การควบคุมโรคผลเน่าของส้มโดยใช้น้ำส้มควันไม้และสารสกัดจากพืชสมุนไพรบางชนิด

บทคัดย่อ

เชื้อรา Penicillium sp. จำนวน 15 ไอโซเลท แยกได้จากผลส้มที่แสดงอาการโรคผลเน่า จากแหล่งจำหน่ายส้มในจ.เชียงใหม่เมื่อทดสอบความสามารถในการก่อโรค พบว่าเชื้อรา Penicillium sp. ไอโซเลท POF-2 สามารถก่อโรคผลเน่ารุนแรงที่สุด การทดสอบประสิทธิภาพของน้ำส้มควันไม้ 5 ชนิด ได้แก่ น้ำส้มควันไม้จากกะลามะพร้าว ไม้ไผ่ ยางพารา ยูคาลิปตัส และลำไย สารสกัดจากพืชสมุนไพรสำเร็จรูป 2 ชนิด ได้แก่ สารสกัดจากสะเดาและสารสกัดจากขมิ้น ในการยับยั้งการเจริญของเชื้อรา Penicillium sp. ไอโซเลท POF-2 โดยผสมน้ำส้มควันไม้หรือสารสกัดจากพืช ลงในอาหารเลี้ยงเชื้อ potato dextrose agar (PDA) ที่ 5 ระดับความเข้มข้น ได้แก่ 1, 2, 3, 4 และ 5 % พบว่า น้ำส้มควันไม้จากไม้ไผ่และยางพาราที่ความเข้มข้น 2 %(v/v) มีประสิทธิภาพยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อราและยับยั้งการสร้างสปอร์ได้เท่ากับ 100 % โดยค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อรา (minimum inhibition concentration; MIC) ของน้ำส้มควันไม้จากยางพารา และไม้ไผ่ได้ เท่ากับ 1.4 และ 1.5 % (v/v) ตามลำดับ การแช่ผลส้มในน้ำส้มควันไม้จากยางพารา ความเข้มข้น 1.4% และจากไม้ไผ่ ความเข้มข้น 1.5 % เป็นระยะเวลา1 นาที และปลูกเชื้อที่ 0 และ 12 ชม.หลังการแช่น้ำส้มควันไม้ พบว่า น้ำส้มควันไม้จากยางพารา มีประสิทธิภาพในการควบคุมการเกิดโรคผลเน่าบนส้ม ได้ 66.67% และ 56.56% ขณะที่น้ำส้มควันไม้จากไม้ไผ่ ควบคุมโรคได้ 57.50% และ 46.67% ตามลำดับ