การประเมินผลผลิตและเนื้อสัมผัสของมันสำปะหลังบริโภคลูกผสมปี 2560
DOI:
https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2025.23คำสำคัญ:
มันสำปะหลังบริโภค, กรประเมินผลผลิต, มันสำปะหลังนึ่ง, เนื้อสัมผัส, การวิเคราะห์ GGEบทคัดย่อ
การทดสอบผลผลิตมันสำปะหลังพันธุ์ใหม่ในหลายสภาพแวดล้อมเป็นขั้นตอนสำคัญในการคัดเลือกพันธุ์ดีเพื่อแนะนำเกษตรกร วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อประเมินศักยภาพการให้ผลผลิตและคุณภาพเนื้อสัมผัสของมันสำปะหลังบริโภคลูกผสมปี 2560 ในหลายสภาพแวดล้อม วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ 3 ซ้ำ ระหว่าง เดือน พ.ค. 2565–พ.ค. 2566 ใน 6 สภาพแวดล้อม ได้แก่ จ.ระยอง ขอนแก่น สุโขทัย ลพบุรี กาญจนบุรี และสงขลา ประกอบด้วยมันสำปะหลังบริโภคลูกผสม 4 สายพันธุ์ คือ CMRE60-03-02 CMRE60-03-13 OMRE60-01-02 และ OMRE60-02-12 และพันธุ์เปรียบเทียบ 2 พันธุ์ คือ พันธุ์ห้านาที และ กวก. ระยอง2 ผลการวิเคราะห์ความแปรปรวนรวม พบว่า สายพันธุ์ OMRE60-01-02 CMRE60-03-13 และ CMRE60-03-02 ให้ผลผลิตหัวสดไม่แตกต่างกัน เฉลี่ย 4,794 4,538 และ 4,207 กก./ไร่ ตามลำดับ ทั้ง 3 สายพันธุ์นี้ ให้ผลผลิตหัวสดสูงกว่าพันธุ์ห้านาที และ กวก. ระยอง2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยให้ผลผลิตหัวสดสูงกว่าพันธุ์ห้านาที 70 61 และ 49% ตามลำดับ และสูงกว่า กวก. ระยอง2 57 48 และ 38% ตามลำดับ เมื่อวิเคราะห์ GGE biplot พบว่า มันสำปะหลังสายพันธุ์ OMRE60-01-02 ให้ผลผลิตหัวสดเฉลี่ยสูงสุด และมีเสถียรภาพการให้ผลผลิตสูง ส่วนสายพันธุ์ CMRE60-03-13 ให้ผลผลิตหัวสดเฉลี่ยสูงไม่แตกต่างจากสายพันธุ์ OMRE60-01-02 แต่มีเสถียรภาพการให้ผลผลิตต่ำกว่า ในขณะที่พันธุ์ห้านาทีมีเสถียรภาพการให้ผลผลิตสูงสุด แต่ให้ผลผลิตต่ำที่สุด มันสำปะหลังนึ่งที่ทำจากสายพันธุ์ CMRE60-03-13 มีคุณภาพด้านเนื้อสัมผัสสูงกว่าพันธุ์ห้านาทีและ OMRE60-01-02 ดังนั้น มันสำปะหลังลูกผสมสายพันธุ์ CMRE60-03-13 จึงเหมาะสำหรับแนะนำเกษตรกร เนื่องจากให้ผลผลิตหัวสดและคุณภาพเนื้อสัมผัสหลังนึ่งสูง
เอกสารอ้างอิง
กุสุมา รอดแผ้วพาล อดิศักดิ์ สายนภา และจิณณจาร์ หาญเศรษฐสุข. 2561. การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค : การคัดเลือกปีที่ 2 (ลูกผสมปี 2560). แหล่งข้อมูล: https:// www.doa.go.th/plan/wpcontent/uploads/2021/05/142.3การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค-การคัดเลือกปีที่-2-ลูกผสม ปี-2560.pdf. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
กุสุมา รอดแผ้วพาล จิณณจาร์ หาญเศรษฐสุข และอดิศักดิ์ สายนภา. 2563ก. การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค : การเปรียบเทียบเบื้องต้น (ลูกผสมปี 2560) แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/plan/wp-content/uploads/2021 /05/142.4การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค-เปรียบเทียบเบื้องต้น-ลูกผสมปี-2560.pdf. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
กุสุมา รอดแผ้วพาล รวีวรรณ เชื้อกิตติศักดิ์ ทนุธรรม บุญฉิม วารีย์ ทองมี สุวลักษณ์ อะมะวัลย์ ธนาวดี ค้ำชู ศฐาคุปต์ เคน นากาชิมา จิณณจาร์ หาญเศรษฐสุข และอดิศักดิ์ สายนภา. 2563ข. การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค : การเปรียบเทียบมาตรฐาน (ลูกผสมปี 2560) แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/plan/wp-ontent/uploads/2023/ 07/152.5.pdf. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
กุสุมา รอดแผ้วพาล ชฎาพร อินเปลี่ยน สุวลักษณ์ ศันสนีย์ และธนาวดี ค้ำชู. 2567. การเปรียบเทียบสายพันธุ์/พันธุ์มันสำปะหลังบริโภค และอายุเก็บเกี่ยวที่เหมาะสมสำหรับการแปรรูปเป็นเฟรนซ์ฟรายส์. วารสารวิชาการเกษตร. 42(2): 131 -144.
จิณณจาร์ หาญเศรษฐสุข. 2552. คุณสมบัติและประโยชน์ของหัวและแป้งมันสำปะหลัง. ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง กรมวิชาการเกษตร. 80 หน้า.
จำลักษณ์ ศรีปัญญา วิจารณ์ วิชชุกิจ เจริญศักดิ์ โรจนฤทธิ์พิเชษฐ์ วัชรี เลิศมงคล เอ็จ สโรบล ประภาส ช่างเหล็ก และสุภาวดี บุญมา. 2550. เสถียรภาพการให้ผลผลิตของมันสำปะหลังสายพันธุ์ดีเด่นของมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์. แหล่งข้อมูล: https://agkb.lib.ku.ac.th/ ku/search_detail/ result/10151. สืบค้น: 28 เมษายน 2568.
เจริญศักดิ์ โรจนฤทธิ์พิเชษฐ์ ปิยวุฒิ พูลสงวน สมยศ พุทธเจริญ จำลอง เจียมจำนรรจา และวิทยา แสงแก้วสุข. 2530.การศึกษาฤดูปลูกมันสำปะหลัง. วารสารเกษตรศาสตร์ (วิทย.). 21(2): 119-125.
ชูศักดิ์ จอมพุก. 2562. วิธีวิเคราะห์ทางพันธุศาสตร์ปริมาณในการปรับปรุงพันธุ์พืช. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 507 หน้า.
ชัยวัช โซวเจริญสุข. 2566. มันสำปะหลัง. แหล่งข้อมูล: https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry/outlook/agriculture/cassava/io/cassava-2023-2025. สืบค้น: 1 พฤษภาคม 2568.
ธัญญาภรณ์ ศิริเลิศ. 2550. การประเมินลักษณะเนื้อสัมผัสในอาหาร. วารสารเทคโนโลยีการอาหาร มหาวิทยาลัยสยาม. 3(1): 6-13.
นงนุช สิริวงศ์. 2006. การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อเนื้อสัมผัสของมันสำปะหลังต้มสุกในมันสำปะหลังชนิดไซยาไนด์ต่ำ. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. กรุงเทพฯ.
นิรนาม. 2561. เฟรนช์ฟรายส์จากมันสำปะหลังห้านาที! อัพมูลค่าขนมขบเคี้ยวมีแคลเซียมไร้สาร. แหล่งข้อมูล:https://www.naewna.com/likesara/342432. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน. 2558. แบบบันทึกข้อมูลงานวิจัยมันสำปะหลัง. หน้า 15-28. ใน: คู่มือการบันทึกข้อมูลงานวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ.
สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 2558. มันสำปะหลัง: การใช้ประโยชน์ผลิตภัณฑ์จากมันสำปะหลัง แหล่งข้อมูล: https://www3.rdi.ku.ac. th/?p=17866. สืบค้น: 1 พฤษภาคม 2568.
สุวลักษณ์ อะมะวัลย์ จิณณจาร์ หาญเศรษฐสุข และอดิศักดิ์ สายนภา. 2560ก. การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค:การผสมพันธุ์ (ลูกผสมชุดปี 2560) แหล่งข้อมูล: https:// www.doa.go.th/plan/wpcontent/uploads/2021/05/182.1การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค-การผสมพันธุ์-ลูกผสมชุดปี-2560-.pdf. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
สุวลักษณ์ อะมะวัลย์ จิณณจาร์ หาญเศรษฐสุข กุลชาต นาคจันทึก กุสุมา รอดแผ้วพาล และวันปิติ บัวขาว. 2560ข. การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค: การคัดเลือกปีที่ 1 (ลูกผสมชุดปี 2560 ) รายงานผลงานเรื่องเต็มการทดลองที่สิ้นสุด. แหล่งข้อมูล: https://
www.doa.go.th/plan/wp-content/uploads/2021/05/182.2 การปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อบริโภค-การคัดเลือกปีที่-1-ลูกผสมปี-2560.pdf. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
สุวลักษณ์ อะมะวัลย์. 2564. โครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต. แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/research/research-detail. php?id=3097. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
อาทิตย์ ลมูลปลั่ง. 2561. มันสำปะหลังพันธุ์ใหม่‘พิรุณ 4’‘ปลอดกลูเตน’สู่เมนูขนมเลิศรส. แหล่งข้อมูล: https://www.posttoday.com/business/575452. สืบค้น: 11 ตุลาคม 2567.
โอภาษ บุญเส็ง. 2563. มันสำปะหลังไทย ชีววิทยา การผลิต และการแปรรูป. ม.ป.พ. 425 หน้า.
Amarullah. 2020. Evaluation of quality and variety of Indonesian cassava (Manihot esculenta Crantz). International Journal of Agricultural Research, Innovation and Technology. 10(1): 108-116.
Eberhart, S.A. and W.A. Russell. 1966. Stability parameters for comparing varieties. Crop Science. 6(1): 36-40.
Eggleston, G. and R. Asiedu. 1994. Effects of boiling on texture of cassava clones: A comparison of compressive strength, intercellular adhesion and physicochemical composition of the tuberous roots. Tropical Science. 34: 259–273.
Lawal O.O., J.O. Yusuf, O.L. Abdulrahman, I.F. Ayanda, Y.O. Ambali and U.Y. Ibrahim. 2021. On-farm phenotypic evaluation and stability analysis of provitamin A cassava (Manihot esculenta) varieties for agronomic traits, stress tolerance and tuber yield across Kwara state, Nigeria. Tropical Agriculture (Trinidad). 98:(1): 1-15.
Ndubuisi, N.D. and A.C.U. Chidiebere. 2018. Cyanide in cassava: A review. International Journal of Genomics and Data Mining. 02: 1-10.
Ngeve, J.M. 2003. Cassava root yields and culinary qualities as affected by harvest age and test environment. Journal of the Science of Food and Agriculture. 83(4): 249–257.
Noerwijati, K., Nasrullah, T. Taryono and D. Prajitno. 2014. Fresh tuber yield stability analysis of fifteen cassava genotypes across five environments in East Java (Indonesia) using GGE biplot. Energy Procedia. 47: 156-165.
Maieves, H.A., D.C.D. Oliveira, C. Bernardo, C.M.D.O. Müller and E.R. Amante. 2012. Microscopy and texture of raw and cooked cassava (Manihot Esculenta Crantz) roots. Journal of Texture Studies. 43(2): 164-173.
Mtunguja, M.K., H.S. Laswai, E. Kanju, J. Ndunguru and Y.C. Muzanila. 2016. Effect of genotype and genotype by environment interaction on total cyanide content, fresh root, and starch yield in farmer-preferred cassava landraces in Tanzania. Food Science & Nutrition. 4(6): 791-801.
Ogbonna, A.C., L.R. Braatz de Andrade, I.Y. Rabbi, L.A. Mueller, E.J. de Oliveira and G.J. Bauchet. 2021. Large-scale genome-wide association study, using historical data, identifies conserved genetic architecture of cyanogenic glucoside content in cassava (Manihot esculenta Crantz) root. The Plant Journal. 105(3): 754-770.
Sundaresan, S., B. Nambisan and A. Eswari. 1987. Bitterness in cassava in relation to cyanoglucoside content. Indian Journal Agricultural Science. 57(1): 37–40.
Williams, H.J. and T.G. Edwards. 1980. Estimation of cyanide with alkaline picrate. Journal of the Science of Food and Agriculture. 31(1): 15-22.
Yan, W., L.A. Hunt, Q. Sheng and Z. Szlavnics. 2000. Cultivar evaluation and mega environment investigation based on the GGE biplot. Crop Science. 40(3): 597-605.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการเกษตร
