การพัฒนาเครื่องมือสำรวจการบริโภคสาหร่ายทะเลเพื่อประเมินการได้รับสัมผัสโลหะหนักในอาหาร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สาหร่ายทะเลเป็นผลิตภัณฑ์ที่นิยมบริโภคเนื่องจากมีคุณค่าทางสุขภาพ แต่อาจปนเปื้อนโลหะหนัก เช่น ตะกั่ว และแคดเมียม ที่สะสมในสิ่งแวดล้อมทางทะเล เพื่อประเมินการได้รับสารปนเปื้อนจากอาหารอย่างแม่นยำ จำเป็นต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับรูปแบบ ชนิด และปริมาณการบริโภคสาหร่ายทะเลอย่างละเอียด อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเหล่านี้ยังมีจำกัด เนื่องจากการศึกษาก่อนหน้านี้ไม่ได้แยกความแตกต่างระหว่างสาหร่ายทะเลแต่ละชนิด ทำให้การจำแนกแหล่งที่มามีความซับซ้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการแยกความแตกต่างระหว่างสาหร่ายน้ำจืดและสาหร่ายทะเล การศึกษานี้จึงมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาและการตรวจสอบความถูกต้องของแบบสอบถามความถี่การบริโภคกึ่งปริมาณ (SQ-FFQ) สำหรับการประเมินรูปแบบของการบริโภคสาหร่ายทะเล เพื่อเติมช่องว่างดังกล่าว การดำเนินการประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การสำรวจตลาด (2) การรวบรวมรายละเอียดสาหร่ายทะเลแต่ละชนิด ผลิตภัณฑ์จากสาหร่ายทะเล และเมนูอาหารที่บริโภคโดยทั่วไป (3) การพัฒนา SQ-FFQ ออนไลน์ผ่าน google form และ (4) ความตรงเชิงเนื้อหาถูกประเมินด้วยดัชนีความสอดคล้อง (IOC) โดยผู้เชี่ยวชาญ และความน่าเชื่อถือภายในวัดด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาช (α-coefficient) ผลการสำรวจตลาดพบสาหร่ายโนริ 103 รายการ จีฉ่าย 5 รายการ และวากาเมะ 29 รายการ ซึ่งจากข้อมูลนี้ ได้คัดเลือกเมนูอาหาร 16 รายการที่มีส่วนประกอบของสาหร่ายทะเล เพื่อนำไปใช้ในแบบสอบถาม ซึ่งประกอบด้วยเมนูที่ทำจากสาหร่ายโนริ 10 รายการ จีฉ่าย 1 รายการ และวากาเมะ 5 รายการ ส่วนผล SQ-FFQ แสดงให้เห็นถึงความตรงของเนื้อหาที่ยอมรับได้ (IOC = 0.6-1.0) และมีค่าความน่าเชื่อถือสูง (α = 0.954) ซึ่งเป็นการยืนยันว่าเหมาะสมสำหรับการประเมินการบริโภคสาหร่ายทะเลในการบริโภคโลหะหนัก
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Wu JY, Tso R, Teo HS, et al. The utility of algae as sources of high value nutritional ingredients, particularly for alternative/ complementary proteins to improve human health. Front Nutr 2023; 10: 1277343.
Chen Q, Pan XD, Huang BF, et al. Distribution of metals and metalloids in dried seaweeds and health risk to population in southeastern China. Sci Rep 2018; 8(1): 3578.
Filippini M, Baldisserotto A, Menotta S, et al. Heavy metals and potential risks in edible seaweed on the market in Italy. Chemosphere 2021; 263: 127983.
FAO/WHO. Report of the expert meeting on food safety for seaweed–current status and future perspectives, 2021. Available at https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstrems/43575678-4f1c-4e24-a452-3fc3c07fa4e7 /content, accessed on Jun 13, 2025.
Kumar A, Dey PK, Singla PN, et al. Blood lead levels in children with neurological disorders. J Trop Pediatr 1998; 44(6): 320-2.
