การเปรียบเทียบโซ่คุณค่าของกระบวนการผลิตกาแฟกะลา กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนบ้านดอยช้าง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เปรียบเทียบคุณค่า และผลตอบแทนการลงทุนของกระบวนการผลิตกาแฟกะลาแบบเปียกและแบบแห้ง โดยทำการศึกษาต้นทุนในการดำเนินงาน สินทรัพย์ที่ใช้ในการลงทุน ตลอดจนกำลังการผลิต โดยการเก็บข้อมูลจากการปฏิบัติงานและสัมภาษณ์เกษตรกร และวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตกาแฟกะลา บ้านดอยช้าง ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย โดยใช้เครื่องมือทางด้านวิศวกรรมอุตสาหการในการเก็บข้อมูล จากการวิเคราะห์โซ่คุณค่าของกระบวนการผลิต พบว่ากระบวนการผลิตกาแฟกะลาแบบเปียกและแบบแห้ง มีคุณค่าที่ 47 และ 67 บาทต่อกิโลกรัม ตามลำดับ กระบวนการผลิตแบบเปียก ใช้สินทรัพย์ในการลงทุน 5.3 ล้านบาท มีกำลังการผลิตกาแฟกะลา 14,400 กิโลกรัมต่อฤดูกาล ส่วนกระบวนการผลิตแบบแห้งใช้สินทรัพย์ในการลงทุน 1.6 ล้านบาท มีกำลังการผลิตกาแฟกะลา 3,600 กิโลกรัมต่อฤดูกาล ผลตอบแทนการลงทุนโดยกำหนดอายุโครงการ 10 ปี พบว่า กระบวนการผลิตแบบเปียกให้ผลตอบแทนภายในโครงการ ร้อยละ 16.4 ระยะเวลาคืนทุน 6 ปี 1 เดือน ส่วนกระบวนการผลิตแบบแห้งให้ผลตอบแทนภายในโครงการ ร้อยละ 17.7 ระยะเวลาคืนทุน 5 ปี 10 เดือน ดังนั้น การลงทุนในกระบวนการผลิตแบบเปียก ให้ผลตอบแทนการลงทุนที่ต่ำกว่าและมีระยะเวลาคืนทุนช้ากว่า แต่เหมาะสมกับการผลิตที่มีปริมาณวัตถุดิบมาก ส่วนกระบวนการผลิตแบบแห้ง เหมาะสำหรับการผลิตที่มีปริมาณวัตถุดิบที่น้อยกว่าและมีข้อจำกัดของงบประมาณในการลงทุน