ปริมาณอัลฟาโทโคฟีรอลและน้ำมันในทานตะวัน (Helianthus annuus L.) สายพันธุ์แท้ พันธุ์ผสมเปิด และพันธุ์ลูกผสมการค้า

บทคัดย่อ

อัลฟาโทโคฟีรอลเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ  ที่พบมากที่สุดในเมล็ดและน้ำมันทานตะวัน  จึงวิเคราะห์ปริมาณอัลฟาโทโคฟีรอลในเมล็ดของเชื้อพันธุกรรมทานตะวัน  จำนวน  108  พันธุ์  ซึ่งประกอบด้วยพันธุ์แท้  พันธุ์ผสมเปิดและพันธุ์ลูกผสมทางการค้าจำนวน  48  51  และ  9  พันธุ์  ตามลำดับ  โดยปลูกทดสอบที่แปลงทดลองของภาควิชาพืชไร่นา  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  วิทยากำแพงแสน  จ.นครปฐม  ระหว่างเดือนพฤศจิกายน  พ.ศ.  2551-กุมภาพันธ์  พ.ศ.  2552  บันทึกลักษณะปริมาณโทโคฟีรอลและปริมาณน้ำมันในเมล็ด  ผลผลิตเมล็ด  น้ำหนัก  100  เมล็ดอายุออกดอก  พบว่าโดยรวมมีปริมาณอัลฟาโทโคฟีรอลในเมล็ดเฉลี่ย  28.3  มก./กก.  โดยกลุ่มพันธุ์แท้มีปริมาณอัลฟาโคฟีลรอล  45.5  มก./กก.  ซึ่งสูงกว่าทั้งพันธุ์ลูกผสมการค้า  (22.2  มก./กก.)  และพันธุ์ผสมเปิด  (17.8  มก./กก.)  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  ส่วนปริมาณน้ำมันในเมล็ดมีค่าเฉลี่ยระหว่าง  34.4  ถึง  40.4  มก./กก. โดยที่พันธุ์ลูกผสมการค้าและพันธุ์ผสมเปิดมีปริมาณน้ำมันในเมล็ดสูงกว่าพันธุ์แท้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  แต่ปริมาณอัลฟาโทโคฟีรอลไม่มีความสัมพันธุ์กับปริมาณน้ำมันในเมล็ดน้ำหนัก  100  เมล็ด  และผลผลิตเมล็ดต่อจานดอก  ดังนั้นการปรับปรุงพันธุ์ทานตะวันเพื่อเพิ่มปริมาณโทโคฟีรอลในเมล็ดทานตะวันของทานตะวัน  จึงมีแน้วโน้มประสบความสำเร็จ  และการคัดเลือกเพื่อเพิ่มปริมาณโทโคฟีรอลในเมล็ด  มีแนวโน้มว่าไม่มีผลต่อการลดลงของผลผลิตและปริมาณน้ำมันในเมล็ด