การเตรียมพร้อมเมล็ดพันธุ์ด้วยน้ำ สารละลาย GA3 และ KNO3 ต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์กัญชง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมาและวัตถุประสงค์: กัญชง (Cannabis sativa L.) เป็นพืชเศรษฐกิจที่มีศักยภาพสูง แต่เมล็ดพันธุ์ที่เก็บรักษาเป็นเชื้อพันธุกรรมมักมีปัญหาความงอกต่ำและไม่สม่ำเสมอ การเตรียมพร้อมเมล็ดพันธุ์จึงเป็นเทคนิคที่คาดว่าจะช่วยปรับปรุงคุณภาพและการงอกของเมล็ด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเตรียมพร้อมเมล็ดพันธุ์ด้วยน้ำ กรดจิบเบอเรลลิก (GA3) และโพแทสเซียมไนเทรต (KNO3) ต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดกัญชง
วิธีดำเนินการวิจัย: ใช้การทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์มี 6 ทรีตเมนต์ ได้แก่ เมล็ดพันธุ์ที่ไม่ผ่านการเตรียมพร้อม (ชุดควบคุม) การเตรียมพร้อมเมล็ดพันธุ์ด้วยน้ำ reverse osmosis, สารละลาย GA3 (ความเข้มข้น 0.02% และ 0.05%) และ สารละลาย KNO3 (ความเข้มข้น 0.2% และ 0.5%) ที่อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 6 ชั่วโมง แล้วลดความชื้นกลับสู่ 9% บันทึกข้อมูลทุกวันเป็นเวลา 14 วัน ได้แก่ การมีรากงอก ความงอก จำนวนวันที่มีรากงอก เวลา 50% การงอก (T50) และเวลาเฉลี่ยในการงอก (MGT)
ผลการวิจัย: การเตรียมพร้อมเมล็ดพันธุ์ไม่เพิ่มเปอร์เซ็นต์การมีรากงอก (48.50–66.00%) และความงอก (29.00–39.00%) อย่างมีนัยสำคัญ แต่ทำให้การงอกเร็วขึ้นและสม่ำเสมอ โดยเมล็ดที่ผ่านการเตรียมพร้อมมีค่า T50 5.63–6.40 วัน และ MGT 6.41–7.21 วัน เร็วกว่าเมล็ดในกลุ่มควบคุม (7.26 และ 8.16 วัน ตามลำดับ) โดยเฉพาะ GA3 0.02% ให้ความงอกสูงที่สุด 39.00%
สรุป: การเตรียมพร้อมเมล็ดพันธุ์ด้วย GA3 0.02% เป็นวิธีที่เหมาะสมที่สุดในการกระตุ้นการงอกเมล็ดกัญชงที่มีคุณภาพต่ำ ช่วยเพิ่มความเร็วและความสม่ำเสมอของต้นกล้า ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการผลิต การขยายพันธุกรรม และการอนุรักษ์พันธุ์กัญชงอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Andre, C.M., J.F. Hausman and G. Guerriero. 2016. Cannabis sativa: The plant of the thousand and one molecules. Front. Plant Sci. 7: 19. https://doi.org/10.3389/fpls.2016.00019.
Ashraf, M. and M.R. Foolad. 2005. Pre-sowing seed treatment-a shotgun approach to improve germination, plant growth and crop yield under saline and non-saline conditions. Adv. Agron. 88: 223–271. https://doi.org/10.1016/S0065-2113(05)88006-X.
Balesevic-Tubic, S., M. Tatic, J. Miladinovic and M. Pucarevic. 2007. Changes of fatty acids content and vigor of sunflower seed during natural ageing. Helia. 30(47): 61–68. https://doi.org/10.2298/HEL0747061B.
Bradford, K.J. 1986. Manipulation of seed water relations via osmotic priming to improve germination under stress conditions. HortScience. 21(5): 1105–1112. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.21.5.1105.
Bruggink, G.T., J.J.J. Ooms and P. van der Toorn. 1999. Induction of longevity in primed seeds. Seed Sci. Res. 9(1): 49–53. https://doi.org/10.1017/S0960258599000057.
Callaway, J.C. 2004. Hempseed as a nutritional resource: An overview. Euphytica. 140: 65–72. https://doi.org/10.1007/s10681-004-4811-6.
