การตอบสนองต่อปุ๋ยไนโตรเจนและโพแทชของมันสำปะหลังสายพันธุ์ก้าวหน้าเพื่อผลผลิตสูง ในดินทรายปนร่วนชุดดินห้วยโป่ง
DOI:
https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2026.13คำสำคัญ:
มันสำปะหลัง, การตอบสนองต่อปุ๋ยเคมี, ชุดดินห้วยโป่งบทคัดย่อ
พันธุ์มันสำปะหลังตอบสนองของต่อธาตุอาหารในดินต่างกัน พื้นที่ปลูกมันสำปะหลังส่วนใหญ่เป็นดินร่วน ปนทรายและดินทราย การศึกษาอัตราปุ๋ยเคมีที่เหมาะสมกับมันสำปะหลังสายพันธุ์ก้าวหน้า ในชุดดินห้วยโป่ง ซึ่งเป็นตัวแทนของดินร่วนปนทราย เพื่อแนะนำในพื้นที่ดังกล่าว ดำเนินการทดลองในฤดูปลูกปี พ.ศ.2567/2568 ที่ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง วางแผนการทดลองแบบ split plot 3 ซ้ำ 2 การทดลอง ประกอบด้วย 1) การตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยไนโตรเจน ปัจจัยหลักคือ มันสำปะหลัง 4 พันธุ์/สายพันธุ์ ได้แก่ กวก.ระยอง9 CMR56-71-68 CMR58-75-110 และ CMR59-55-202 ปัจจัยรองคือ ปุ๋ยไนโตรเจน 5 อัตรา ได้แก่ 0 8 16 24 และ 32 กก.N/ไร่ โดยทุกกรรมวิธีได้รับปุ๋ยฟอสเฟตและโพแทชตามค่าวิเคราะห์ดิน (2-16 กก. P2O5-K2O/ไร่) 2) การตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยโพแทช ทำการทดลองเช่นเดียวกัน แต่ปัจจัยรองคือ ปุ๋ยโพแทช 5 อัตรา ได้แก่ 0 8 16 24 และ 32 กก.K2O/ไร่ โดยทุกกรรมวิธีได้รับปุ๋ยไนโตรเจนและฟอสเฟตตามค่าวิเคราะห์ดิน (16-2 กก. N-P2O5/ไร่) พบว่า มันสำปะหลังสายพันธุ์ CMR59-55-202 ให้ผลผลิตหัวสดสูงสุด 6,423 กก./ไร่ โดยการใช้ปุ๋ยไนโตรเจน 16 กก.N/ไร่ มีกำไรสุทธิสูงสุด 14,343 บาท/ไร่ ส่วนการตอบสนองต่อปุ๋ยโพแทช พบว่า สายพันธุ์ CMR59-55-202 ให้ผลผลิตหัวสดและผลผลิตแป้งสูงสุด 6,250 และ 1,760 กก./ไร่ ตามลำดับ โดยการใช้ปุ๋ยโพแทช 16 กก.K2O/ไร่ มีกำไรสุทธิสูงสุด 13,461 บาท/ไร่ และพบว่า สายพันธุ์ CMR59-55-202 มีศักยภาพสูงกว่าพันธุ์กวก.ระยอง9 ซึ่งเป็นพันธุ์มาตรฐาน ตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนในระดับ 16 กก. N/ไร่ และปุ๋ยโพแทช 16 กก.K2O/ไร่ เป็นระดับที่เหมาะสมที่สุดทั้งในด้านผลผลิตหัวสด ผลผลิตแป้งและความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาที่ดิน. 2548. ความรู้เรื่องชุดดินของประเทศไทย: ชุดดินห้วยโป่ง (Huai Pong Series). สำนักสำรวจดินและวางแผนการใช้ที่ดิน, กรุงเทพฯ.
กรมพัฒนาที่ดิน. 2560. คู่มือการจำแนกเนื้อดินและสมบัติดินเพื่อการใช้ประโยชน์ทางการเกษตร. กรุงเทพฯ. 242 หน้า.
