อิทธิพลของเทคนิคการอบแห้งที่แตกต่างกันต่อสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของใบกระท่อม (Mitragyna speciosa (Korth.) Havil): ปริมาณไมทราไจนีนในเทคนิคที่เหมาะสมที่ได้รับคัดเลือก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินอิทธิพลของวิธีการอบแห้งที่แตกต่างกันต่อสมบัติทางเคมีและกายภาพ ปริมาณสารฟีนอลิกทั้งหมด และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของใบกระท่อม (Mitragyna speciosa (Korth.) Havil.) โดยเปรียบเทียบวิธีการอบแห้ง 4 วิธี คือ การตากแดดโดยตรง การอบแห้งด้วยโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบพาราโบลา การอบแห้งด้วยตู้อบลมร้อนแบบถาด และการอบแห้งด้วยโรงเรือนอบแห้งแบบทึบแสง ผลการทดลองพบว่าการอบแห้งทุกวิธีสามารถลดปริมาณความชื้น (8.7 – 10.4 % w.b.) และค่า water activity (aw) อยู่ในช่วง 0.36 - 0.52 อย่างไรก็ตามพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p ≤ 0.05) ในค่าสีและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ โดยวิธีอบแห้งด้วยโรงเรือนอบแห้งแบบทึบแสงให้ค่าปริมาณสารฟีนอลิกทั้งหมดสูงที่สุด (196.64 mg GAE g⁻¹) และไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p > 0.05) จากการตากแดดโดยตรง (195.07 mg GAE g⁻¹) ทั้งนี้ใบกระท่อมที่ผ่านการอบแห้งด้วยโรงเรือนอบแห้งแบบทึบแสงแสดงค่าความเข้มสี (Chroma) และค่ามุมเฉดสี (๐h) ที่สูงกว่า สามารถรักษาค่าความเป็นสีเขียว (-a*) ได้ดีกว่า รวมทั้งยังมีสุขลักษณะในการผลิตที่เหมาะสมกว่าอีกด้วย นอกจากนี้ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระที่ประเมินด้วยวิธี DPPH และ ABTS⁺ มีค่าสูงสุด (74.03 % และ 97.14 % ตามลำดับ) ภายใต้การอบแห้งด้วยโรงเรือนอบแห้งแบบทึบแสงเช่นกัน เมื่อพิจารณาจากปริมาณสารสำคัญที่ยังคงเหลือและคุณภาพของผลิตภัณฑ์จากการอบแห้งแล้ว วิธีการอบแห้งด้วยโรงเรือนอบแห้งแบบทึบแสงได้รับคัดเลือกสำหรับการวิเคราะห์ปริมาณไมทราไจนีนในขั้นตอนถัดไป โดยใบกระท่อมอบแห้งที่ได้มีปริมาณไมทราไจนีนเท่ากับ 9.83 mg g⁻¹ (น้ำหนักแห้ง) อย่างไรก็ตาม เนื่องจากงานวิจัยนี้ทำการวิเคราะห์ปริมาณไมทราไจนีนเฉพาะในวิธีการอบแห้งที่ได้รับการคัดเลือกว่ามีความเหมาะสมที่สุด จึงไม่สามารถสรุปเปรียบเทียบการคงอยู่ของไมทราไจนีนระหว่างวิธีการอบแห้งทั้งหมดได้ โดยผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการอบแห้งด้วยโรงเรือนอบแห้งแบบทึบแสงเป็นแนวทางที่เหมาะสม สามารถรักษาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญไว้ได้ และประหยัดพลังงานสำหรับการแปรรูปใบกระท่อมอบแห้งในระดับชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ใน Journal of SciTech-ASEAN ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ใน Journal of SciTech-ASEAN ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ Journal of SciTech-ASEAN หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจาก Journal of SciTech-ASEAN ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Association of Official Analytical Chemists (AOAC). (2000). Official methods of analysis of the Association of Official Analytical Chemists (Vol. 11). The Association.
