว วลัยภรณ์ ชัยฤทธิไชย และเสาวคนธ์ วิลเลี่ยมส์. 2556ก. การคัดเลือกสับปะรดลูกผสมชั่วที่ 1 (F1 รุ่นที่ 3) ที่เหมาะสมสำหรับการบรรจุกระป๋อง. แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/hort/wp-content/uploads/2020/12/การคัดเลือกสับปะรดลูกผสมชั่วที่-1-F1-รุ่นที่-2-ที่เหมาะสมสำหรับการบรรจุกระป๋อง-1.pdf. สืบค้น: 1 กันยายน 2568.
มัลลิกา นวลแก้ว วลัยภรณ์ ชัยฤทธิไชย และเสาวคนธ์ วิลเลี่ยมส์. 2556ข. การคัดเลือกสายต้น/สายพันธุ์สับปะรดกลุ่ม Smooth cayenne ที่เหมาะสมสำหรับการบรรจุกระป๋อง. แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/hort/wp-content/uploads/2020/12คัดเลือกสายพันธุ์สับปะรดกลุ่ม. smooth-cayenne ที่เหมาะสมสำหรับการบรรจุกระป๋อง.pdf. สืบค้น: 1 กันยายน 2568.
สถาบันวิจัยพืชสวน. 2560. การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ. กรุงเทพฯ. 184 หน้า.
สมบัติ ตงเต๊า. 2553. โครงการการปรับปรุงพันธุ์สับปะรด. กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ. 46 หน้า.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2565ก. แผนพัฒนาด้านสับปะรด พ.ศ. 2566-2570. เอกสารประกอบการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ การจัดทำแผนพัฒนาสับปะรด พ.ศ. 2566-2570. 67 หน้า.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2565ข. แนวทางการจัดทำเขตส่งเสริมการปลูกพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรุงเทพฯ. 392 หน้า.
Chan, Y.K. 2011. Pineapple breeding: Fulfilling expectations of the global supply chain. Acta Horticulturae. 902: 109-114.
Chan, Y.K. and H.K. Lee. 2000. Breeding for early fruiting in pineapple. Acta Horticulturae. 529: 139-146.
d'Eeckenbrugge, G. and F. Marie. 2000. Pineapple breeding at CIRAD. II. Evaluation of ‘Scarlett’, A new hybrid for the fresh fruit market, as compared to ‘Smooth Cayenne’. Acta Horticulturae. 529: 155-163.
Guan, Q.S. 2018. Pineapple varieties from Taiwan in China. World Tropical Agriculture Information. 12: 27-28.
Hoy, J.W., K.P. Bischoff, S.B. Milligan and K.A. Gravois. 2003. Effect of tissue culture explant source on sugarcane yield components. Euphytica. 129(2): 237-240.
Li, D., M. Jing, X. Dai, Z. Chen, C. Ma and J. Chen. 2022. Current status of pineapple breeding, industrial development, and genetics in China. Euphytica. 218(6): 85.
Office of the Gene Technology Regulator. 2008. The Biology of Ananas comosus var. comosus (Pineapple). Available at: https://www.ogtr.gov.au/sites/default/files/files/2021-07/the_biology_of_pineapple.pdf. Accessed: September 29, 2025.
Ogata, T., S. Yamanaka., M. Shoda, N. Urasaki and T. Yamamoto. 2016. Current status of tropical fruit breeding and genetics for three tropical fruit species cultivated in Japan: pineapple, mango, and papaya. Breeding Science. 66(1): 69-81.
Py, C., J.J. Lacoeuilhe and C. Teisson. 1987. The Pineapple Cultivation and Use. G.P. Maisonneuve et Larose, Paris. 568 p.
Sanewski, G.M. 2009. The effect of different levels of inbreeding on self-incompatibility and inbreeding depression in pineapple. Acta Horticulturae. 822: 63-70.
Smith, M.K, H.L. Ko, G.M. Sanewski and J.R. Botella. 2005. Ananas comosus pineapple. pp. 158–172. In: Biotechnology of Fruit and Nut Crops, Litz RE (ed). CABI, Wallingford.
Wassman, R.C. 1982. The Importance of Selected Clones in Pineapple Production. Annual Pineapple Field Day Notes. Queensland Fruit and Vegetable Growers, Brisbane, 26 p.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการเกษตร
