การใช้แบบจำลอง GUMCAS ในการเลือกพันธุ์และช่วงปลูกมันสำปะหลัง (Manihot esculenta Crantz) เฉพาะพื้นที่

บทคัดย่อ

การเลือกพันธุ์มันสำปะหลังให้เหมาะสมกับพื้นที่ เป็นการลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มผลผลิตต่อพื้นที่ได้ การใช้แบบจำลองการผลิต GUMCAS ร่วมกับระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อประเมินผลผลิตมันสำปะหลัง 7 พันธุ์ ได้แก่พันธุ์ระยอง 5 ระยอง 90 ระยอง 7 ระยอง 9 ระยอง 72 ระยอง 11 และเกษตรศาสตร์ 50 ที่ 52 วันปลูก ด้วยข้อมูลภูมิอากาศรายวันในช่วงปี พ.ศ. 2545 – 2551 ข้อมูลคุณสมบัติของดิน ค่าสัมประสิทธิ์ทางพันธุกรรมของมันสำปะหลังแต่ละพันธุ์และการจัดการภายใต้สภาพแวดล้อมการผลิตมันสำปะหลังของในแต่ละท้องที่เก็บเกี่ยวที่อายุ 12 เดือนโดยอาศัยน้ำฝน ภายใต้สมมุติฐานที่ไม่พิจารณาเรื่องปุ๋ย พบว่าช่วงปลูกที่ให้ผลผลิตค่อนข้างดีอยู่ระหว่างกลางเดือนกุมภาพันธ์ – พฤษภาคม และ ช่วงกลางเดือนตุลาคม – พฤศจิกายน ช่วงปลูกที่ผลผลิตสูงแต่ผันแปรมากอยู่ระหว่างปลายเดือนพฤศจิกายน-กลางเดือนกุมภาพันธ์ซึ่งเป็นช่วงแล้ง ส่วนช่วงที่ให้ผลผลิตต่ำสุดในช่วงเดือนมิถุนายน-กันยายน พันธุ์และสภาพแวดล้อมมีผลต่อผลผลิตในสัดส่วนที่แตกต่างกัน การปรับตัวของแต่ละพันธุ์ในสภาพแวดล้อมการผลิตแตกต่างกันตามภาค การเลือกพันธุ์ที่เหมาะสมเฉพาะพื้นที่จากมันสำปะหลัง 7 พันธุ์ สามารถพิจารณาตามสภาพภูมิอากาศและคุณลักษณะดิน พันธุ์ระยอง 5 เกษตรศาสตร์ 50 และระยอง 90 เป็นพันธุ์ที่ปรับตัวได้ดีมีเสถียรภาพในการให้ผลผลิตแต่ละผลผลิตไม่สูงมาก พันธุ์ระยอง 9 ระยอง 7 และระยอง 72 ตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม การเลือกพันธุ์จากผลผลิตคาดการณ์ที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของพันธุ์ระยอง 5 พบว่าพื้นที่ในภาคตะวันออกเป็นพื้นที่ที่มีทางเลือกในการใช้พันธุ์มากกว่าพื้นที่อื่น ๆ