Arslan, D., & Özcan, M. M. (2011). Dehydration of red bell-pepper (Capsicum annuum L.): Change in drying behavior, colour and antioxidant content. Food and bioproducts processing, 89(4), 504-513. https://doi.org/10.1016/j.fbp.2010.09.009
Brand-Williams, W., Cuvelier, M. E., & Berset, C. L. W. T. (1995). Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT-Food science and Technology, 28(1), 25-30. https://doi.org/10.1016/S0023-6438(95)80008-5
Branisa, J., Jomova, K., Porubska, M., Kollar, V., Simunkova, M., & Valko, M. (2017). Effect of drying methods on the content of natural pigments and antioxidant capacity in extracts from medicinal plants: a spectroscopic study. Chemical Papers, 71(10), 1993-2002. https://doi.org/10.1007/s11696-017-0193-9
Citti, C., Laganà, A., Capriotti, A. L., Montone, C. M., & Cannazza, G. (2023). Kratom: The analytical challenge of an emerging herbal drug. Journal of Chromatography A, 1703, 464094. https://doi.org/10.1016/j.chroma.2023.464094
Deng, L. Z., Mujumdar, A. S., Zhang, Q., Yang, X. H., Wang, J., Zheng, Z. A., Gao, Z. J. & Xiao, H. W. (2019). Chemical and physical pretreatments of fruits and vegetables: Effects on drying characteristics and quality attributes–a comprehensive review. Critical reviews in food science and nutrition, 59(9), 1408-1432. https://doi.org/10.1080/10408398.2017.1409192
Eastlack, S. C., Cornett, E. M., & Kaye, A. D. (2020). Kratom—pharmacology, clinical implications, and outlook: a comprehensive review. Pain and therapy, 9(1), 55-69. https://doi.org/10.1007/s40122-020-00151-x
Hossain, R., Sultana, A., Nuinoon, M., Noonong, K., Tangpong, J., Hossain, K. H., & Rahman, M. A. (2023). A critical review of the neuropharmacological effects of kratom: an insight from the functional array of identified natural compounds. Molecules, 28(21), 7372. https://doi.org/10.3390/molecules28217372
Kaveh, M., Zomorodi, S., Nowacka, M., Sharifian, F., Gheysari, B., & Imanian, K. (2025). Comparative effects of conventional and modern drying methods on drying time, energy consumption, and physicochemical properties of lavender (Lavandula stricta Del.). AIMS Molecular Science, 12(3), 216-233. https://doi.org/10.3934/molsci.2025014
Leksungnoen, N., Andriyas, T., Ngernsaengsaruay, C., Uthairatsamee, S., Racharak, P., Sonjaroon, W., Kjelgren R., Pearson B. J., McCurdy C. R. & Sharma, A. (2022). Variations in mitragynine content in the naturally growing Kratom (Mitragyna speciosa) population of Thailand. Frontiers in plant science, 13, 1028547. https://doi.org/10.3389/fpls.2022.1028547
Limcharoen, T., Pouyfung, P., Ngamdokmai, N., Prasopthum, A., Ahmad, A. R., Wisdawati, W., Prugsakij, W., & Warinhomhoun, S. (2022). Inhibition of α-glucosidase and pancreatic lipase properties of Mitragyna speciosa (Korth.) Havil. (kratom) leaves. Nutrients, 14(19), 3909. https://doi.org/10.3390/nu14193909
Maskan, M. (2001). Kinetics of colour change of kiwifruits during hot air and microwave drying. Journal of food engineering, 48(2), 169-175. https://doi.org/10.1016/S0260-8774(00)00154
Meireles, V., Rosado, T., Barroso, M., Soares, S., Gonçalves, J., Luís, Â., Caramelo, D. , Simão, A.Y. , Fernández, N., Duarte, A. P. & Gallardo, E. (2019). Mitragyna speciosa: clinical, toxicological aspects and analysis in biological and non-biological samples. Medicines, 6(1), 35. https://doi.org/10.3390/medicines6010035
Mudge, E. M., & Brown, P. N. (2017). Determination of mitragynine in Mitragyna speciosa raw materials and finished products by liquid chromatography with UV detection: Single-laboratory validation. Journal of AOAC International, 100(1), 18–24. https://doi.org/10.5740/jaoacint.16-0220
Nawaka, N., Lertcanawanichakul, M., Porntadavity, S., Pussadhamma, B., & Jeenduang, N. (2025). Kratom leaf extracts exert hypolipidaemic effects via the modulation of PCSK9 and LDLR pathways in HepG2 cells. Scientific Reports, 15(1), 15696. https://doi.org/10.1038/s41598-025-00711-1
Ng, Z. X., Yong, P. H., & Lim, S. Y. (2020). Customized drying treatments increased the extraction of phytochemicals and antioxidant activity from economically viable medicinal plants. Industrial Crops and Products, 155, 112815. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2020.112815
Prokopov, T., & Tanchev, S. (2007). Methods of Food Preservation. In: McElhatton, A., Marshall, R.J. (eds) Food Safety., vol 1. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/978-0-387-33957-3_1
Puranik, V., Chauhan, D. K., Mishra, V., & Rai, G. K. (2012). Effect of drying techniques on the physicochemical and bioactive components of selected medicinal herbs. Annals of Phytomedicine, 1(2), 23–29. https://www.researchgate.net/publication/266388565_Effect_of_drying_techniques_on_the_physicochemical_and_bioactive_components_of_selected_medicinal_herbs
Rajurkar, N. S., & Hande, S. M. (2011). Estimation of phytochemical content and antioxidant activity of some selected traditional Indian medicinal plants. Indian journal of pharmaceutical sciences, 73(2), 146–151. https://doi.org/10.4103/0250-474x.91574
Re, R., Pellegrini, N., Proteggente, A., Pannala, A., Yang, M., & Rice-Evans, C. (1999). Antioxidant activity applying an improved ABTS radical cation decolorization assay. Free Radical Biology and Medicine, 26(9–10), 1231–1237. https://doi.org/10.1016/S0891-5849(98)00315-3
Rubinskienė, M., Viškelis, P., Dambrauskienė, E., Viškelis, J., & Karklelienė, R. (2015). Effect of drying methods on the chemical composition and colour of peppermint (Mentha× piperita L.) leaves. Zemdirbyste-Agriculture, 102(2), 223-228. https://doi.org/10.13080/z-a.2015.102.029
Sengnon, N., Vonghirundecha, P., Chaichan, W., Juengwatanatrakul, T., Onthong, J., Kitprasong, P., Sriwiriyajan, S. Chittrakarn, S. Limsuwanchote, S. & Wungsintaweekul, J. (2023). Seasonal and geographic variation in alkaloid content of kratom (Mitragyna speciosa (Korth.) Havil.) from Thailand. Plants, 12(4), 949. https://doi.org/10.3390/plants12040949
Sharma, A., & McCurdy, C. R. (2021). Assessing the therapeutic potential and toxicity of Mitragyna speciosa in opioid use disorder. Expert Opinion on Drug Metabolism & Toxicology, 17(3), 255–257. https://doi.org/10.1080/17425255.2021.1853706
Sharma, A., Kamble, S. H., León, F., Chear, N. J., King, T. I., Berthold, E. C., Ramanathan, S., McCurdy, C. R., & Avery, B. A. (2019). Simultaneous quantification of ten key kratom alkaloids in Mitragyna speciosa leaf extracts and commercial products by ultra-performance liquid chromatography–tandem mass spectrometry. Drug Testing and Analysis, 11(8), 1162–1171. https://doi.org/10.1002/dta.2604
Singh, D., Narayanan, S., Müller, C. P., Swogger, M. T., Chear, N. J. Y., Dzulkapli, E. B., Yusoff , N. S. M., Ramachandram, D. S., León, F., McCurdy, C. R. & Vicknasingam, B. (2019). Motives for using Kratom (Mitragyna speciosa Korth.) among regular users in Malaysia. Journal of ethnopharmacology, 233, 34-40. https://doi.org/10.1016/j.jep.2018.12.038
Singleton, V. L., & Rossi, J. A. (1965). Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents. American Journal of Enology and Viticulture, 16(3), 144-158. https://doi.org/10.5344/ajev.1965.16.3.144
Soiklom, S., Siri-Anusornsak, W., & Petchpoung, K. (2024). Effects of drying conditions on physical properties, bioactive compounds and antioxidant activity of Andrographis paniculata leaves. Food Research, 8(5), 334-340. https://doi.org/10.26656/fr.2017.8(5).639
Sornsenee, P., Chimplee, S., & Romyasamit, C. (2025). Evaluation of antibacterial, antibiofilm, antioxidant, and Anti-Inflammatory activities of Kratom leaves (Mitragyna speciosa) fermentation supernatant containing Lactobacillus rhamnosus GG. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 17(1), 328-340. https://doi.org/10.1007/s12602-023-10142-x
Subtaeng, S., Kruatian, T., Jitpreeda, P., & Wanitsuwan, W. (2023). Method validation for determination of mitragynine in kratom leaf extract by high performance liquid chromatography. Bulletin of Applied Sciences, 12(2), 10–22. https://doi.org/10.60136/bas.v12.2023.621
Sudsuansee, T., Sergsiri, S., & Khanthirat, W. (2023). The two-stage anaerobic digestion system using solar heat energy. The Journal of Engineering and Industrial Technology, 1(1), 10–22. https://doi.org/10.14456/jeit.2023.7
Syed Azhar, H. N. A., Ashari, S. E., Tan, J. K., Kassim, N. K., Hassan, M., Zainuddin, N., Mohamad, R., & Mat Azmi, I. D. (2023). Screening and selection of formulation components of nanostructured lipid carriers system for Mitragyna speciosa (Korth.) Havil. drug delivery. Industrial Crops & Products, 198, 116668. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2023.116668
Todd, D. A., Kellogg, J. J., Wallace, E. D., Khin, M., Flores-Bocanegra, L., Tanna, R. S., McIntosh, S. Raja, H. A. Graf, T. N. Hemby, S. E. Paine, M. F. Oberlies, N. H. & Cech, N. B. (2020). Chemical composition and biological effects of kratom (Mitragyna speciosa): In vitro studies with implications for efficacy and drug interactions. Scientific reports, 10(1), 19158. https://doi.org/10.1038/s41598-020-76119-w
Vega-Gálvez, A., Di Scala, K., Rodríguez, K., Lemus-Mondaca, R., Miranda, M., López, J., & Perez-Won, M. (2009). Effect of air-drying temperature on physico-chemical properties, antioxidant capacity, colour and total phenolic content of red pepper (Capsicum annuum, L. var. Hungarian). Food chemistry, 117(4), 647-653. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2009.04.066