Chanprasert, W. 2010. Seed Physiology. Extension and Training Office, Kasetsart University, Bangkok, Thailand. 163 pp. (in Thai)
Citti, C., B. Pacchetti, M.A. Vandelli, F. Forni and G. Cannazza. 2018. Analysis of cannabinoids in commercial hemp seed oil and decarboxylation kinetics studies of cannabidiolic acid (CBDA). J. Pharm. Biomed. Anal. 149: 532–540. https://doi.org/10.1016/j.jpba.2017.11.044.
Coolbear, P., A. Francis and D. Grierson. 1984. The effect of low temperature pre-sowing treatment on the germination performance and membrane integrity of artificially aged tomato seeds. J. Exp. Bot. 35(1): 1609–1617. https://doi.org/10.1093/jxb/35.11.1609.
Copeland, L.O. and M.B. McDonald. 1995. Principles of Seed Science and Technology. Springer, New York, USA. 488 pp.
Courtwright, D.T. 2002. Forces of Habit: Drugs and the Making of Modern World. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, USA. 288 pp.
Dhillon, N.P.S. 1995. Seed priming of male sterile muskmelon (Cucumis melo L.) for low temperature germination. Seed Sci. Technol. 23(3): 881–884.
Du, G., H. Zhang, Y. Yang, Y. Zhao, K. Tang and F. Liu. 2022. Effects of gibberellin pre-treatment on seed germination and seedling physiology characteristics in industrial hemp under drought stress condition. Life. 12(11): 1907. https://doi.org/10.3390/life12111907.
Duangpatra, J. 1986. Seed Technology. Agricultural Book Series, Bangkok, Thailand. 210 pp. (in Thai)
Elias, S.G., Y.C. Wu and D.C. Stimpson. 2020. Seed quality and dormancy of hemp (Cannabis sativa L.). J. Agric. Hemp Res. 2(1): 2. https://doi.org/10.61611/2688-5182.1017.
Ellis, R.H. and E.H. Roberts. 1980. Improved equation for the prediction of seed longevity. Ann. Bot. 45(1): 13–30. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.aob.a085797.
Finkelstein, R., W. Reeves, T. Ariizumi and C. Steber. 2008. Molecular aspects of seed dormancy. Annu. Rev. Plant Biol. 59: 387–415. https://doi.org/10.1146/annurev.arplant.59.032607.092740.
Frankel, E.N. 2005. Lipid Oxidation. 2nd edition. Woodhead Publishing Limited, Cambridge, UK. 470 pp.
Goel, A., A.K. Goel and I.S. Sheoran. 2003. Change in oxidative stress enzymes during artificial ageing in cotton (Gossypium hirsutum L.) seeds. J. Plant Physiol. 160(9): 1093–1100. https://doi.org/10.1078/0176-1617-00881.
Golizadeh, S.K., T.M. Mahmoodi and N. Khaliliaqdam. 2015. Effect of priming of (KNO3, ZnSO4, distilled water) on rate germination and seedling establishment on cannabis seed (Cannabis sativa L.). Biol. Forum. 7(1): 190–194.
Gupta, R. and S.K. Chakrabarty. 2013. Gibberellic acid in plant: Still a mystery unresolved. Plant Signal. Behav. 8(9): e25504. https://doi.org/10.4161/psb.25504.
Hilton, J.R. and J.A. Thomas. 1986. Regulation of pregerminative rates of respiration in seeds of various weed species by potassium nitrate. J. Exp. Bot. 37(10): 1516–1524. https://doi.org/10.1093/jxb/37.10.1516.
International Seed Testing Association. 2024. International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association (ISTA), Wallisellen, Switzerland.
Islam, M.M., Z. Rangel, P. Storer, K.H.M. Siddique and Z.M. Solaiman. 2022. Industrial hemp (Cannabis sativa L.) varieties and seed pre-treatments affect seed germination and early growth of seedlings. Agronomy. 12(1): 6. https://doi.org/10.3390/agronomy12010006.
Jahanian, A., S. Bolandnazar, B.C. Sharabiani and E. Shabani. 2014. Influence of different priming materials on germination vegetative characteristics and seedling establishment of cannabis (Cannabis sativa) medicinal plant. Elixir Appl. Botany. 72: 25379–25381.
