การเตรียมและการศึกษาคุณสมบัติของน้ำดินหล่อจากดินเลนในบ่อดักตะกอนในเหมืองแม่เมาะ จังหวัดลำปาง เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์เซรามิก

บทคัดย่อ

การพัฒนาน้ำดินหล่อเพื่อทดลองผลิตผลิตภัณฑ์เซรามิก โดยใช้ดินเลนจากบ่อดักตะกอนในเหมืองแม่เมาะ จังหวัดลำปาง ผสมกับดินขาวลำปางในอัตราส่วนดินเลนร้อยละ 30 และดินขาวลำปางร้อยละ 70 และใช้สารโซเดียมซิลิเกตเป็นสารช่วยกระจายตัวปริมาณร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนัก จากผลการวิเคราะห์ดินเลนด้วย XRD พบว่า ดินเลนประกอบด้วยแร่ควอตซ์ มัสโคว์ไวน์ และเกาลินไนต์ และมีองค์ประกอบทางเคมีเป็น SiO₂ Al₂O₃, CaO, Fe₂O₃, K₂O, MgO, Na₂O, P₂O₅ และ SO₃ หลังจากเตรียมน้ำดินแล้ว จึงทำการทดสอบน้ำสลิปดินพบว่า มีค่าความถ่วงจำเพาะเท่ากับ 1.67 มีอัตราการไหลตัว 15 วินาทีต่อปริมาตร 300 มิลิลิตร จากนั้นทำการหล่อขึ้นรูปเป็นชิ้นงานแท่งทดสอบ แล้วเผาที่อุณหภูมิ 1100, 1200 และ 1250 ^oC เพื่อทดสอบความทนไฟ พบว่า ชิ้นงานสามารถทนไฟได้ถึง 1250 ^oC มีค่าความแข็งแรงเท่ากับ 23.53 MPa มีค่าการดูดซึมน้ำร้อยละ 2.47 และหดตัวหลังเผาร้อยละ 10 จากนั้นทำการทดลองขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ถ้วยขนาดเล็กที่มีลวดลายที่ผิวภายนอก โดยหลังการขึ้นรูปแล้วทำการเผาบิสกิตที่อุณหภูมิ 750 ^oC จากนั้นทำการเคลือบใส แล้วนำไปเผาที่อุณหภูมิ 1250 ^oC พบว่า ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีเนื้อเนียน มีสีน้ำตาลอ่อน ผิวเรียบ รูปทรงมาตรฐาน ไม่มีการบิดเบี้ยว