การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารและจัดการความปลอดภัยของการใช้วัตถุอันตรายทางการเกษตร

บทคัดย่อ

การพัฒนาระบบสารสนเทศ  เพื่อบริหารและจัดการความปลอดภัยด้านการใช้วัตถุอันตรายทางการเกษตร  มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจสำหรับวางแผนการบังคับใช้กฎหมาย  การติดตามและประเมินผล  การเตือนภัยผู้เกี่ยวข้อง  และการวางแผนการถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อแก้ไขปัญหาการผลิตของเกษตรกร  ให้เข้าสู่มาตรฐานเกษตรดีที่เหมาะสม (Good agricultural practice) โดยการวิจัยและพัฒนาฐานข้อมูลในโปรแกรม ArcView GIS สำหรับการแสดงผลในลักษณะข้อมูลเชิงพื้นที่แบ่งฐานข้อมูลเป็น 4 ด้านคือ 1. ร้านค้าจำหน่ายวัตถุอันตรายทางการเกษตร  2.  ผู้ได้รับอันตรายจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช  3.  ตลาดจำหน่ายสินค้าเกษตร  และ  4.  แหล่งปลูกที่เสี่ยงอันตรายจากการใช้สารเคมีใน จ.ขอนแก่น  ระหว่างเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2546- กันยายน พ.ศ. 2549 นำผลข้อมูลจากการสำรวจ  สารวัตรเกษตรและเอกสารรายงานของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลเหล่านั้น  แล้วจึงบันทึกในระบบคอมพิวเตอร์  ผลจากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลสารสนเทศด้านร้านค้าจำหน่ายวัตถุอันตราย ได้แก่ แผนที่สารสนเทศภูมิศาสตร์ด้านร้านค้าวัตถุอันตรายที่แยกรายละเอียดเป็นระดับตำบลและอำเภอ สนับสนุนการตัดสินใจวางแผนบังคับใช้กฎหมาย  การติดตามและประเมินผลของสารวัตรเกษตร  เพื่อให้คำแนะนำในการปฎิบัติเพื่อดำเนินการขอใบอนุญาตจำหน่ายวัตถุอันตรายทางการเกษตร  ของผู้ประกอบการร้านค้าเพิ่มขึ้นจาก 70  ร้าน  ในปี  2547  เป็น  154  ร้าน  ในเดือนพฤษภาคม  พ.ศ.  2548  และในปี พ.ศ.  2550  มีร้านค้าที่ได้รับใบอนุญาตจำนวน  244  ร้าน  นอกจากนั้นมีการตรวจยึดวัตถุอันตรายต้องห้าม  ได้แก่  Parathion methyl จำนวน 28.9 ล.  และ  endosulfan จำนวน  63.7 ล.  ในร้านค้าที่มีการจำหน่าย  24  ร้านค้า  จากการตรวจสอบ  153  ร้าน  ระหว่างเดือนมกราคม – กุมภาพันธ์ พ.ศ 2548  จากนั้นแผนที่สารสนเทศภูมิศาสตร์ผลตรวจเลือดของเกษตรเพื่อระดับการตกค้างเอนไซม์โคลีนเอสเตอร์เรสในเลือดของเกษตรกร และแผนที่แสดงพื้นที่เสี่ยงจากอันตรายการใช้สารเคมี นำเสนอให้หน่วยงานต่าง ๆ รับทราบถึงอันตรายจากการใช้สารเคมีใน ปี พ.ศ. 2548 ได้นำข้อมูลเสนอสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดขอนแก่น เพื่อจัดทำโครงการพัฒนาการผลิตผักปลอดภัยจากสารพิษตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดแบบบูรณาการ จ.ขอนแก่น และดำเนินการในปี พ.ศ.  2549  ทำให้ปัญหาสารพิษตกค้างในผลผลิตผักที่อยู่ในระดับไม่ปลอดภัยลดลงจาก 22.0% เหลือ 11.5% ในพื้นที่ปลูกผักเพื่อการค้า 5 อำเภอคือ เมือง ภูผาม่าน หนองเรือ ชุมแพและน้ำพอง