กรมพัฒนาที่ดิน. 2564. ข้อมูลชุดดินเพื่อการใช้ประโยชน์ทางการเกษตร: ชุดดินห้วยโป่ง. กรุงเทพฯ. 2 หน้า.
กรมวิชาการเกษตร. 2564. คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินสำหรับพืชไร่เศรษฐกิจ. แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/share/showthread.php?tid=2446. สืบค้น: 31 ตุลาคม 2564.
กรมวิชาการเกษตร. 2565. รายงานแผนงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพระบบการผลิตมันสำปะหลังแบบบูรณาการและยั่งยืน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ. 121 หน้า.
โชติ สิทธิบุศย์. 2539. แนวทางพัฒนาระบบการให้คำแนะนำการใช้ปุ๋ยกับพืชไร่. กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ. 119 หน้า.
วัลลีย์ อมรพล. 2551. เอกสารวิชาการเรื่อง ธาตุอาหารและการใช้ปุ๋ยกับมันสำปะหลังในภาคตะวันออก. กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ. 73 หน้า.
วัลลีย์ อมรพล ชยันต์ ภักดีไทย สุวลักษณ์ ศันสนีย์ รุ่งรวี บุญทั่ง และนฤพน รักขยัน. 2567. ศึกษาประสิทธิภาพการใช้ธาตุอาหารของมันสำปะหลังสายพันธุ์ก้าวหน้าเพื่อผลผลิตและแป้งสูงในกลุ่มดินทรายปนร่วน-ดินทราย ชุดดินสัตหีบหรือชุดดินห้วยโป่ง. หน้า 90–103. ใน: เอกสารประกอบการประชุมแถลงผลงานวิจัยมันสำปะหลังและอ้อย ประจำปี 2566. 6-7 สิงหาคม 2567. ณ ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง.
อารันต์ พัฒโนทัย และธนรักษ์ เมฆขยาย. 2534. จากข้อมูลผลการทดลองสู่คำแนะนำเกษตรกร. ศูนย์วิจัยการปรับปรุงข้าวโพดและข้าวสาลีนานาชาติ. 88 หน้า.
Bray, R.H. and L.T. Kurtz. 1945. Determination of total, organic, and available forms of phosphorus in soils. Soil Science. 59(1): 39-46.
CIAT. 1992. Cassava: Research and Development Strategies for Asia. Centro Internacional de Agricultura Tropical. Cali, Colombia. 673 p.
Cock, J.H., D. Franklin, G. Sandoval and P. Juri. 1979. The ideal cassava plant for maximum yield. Crop Science. 19(2): 271–279.
El-Sharkawy, M.A. 2004. Cassava biology and physiology. Plant Molecular Biology. 56: 481–501.
FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations). 2013. Save and Grow: Cassava – A Guide to Sustainable Production Intensification. Rome. 142 p.
Howeler, R.H. 2002. Cassava Mineral Nutrition and Fertilization. pp. 115-147. In: Cassava: Biology, Production and Utilization, R.J. Hillocks, J.M. Thresh and A.C. Bellotti (eds.). CABI Publishing, New York, USA.
Howeler, R.H. 2014. Sustainable Soil and Crop Management of Cassava in Asia: A Reference Manual. International Center for Tropical Agriculture (CIAT) Publication No. 389. Cali, Colombia. 280 p.
Peech, M. 1965. Soil pH by Grass Electrode pH Meter. pp. 914-925. In: Method of Soil Analysis Part 2: Physical and Menerological Properties, Inching Statistics of Measurement and Sampling, C.A. Black, D.D. Evans, R.L. White, L.E. Ensminger, F.E. Clark and R.C. Dinsuer (eds). American Society of Agronomy Inc. Publisher, Madison, USA.
Schollenberger, C.L. and R.H. Simon. 1945. Determination of exchange capacity and exchangeable bases in soil-ammonium acetate method. Soil Science. 59(1): 13-24.
Walkley, A. and C.A. Black. 1934. An examination of Degtjareff method for determining soil organic matter and proposed modification of the chromic acid titration method. Soil Science. 37: 29-39.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการเกษตร

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการเกษตร