การให้แคลเซียมโบรอนทางใบเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดการสูญเสียคุณภาพมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองที่ผ่านการฉายรังสี

ภาณุมาศ โคตรพงศ์; ทิวาพร  ผดุง; สโรชา   ถึงสุข; พัชรี  อำรุง

doi:10.14456/thaidoa-agres.2026.8

ผู้แต่ง

ภาณุมาศ โคตรพงศ์ กองวิจัยพัฒนาวิทยาการหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลิตผลเกษตร 50 ถ.พหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพฯ 10900
ทิวาพร ผดุง กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร 50 ถ.พหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพฯ 10900
สโรชา ถึงสุข ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบูรณ์ ต.สะเดียง อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์ 67000
พัชรี อำรุง สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ถ.งามวงศ์วาน จตุจักร กรุงเทพฯ 10900

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2026.8

คำสำคัญ:

แคลเซียมโบรอน, ประสิทธิภาพการผลิต, การสูญเสียคุณภาพ, มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง, การฉายรังสี

บทคัดย่อ

การส่งออกมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองไปยังสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ต้องผ่านการฉายรังสีแกมมาตามมาตรการกักกันพืชก่อนการส่งออก ซึ่งส่งผลให้เปลือกและเนื้อผลเกิดสีน้ำตาลฉ่ำน้ำ และมีอายุการเก็บรักษาสั้นลง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้แคลเซียมโบรอนทางใบต่อประสิทธิภาพการผลิตและลดการสูญเสียคุณภาพมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองหลังฉายรังสี โดยศึกษาวิธีการให้แคลเซียมโบรอนต่อปริมาณคุณภาพมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง พบว่า การพ่นแคลเซียมโบรอนทางใบ ความเข้มข้น 0.5% ที่อายุ 30 45 และ 60 วันหลังดอกบาน ให้ปริมาณและคุณภาพผลผลิตดีที่สุด จากนั้นศึกษาผลของแคลเซียมโบรอนต่อคุณภาพมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองฉายรังสี พบว่า เมื่อจำลองการส่งออกที่อุณหภูมิ 13°ซ. เป็นเวลา 28 วัน มะม่วงน้ำดอกไม้สีทองฉายรังสีที่ได้รับแคลเซียมโบรอนทางใบ ความเข้มข้น 0.5% มีการสูญเสียคุณภาพ 22.45% ในขณะที่มะม่วงฉายรังสีที่ไม่ได้รับแคลเซียมโบรอนมีการสูญเสียคุณภาพสูงถึง 60.34% และทำการทดสอบเทคโนโลยีการให้แคลเซียมโบรอนในพื้นที่ปลูกมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเพื่อการส่งออก ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตมะม่วงคุณภาพเพื่อการส่งออก จ. เพชรบูรณ์ นครราชสีมา และสระแก้ว พบว่า การให้แคลเซียมโบรอนทางใบสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเฉลี่ยสูงถึง 1,292 กก./ไร่ เพิ่มขึ้นจากวิธีการของเกษตรกร 19.09% คิดเป็นรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้น 16,569 บาท/ไร่ จากงานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าการให้แคลเซียมโบรอนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดการสูญเสียคุณภาพมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองที่ฉายรังสีได้ อีกทั้งยังสร้างโอกาสการส่งออกไปยังประเทศที่มีมาตรการกักกันพืชด้วยวิธีการฉายรังสีได้ในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

จำเป็น อ่อนทอง. 2547. คู่มือการวิเคราะห์ดินและพืช. ภาควิชาธรณีศาสตร์ คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์ จ.สงขลา. 168 หน้า.

เฉลิมชัย วงษ์อารี. 2561. การใช้แคลเซียมเพื่อรักษาผลคุณภาพของผลไม้ที่ดีหลังการเก็บเกี่ยว. Postharvest Newsletter. 17(4): 5-7.

ณัฐกานต์ พรรณขาม สุวิตา แสไพศาล และศุภัชญา นามพิลา. 2567. ผลของการฉายรังสี UV-C ต่อการเปลี่ยนแปลงคุณภาพและควบคุมโรคของมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองในระหว่างการเก็บรักษา. วารสารแก่นเกษตร. 52(2): 418-432.

