เชื้อ Columnea latent viroid (CLVd) สายพันธุ์ใหม่ที่ก่อให้เกิดอาการรุนแรงในมะอึก (Solanum stramonifolium Jacq.)

บทคัดย่อ

เชื้อ Columnea latent viroid (CLVd) เป็นเชื้อโรคพืชที่มีขนาดเล็กที่สุดชนิดหนึ่งมีขนาดตั้งแต่ 367-374 นิวคลีโอไทด์ และเป็นเชื้อสาเหตุโรคสำคัญในมะเขือเทศ ก่อให้เกิดอาการต้นเตี้ย แคระแกร็น เซลล์ตายที่เส้นใบ ก้านใบ และกิ่ง ใบเหลืองบิดม้วน และมีอาการดอกร่วง ผลที่ได้มีขนาดเล็ก และทำให้พืชตายในที่สุด เชื้อไวรอยด์ชนิดนี้ทำความเสียหายต่อการผลิตมะเขือเทศ มันฝรั่งและพริกอย่างรุนแรง แต่ไม่แสดงอาการผิดปกติกับพืชสกุล Solanum บางชนิด เช่น มะเขือเปราะ (Solanum melongena) และมะอึก (Solanum stramonifolium) จากการตรวจสอบเชื้อ CLVd ในปี พ.ศ. 2554 พบสายพันธุ์ใหม่ซึ่งสามารถก่อให้เกิดอาการที่รุนแรงในมะอึกได้ โดยทำให้เกิดอาการต้นเตี้ย แคระแก็น ยอดและใบหดลดรูป ใบมีอาการด่าง เนื้อใบหดย่น ใบข้างมีขนาดเล็ก และมีอาการเซลล์ตายที่บริเวณเส้นใบและก้านใบ เมื่อทำการวิเคราะลำดับนิวคลีโอไทด์เปรียบเทียบระหว่างเชื้อ CLVd สายพันธุ์ใหม่ และสายพันธุ์ที่มีรายงานมาก่อนหน้านี้ใน GenBank พบว่ามีลำดับนิวคลีโอไทด์ที่แตกต่างกัน 7-9 เบส โดยมีเพียง 2 เบสที่มีความสัมพันธุ์กับลักษณะอาการที่เกิดบนมะอึก คือที่ตำแหน่ง 83 และ 292 บน pathogenic domain (P domain) โดยเกิดการเติมเบส A ที่ตำแหน่ง 83 (bass insertion) และเกิดการแทนที่เบสจากเบส A  หรือ T เป็น G ที่ตำแหน่ง 292 (base substitution) ซึ่งจากรายงานก่อนหน้านี้ระบุว่าลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณ P domain (ตำแหน่ง 39-91 ที่บริเวณ upper P domain และ 277-328 ที่บริเวณ lower P domain) มีส่วนเกี่ยวข้องในการควบคุมการแสดงอาการและความรุนแรงของโรค ทำให้สามารถประเมินได้ว่าเบสทั้ง 2 ตำแหน่งดังกล่าวมีส่วนในการควบคุมความรุนแรงของเชื้อไวรอยด์ดังกล่าว ซึ่งเป็นรายงานครั้งแรกสำหรับเชื้อ CLVd แต่อย่างไรก็ตามการที่ยืนยันข้อสันนิฐานดังกล่าวจำเป็นต้องทำการศึกษาเพิ่มเติม