Jyoti, J. and C.P. Malik. 2013. Seed deterioration: A review. Int. J. Life Sci. Biotechnol. Pharma. Res. 2(3): 374–385.
Kapoor, N., A. Arya, M.A. Siddiqui, A. Amir and H. Kumar. 2010. Seed deterioration in chickpea (Cicer arietinum L.) under accelerated ageing. Asian J. Plant Sci. 9(3): 158–162. https://doi.org/10.3923/ajps.2010.158.162.
Leonard, W., P. Zhang, D. Ying and Z. Fang. 2020. Hempseed in food industry: Nutritional value, health benefits and industrial applications. Compr. Rev. Food Sci. Food Saf. 19(1): 282–308. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12517.
Lowe, H., B. Steele, J. Bryant, N. Toyang and W. Ngwa. 2021. Non-cannabinoid metabolites of Cannabis sativa L. with therapeutic potential. Plants. 10(2): 400. https://doi.org/10.3390/plants10020400.
Matthews, S. and M.K. Hosseini. 2006. Mean germination time as an indicator of emergence performance in soil of seed lots of maize (Zea mays). Seed Sci. Technol. 34(2): 339–347. https://doi.org/10.15258/sst.2006.34.2.09.
McDonald, M.B. 2000. Seed priming, pp. 287–325. In M. Black and J.D. Bewley, eds. Seed Technology and Its Biological Basis. Sheffield Academic Press, Sheffield, England.
Molleken, H. and R.R. Theimer. 1997. Survey of minor fatty acids in Cannabis sativa L. fruits of various origins. J. Int. Hemp Assoc. 4(1) 13–17.
Nasri, N., R. Kaddour, H. Mahmoudi, O. Baatour, N. Bouraoui and M. Lachaal. 2011. The effect of osmopriming on germination, seedling growth and phosphatase activities of lettuce under saline condition. Afr. J. Biotechnol. 10(65): 14366–14372. https://doi.org/10.5897/AJB11.1204.
Parihar, S.S., M. Dadlani, S.K. Lal, V.A. Tonapi, P.C. Nautiyal and S. Basu. 2014. Effect of seed moisture content and storage temperature on seed longevity of hemp (Cannabis sativa). Indian J. Agric. Sci. 84(11): 1303–1309.
Priestley, D.A. 1986. Seed Aging: Implications for Seed Storage and Persistence in the Soil. Cornell University Press, New York, USA. 304 pp.
Quarles, R.H. and R.M.C. Dawson. 1969. The distribution of phospholipase D in developing and mature plants. Biochem. J. 112(5): 787–794. https://doi.org/10.1042/bj1120787.
Raman, V., H. Lata, S. Chandra, I.A. Khan and M.A. ElSohly. 2017. Morpho-anatomy of marijuana (Cannabis sativa L.), pp. 123–136. In S. Chandra, H. Lata and M.A. ElSohly, eds. Cannabis sativa L. - Botany and Biotechnology. Springer, Cham, Switzerland.
Ranal, M.A. and D.G. Santana. 2006. How and why to measure the germination process?. Rev. Bras. Bot. 29(1): 1–11. https://doi.org/10.1590/S0100-84042006000100002.
Selvarani, K. and R. Umarani. 2011. Evaluation of seed priming methods to improve seed vigour of onion (Allium cepa cv. aggregatum) and carrot (Daucus carota). J. Agric. Technol. 7(3): 857–867.
The R Project. 2025. The R Project for Statistical Computing. Available Source: https://www.r-project.org/, July 10, 2025.
Tongwilai, T., J. Kangsopa and N. Insalud. 2023. Seed enhancement germination, vigour and seedling growth of low-quality hemp seeds by hydro-priming. Journal of Cannabis Hemp and Herbs. 2: 47–55. (in Thai)
Xing, W., Y. Li, L. Zhou, H. Hong, Y. Liu, Y., S. Luo, J. Zou, Y. Zhao, Y. Yang, Z. Xu and B. Tan. 2025. Deciphering seed deterioration: Molecular insights and priming strategies for revitalizing aged seeds. Plants. 14(11): 1730. https://doi.org/10.3390/plants14111730.
Yamaguchi, S. 2008. Gibberellin metabolism and its regulation. Annu. Rev. Plant Biol. 59: 225–251. https://doi.org/10.1146/annurev.arplant.59.032607.092804.
