การระบุยีนข้าวที่ตอบสนองในระยะแรกต่อการปลูกเชื้อด้วยเชื้อราสาเหตุโรคไหม้ (Pyricularia grisea (Cook) Sacc.)

บทคัดย่อ

เป็นเชื้อราสาเหตุโรคไหม้ที่สำคัญของข้าว ที่เป็นสาเหตุให้ผลผลิตข้าวลดลงอย่างมาก ในหลายๆ พื้นที่ของประเทศไทย เพื่อศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างข้าวกับเชื้อราและเพื่อระบุยีนข้าวที่ตอบสนองในระยะแรกหลังปลูกเชื้อ   การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างซีดีเอ็นเอไลบรารี่ (cDNA library) จากใบข้าวพันธุ์หางยี 71 อายุ 3 สัปดาห์ (ข้าวอินดิคาพันธุ์ต้านทาน) หลังปลูกเชื้อด้วยการพ่นด้วยสปอร์เชื้อราที่ความเข้มข้น 1x10⁶ สปอร์/มล. ที่ระยะ 6 และ 24 ชม. โดยดำเนินการวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ   และสำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช    กรมวิชาการเกษตรระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2548 – กันยายน พ.ศ .2550 สุ่มซีดีเอ็นเอโคลนจากไลบรารี่ข้าวพันธุ์หางยี  71 OSHy71/ EST6     และ   OSHy71/EST24 เพื่อสกัดพลาสมิดดีเอ็นเอและหาค่าเฉลี่ยขนาดซีดีเอ็นเอสอดแทรก (cDNA  inserts)  ผลการทดลองพบขนาดซีดีเอ็นเอสอดแทรกที่  2.5  และ  1.5  กิโลเบส  ตามลำดับ  โดยผลการวิเคราะห์ลำดับนิวคลิโอไทด์   และลำดับกรดอะมิโนจำนวน  25  ตัวอย่างจากไลบรารี่   OSHy71/ EST24   พบยีนที่เกี่ยวข้องกับการจับตัวหรือการนำพาสารภายในเซลล์ (Ulp 1 protease-like protein, glycosylphos phatidylinositol anchor attachment 1-like protein, cytochrome P450 monooxygenase) โปรตีนควบคุมการแสดงออกของยีน  (transcription factor,  NAC transcription  factor NTL5), เอนไซม์ (NAC 2, NAM-like  protein,  enamelin)  องค์ประกอบของเซลล์(chloroplast) รีโทรทรานโพรซอนส์(Retrosat 1 / retrotransposon
และ Ty 3  Gypsy  type   Retrosat 2   retrotransposon)  โปรตีนไม่ทราบหน้าที่ (hypothetical   protein) และยีนต้านทาน  NBS-LRR (RGH 1 ) และRPM 1   ในข้าว