ลักษณะทางสัณฐานวิทยา และทางการเกษตรของเชื้อพันธุกรรมอ้อยในสภาพภูมิอากาศของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

งานปรับปรุงพันธุ์อ้อยจําเป็นต้องมีฐานพันธุกรรมที่หลากหลายเพื่อการพัฒนาและเลือกใช้เป็นพ่อแม่ ในการผสมให้ได้พันธุ์ใหม่ตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการ การรวบรวม ศึกษาลักษณะทางการเกษตรที่สําคัญ และลักษณะทางสัณฐานวิทยา เพื่อจําแนกลักษณะประจําพันธุ์ เป็นเรื่องสําคัญและควรบันทึกในรูปแบบที่สะดวกต่อการสืบค้นข้อมูล และการใช้ประโยชน์ จากเชื้อพันธุ์ ดําเนินการทดลองในปี พ.ศ. 2554 -2555 ณ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น แปลงทดลองท่าพระ โดยรวบรวมและปลูกรักษาเชื้อพันธุกรรมอ้อยจากต่างประเทศ จํานวน 489 พันธุ์ วางแผนการทดลองแบบ Augmented Randomized Complete Block Design ใช้อ้อยพันธุ์ขอนแก่น 3 ขอนแก่น 80 และ เค88-92 เป็นพันธุ์ตรวจสอบ แต่ผลการทดลองสามารถประเมินคุณค่าศักยภาพในการผลิตได้พียง 443 พันธุ์ เนื่องจากบางพันธุ์มีปริมาณน้อย ไม่สามารถบันทึกลักษณะบางประการได้ การทดลองพบว่าผลผลิตอ้อยอยู่ระหว่าง 0.2-23.8 กก./ตร.ม. (เฉลี่ย 7.2 +3.7 กก./ตร.ม.) โดยมีอ้อย 16 พันธุ์ที่ให้ผลผลิตต่อไร่สูง มากกว่า 15.6 กก./ตร.ม. ผลผลิตน้ําตาลอยู่ระหว่าง 0.03-3.02 กก./ตร.ม. (เฉลี่ย 0.83+0.5 กก./ต.ร.ม.) มี 16 พันธุ์ที่ให้ผลผลิตน้ําตาลต่อไร่สูง (มากกว่า 1.91 กก./ตร.ม.) จํานวนลําเก็บเกี่ยวอยู่ระหว่าง 1.1-30.9 ลํา/ตร.ม. (เฉลี่ย 7.7+3.6 ลํา/ตร.ม.) มี 10 พันธุ์ที่ให้จํานวนลําสูงสุด อยู่ระหว่าง 16.4-30.9 ลํา/ตร.ม. ค่าซีซีเอส อยู่ระหว่าง 9.0-16.6% (เฉลี่ย 12.0+1.8%) ซึ่งมี 20 พันธุ์ที่มีค่าซีซีเอสสูงสุด อยู่ระหว่าง 15.4-16.6% เส้นผ่านศูนย์กลางลํา อยู่ระหว่าง 1.3-3.3 ซม. (เฉลี่ย 2.3+0.3 ซม.) ส่วนใหญ่มีขนาดลําปานกลาง และมี 8 พันธุ์ที่มีขนาดลําใหญ่มีเส้นผ่านศูนย์กลางลํา 3.0-3.3 ซม. การออกดอก พบว่ามี 225 พันธุ์ที่ออกดอก ในช่วงปลายเดือนตุลาคม 2554 ถึงเดือนมกราคม 2555 ส่วนลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่สําคัญ พบว่า พันธุ์ส่วนใหญ่มี ทรงกอแบบตั้งตรง ลักษณะปล้องเป็นแบบกลางโค้ง และมีลักษณะอื่นที่แตกต่างและหลากหลาย ได้จัดเก็บข้อมูลไว้ในโปรแกรม Microsoft Excel เพื่อง่ายต่อการสืบค้น สะดวก รวดเร็ว ในการนําไปใช้ประโยชน์ต่อไป