FAO/WHO. Safety evaluation of certain food additives and contaminants: prepared by the seventy-third meeting of the joint FAO/WHO expert committee on Food Additives (JECFA), 2011. Available at https://www.who.int/ publications/i/item/9789241660648, accessed on Jun 13, 2025.
Tanaviyutpakdee P, Karnpanit W. Exposure assessment of heavy metals and microplastic-like particles from consumption of bivalves. Foods 2023; 12(16): 3018.
FAO/WHO. Principles and methods for the risk assessment of chemicals in food. Environmental Health Criteria 240, 2009. Available at https://www.who.int/ publications/i/item/9789241572408, accessed on Jun 14, 2025.
ACFS. Database of food consumption of Thai people, 2010. Available at http://consump-tion.acfs.go.th/main;jsessionid=44F0F45858CFB3F0602939D1FFEA0568, accessed on Jun 10, 2025.
Nirdnoy N, Sranacharoenpong K, Mayurasa-korn K, et al. Development of the Thai semiquantitative food frequency questionnaire (semi-FFQ) for people at risk for metabolic syndrome. J Health Popul Nutr 2021; 31(1): 1-8.
Martin-Moreno JM, Boyle P, Gorgojo L, et al. Development and validation of a food frequency questionnaire in Spain. Int J Epidemiol 1993; 22(3): 512-9.
Sierra-Ruelas É, Bernal-Orozco MF, Macedo-Ojeda G, et al. Validation of semiquantitative FFQ administered to adults: a systematic review. Public Health Nutr 2021; 24(11): 3399-418.
Cade JE, Burley VJ, Warm DL, et al. Food-frequency questionnaires: a review of their design, validation and utilisation. Nutr Res Rev 2004; 17(1): 5-22.
Chatprem T, Puntumetakul R, Yodchaisarn W, et al. A screening tool for patients with lumbar instability: a content validity and rater reliability of Thai version. J Manipulative Physiol Ther 2020; 43(5): 515-20.
Moore CG, Carter RE, Nietert PJ, et al. Recommendations for planning pilot studies in clinical and translational research. Clin Transl Sci 2011; 4(5): 332-7
Bujang MA, Omar ED, Foo DHP, et al. Sample size determination for conducting a pilot study to assess reliability of a questionnaire. Restor Dent Endod 2024; 49(1): e3.
Ab Rahman Z, Hashim A, Mohamed M, et al. Translation, validity, and reliability of the Malay version of the adolescent healthy lifestyle questionnaire. J Popul Soc Stud 2022; 31: 132-51.
Trangcasanchai P, Thiyajai P, Sridonpai P, et al. Development and validation of a semi-quantitative food frequency questionnaire for assessing prebiotic and probiotic intake among Thai adults. J Nutr Assoc Thailand 2024; 59(2): 67-80.
Turner RC, Carlson L. Indexes of item-objective congruence for multidimensional items. Int J Test 2023; 3(2): 163-71.
Dunn TJ, Baguley T, Brunsden, V. From alpha to omega: a practical solution to the pervasive problem of internal consistency estimation. Br J Psychol 1953; 105(3): 399-412.
Brown JD. Statistics Corner: questions and answers about language testing statistics: reliability of surveys. Shiken 1997; 1(2): 17-9. Available at http://jalt.org/test/bro_2.htm, accessed on Jun 22, 2025.
Alarsan SF, Mohd Saat NZ, Abd Talib R, et al. Validity and reliability of a questionnaire assessing changes in dietary behaviors among school children amid the covid-19 pandemic in Jordan. Cureus 2024; 16(8): e66980.
Kordas K, Cantoral A, Desai G, et al. Dietary exposure to toxic elements and the health of young children: methodological considerations and data needs. J Nutr 2022; 152(11): 2572-81.
Miclean M, Cadar O. Dietary metals (Pb, Cu, Cd, Zn) exposure and associated health risks in Baia Mare area, Northwestern Romania. J Biomed Res Environ Sci 2021; 2(7): 580-92.
MacIntosh DL, Williams PL, Hunter DJ, et al. Evaluation of a food frequency questionnaire-food composition approach for estimating dietary intake of inorganic arsenic and methyl-mercury. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 1997; 6(12): 1043-50.