ผ่องเพ็ญ จิตอารีย์รัตน์ และอภิรดี อุทัยรัตนกิจ. 2554. ผลของรังสีแกมมาที่ปริมาณสูงต่อคุณภาพของผลมะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้เบอร์ 4. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร. 42(พิเศษ 1): 251-254.

ยงยุทธ โอสถสภา. 2558. ธาตุอาหารพืช. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพฯ. 548 หน้า.

สายน้ำผึ้ง เหลาพะวัง เจนจิรา ชุมภูคำ อิษยา นะมิกิ วีระศรี เมฆตรง และกฤษณา กฤษณพุกต์. 2562. ผลของแคลเซียมโบรอนและจิบเบอเรลลิคแอซิดต่อการพัฒนาคุณภาพผลผลิตพลับพันธุ์ฟูยู. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 8(1): 10-19.

สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. 2555. คู่มือแนวทางปฏิบัติเพื่อการส่งออกผลไม้ไปสหรัฐอเมริกา. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กรุงเทพฯ. 123 หน้า.

Amadi, J.E., A.M. Omoniyi and C.S. Eze. 2009. Isolation and identification of a bacterial blotch organism from watermelon (Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum and Nakai). African Journal of Agricultural Research. 4(11): 1291–1294.

AOAC. 1984. Official Methods of Analysis. Association of Official Analytical Chemists. 14th Edition, AOAC, Arlington. 1141 p.

AOAC. 1990. Vitamin C (Ascorbic Acid). Association of Official Analytical Chemists. 15th Edition, AOAC, Gaithersburg. 1298 p.

Elmer, P.A.G., T.M. Spiers and P.N. Wood. 2007. Effect of pre-harvest foliar calcium sprays on fruit calcium levels and brown rot of peaches. Crop Protection. 26(1): 11-18.

Hussain, P.R., R.S. Meena, M.A. Dar and A.M. Wani. 2012. Effect of post-harvest calcium chloride dip treatment and gamma irradiation on storage quality and shelf-life extension of red delicious apple. Journal of Food Science and Technology. 49(4): 415-426.

Hassanein, R.A., E.A. Salem and A.A. Zahran. 2018. Efficacy of coupling gamma irradiation with calcium chloride and lemongrass oil in maintaining guava fruit quality and inhibiting fungal growth during cold storage. Folia Horticulturae. 30(1): 67-78.

Huang, X.M., H.C. Wang, W.L. Zhong, W.Q. Yuan, J.M. Lu and J.G. Li. 2008. Spraying calcium is not an effective way to increase structural calcium in litchi pericarp. Scientia Horticulturae. 117(1): 39-44.

Mahto, R. and M. Das. 2013. Effect of gamma irradiation on the physico-chemical and visual properties of mango (Mangifera indica L.), cv.‘Dushehri’ and ‘Fazli’ stored at 20°C. Postharvest Biology and Technology. 86: 447-455.

Munirah, M.S., A.R. Azmi, S.Y.C. Yong and M.Z.N.A. Izzati. 2017. Characterization of Lasiodiplodia theobromae and L. pseudotheobromae causing fruit rot on pre-harvest mango in Malaysia. Plant Pathology and Quarantine. 7(2): 202-213.

Neilsen, G., D. Neilsen, S. Dong and P. Toivonen. 2005. Application of CaCl2 sprays earlier in the season reduce bitter pit incidence in ‘Braeburn’ apple. HortScience. 40(6): 1850-1853.

Thomidis, T. and E. Exadaktylou. 2010. Effect of boron on the development of brown rot (Monilinia laxa) on peaches. Crop Protection. 29(6): 572-576.

Umroong, P. and P. Kotepong. 2019. Ultrastructure studies of fungus Colletotrichum gloeosporioides cause of anthracnose disease mango by microscope technique. Microscopy and Microanalysis Research. 32(2): 1-5.

Youssef, B.M., A.A. Asker, S.K. El-Samahy and H.M. Swailam. 2002. Combined effect of steaming gamma irradiation on the quality of mango pulp stored at refrigerated temperature. Food Research International. 35(1): 1-13.