กระบวนการปลูกเลี้ยงบัวบกในระบบไฮโดรพอนิกส์เพื่อสร้างปริมาณสารสำคัญสูง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมาและวัตถุประสงค์: บัวบกเป็นพืชสมุนไพรที่จัดอยู่ในวงศ์ Apiaceae สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในทางการแพทย์ และเป็นผลิตภัณฑ์เวชสำอาง ซึ่งบัวบกมีปริมาณสารสำคัญจำนวนมากที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา และลดอาการอักเสบได้ งานวิจัยนี้จึงนำบัวบกมาปลูกเลี้ยงในระบบไฮโดรพอนิกส์ โดยใช้สูตรสารละลายธาตุอาหารที่แตกต่างกันเพื่อศึกษาการเจริญเติบโตและการให้ปริมาณสารสำคัญสูง
วิธีดำเนินการวิจัย: วางแผนการทดลองแบบ 3 x 3 แฟกทอเรียลในแผนแบบการทดลองสุ่มสมบูรณ์ ศึกษาสายพันธุ์บัวบกจาก 3 แหล่งปลูก ได้แก่ จังหวัดอุบลราชธานี ระยอง และนครปฐม ปลูกเลี้ยงในระบบไฮโดรพอนิกส์ด้วยสูตรสารละลายธาตุอาหารพืช จำนวน 3 สูตร สูตรละ 3 ซ้ำ วิเคราะห์ปริมาณสารเอเชียติโคไซด์และมาเดคาสโซไซด์หลังการเก็บเกี่ยวผลผลิตที่อายุ 60 วัน
ผลการวิจัย: แหล่งปลูกบัวบกและสูตรสารละลายธาตุอาหารพืชมีอิทธิพลร่วมต่อการเจริญเติบโตของบัวบก (P < 0.05) โดยแหล่งปลูกอุบลราชธานี และระยอง ที่ให้สารละลายสูตรที่ 1 มีการเจริญเติบโตด้านความยาวราก ความกว้างใบ ความยาวใบ จำนวนใบต่อต้น ความยาวก้าน และผลผลิตต่อต้นมากที่สุด ในขณะที่บัวบกแหล่งปลูกนครปฐมที่ให้สารละลายสูตรที่ 1 ส่งผลให้มีปริมาณสารเอเชียติโคไซด์และสารมาเดคาสโซไซด์มากที่สุด เท่ากับ 34.30 และ 41.47 ppm ตามลำดับ
สรุป: แหล่งปลูกบัวบกและธาตุอาหารพืชมีอิทธิพลร่วมกัน โดยสารละลายสูตรที่ 1 เหมาะสมต่อการปลูกเลี้ยงบัวบกในด้านการเจริญเติบโต และการให้ปริมาณสารสำคัญ ทั้งยังมีต้นทุนต่ำกว่าสูตรควบคุมถึง 85 บาทต่อ 10 ลิตร แต่สามารถให้ผลผลิตสดสูง และเพิ่มสารสำคัญในบางแหล่งปลูกได้มากกว่าสูตรควบคุม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Cheng, C.L., J.S. Guo, J. Luk and M.W.L. Koo. 2004. The healing effects of Centella extract and asiaticoside on acetic acid induced gastric ulcers in rats. Life Sci. 74(18): 2237–2249. https://doi.org/10.1016/j.lfs.2003.09.055.
Chuachin, S. 2001. Varietal Classification and Appropriate Production Technology for Indian Pennywort (Centella asiatica (L.) Urban. PhD Thesis. Khon Kaen University, Khon Kaen. (in Thai)
Dankhetdeana, N., K. Saengngoena, A. Piriyaphattarakitb and N. Chanchula. 2021. The growth and yield of Asiatic pennywort from five locations in hydroponic system. In Proc. the 59th Kasetsart University Annual Conference. March 10–12, 2021. p. 321. (in Thai)
Department of Agricultural Extension. 2015. Hydroponic Vegetable Growing. Agricultural Cooperative Assembly Printing House of Thailand Co., Ltd., Bangkok, Thailand. (in Thai)
Gray, S.B. and S.M. Brady. 2016. Plant developmental responses to climate change. Dev. Biol. 419(1): 64–77. https://doi.org/10.1016/j.ydbio.2016.07.023.
Hoque, M., H. Ajwa and B. Mou. 2004. Nitrogen, phosphorus, and potassium fertilization effects on nutritional composition of lettuce. HortScience. 39(4): 872. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.39.4.872C.
Kumar, M.H. and Y.K. Gupta. 2003. Effect of Centella asiatica on cognition and oxidative stress in an intracerebroventricular streptozotocin model of Alzheimer’s disease in rats. Clin. Exp. Pharmacol. Physiol. 30(5–6): 336–342. https://doi.org/10.1046/j.1440-1681.2003.03842.x.
Li, J., K. Yokosho, S. Liu, H.R. Cao, N. Yamaji, X.G. Zhu, H. Liao, J.F. Ma and Z.C. Chen. 2020. Diel magnesium fluctuations in chloroplasts contribute to photosynthesis in rice. Nat. Plants. 6(7): 848−859. https://doi.org/10.1038/s41477-020-0686-3.
Phongsa-Anutin, T. 2004. Growth and Nutrient Content of Lettuce Grown in Different Solution Formulas. PhD Thesis. Kasetsart University, Bangkok. (in Thai)
Piriyaphattarakit, A., P. Dechlay, P. Ruplort and P. Pholphim. 2022. The growth and yield of Asiatic pennywort from 5 accessions in a hydroponic system. Wichcha J. NSTRU. 41(2): 127–140. (in Thai)
Piriyaphattarakit, A., P. Ruploet, K. Amprayn and N. Chanchula. 2019. Morphology study of various Asiatic pennywort. Thai Journal of Science and Technology. 8(1): 54–65. https://doi.org/10.14456/tjst.2019.6. (in Thai)
Pratabkong, P., T. Pinsanthia, J. Sreesaeng, R. Chindachia, T. Srisuk, B. Pensuriya, N. Chachai, J. Mungngam, P. Kaewsri, S. Wongsasjanan and P. Nitmee. 2023. Effect of chemical fertilizer on the amount of essential substances in Asiatic pennywort grown in Nakhon Pathom province. Khon Kaen Agr. J. 51(Suppl. 1): 483–488. (in Thai)
Romero-Aranda, R., T. Soria and J. Cuartero. 2001. Tomato plant-water uptake and plant-water relationships under saline growth conditions. Plant Sci. 160(2): 265–272. https://doi.org/10.1016/S0168-9452(00)00388-5.
Sapkaew, U., P. Namwong, P. Suthanukool and K. Choodee. 2023. Capability enhancement in the production of high-quality Gotu Kola for medicinal plants with nontoxic and heavy metal contamination. Agricultural Science and Management J. 6(1): 69–78. (in Thai)
Thongekkaew, C. 2013. Centella asiatica (Linn.) Urban: A very useful herb. J. Sci. Tech. UBU. 15(3): 70–75. (in Thai)
Yasurin, P., M. Sriariyanun and T. Phusantisampan. 2016. Review: The bioavailability activity of Centella asiatica. KMUTNB Int. J. Appl. Sci. Technol. 9(1): 1–9. http://dx.doi.org/10.14416/j.ijast.2015.11.001.
