ภาวะเนื้องอกในปลา: แนวทางการวินิจฉัยและการจัดการเชิงระบบ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวะเนื้องอกในปลาเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจในอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและการค้าระหว่างประเทศ รวมถึงลดมูลค่าในกลุ่มปลาสวยงามอย่างรุนแรง บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการวินิจฉัย (Diagnostic Framework) และมาตรการควบคุมที่จำแนกตามสาเหตุอย่างเป็นระบบ โดยเน้นการแยกพยาธิกำเนิดระหว่างเนื้องอกที่เกิดขึ้นเอง ไวรัสก่อมะเร็ง ปรสิตก่อมะเร็งเทียม และปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม การวินิจฉัยใช้การตรวจทางจุลพยาธิวิทยาเป็นมาตรฐานหลักร่วมกับเทคนิคอณูชีววิทยาเพื่อการระบุชนิดที่แม่นยำ บทความนี้ยังมุ่งเน้นการวางระบบเฝ้าระวังโรคเพื่อความยั่งยืนของอุตสาหกรรมสัตว์น้ำโดยเฉพาะในบริบทของประเทศไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Alaska Department of Fish and Game. (n.d.). Neoplasia (tumors), diseases of wild and cultured fishes in Alaska.
Bailey, G.S., Williams, D.E. and Hendricks, J.D. (1996). Fish Models for Environmental Carcinogenesis: The Rainbow Trout. Environ. Health Perspect, 104(Suppl I), 1-21.
Barbukho, E.V. (2016). State of ichthyofauna in estimating the quality of environment at Desniansky lakes of Chernigov Polesye. In S.A. Maskevich, S.S. Poznyak, and N.A. Lysuho (Editor.), Sakharov readings 2016: Environmental problems of the XXI century (p. 169–170). International Sakharov Environmental Institute of Belarusian State University.
Baumann, P.C., Smith, W.D. and Ribick, M. (1982) Hepatic tumor rates and polynuclear aromatic hydrocarbon levels in two populations of brown bullhead (Ictalurus nebulosus). In: M.W. Cook, A.J. Dennis and G.L. Fisher (Eds), Polynuclear Aromatic Hydrocarbons: Sixth International Symposium on Physical and Biological Chemistry, (pp. 93-102) Battelle Press.
Coffee, L.L., Casey, J.W. and Bowser, P.R. (2013). Pathology of Tumors in Fish Associated With Retroviruses: A Review. Veterinary Pathology, 50(3), 390-403.
Diamant, A. and McVicar, A.H. (1990). Distribution of X-cell disease in common dab, Limanda limanda L., in the North Sea, and ultrastructural observations of previously undescribed developmental stages. J. Fish Dis, 13(1), 25-37.
Fitchko, J. (1986). Literature review of the effects of persistent toxic substances on Great Lakes biota: Report of the health of aquatic communities task force. IEC Beak Consultants Ltd.; International Joint Commission.
Freeman, M.A., Fuss, J., Kristmundsson, Ă., Bjorbækmo, M.F.M., Mangot, J. F., del Campo, J., Keeling, P.J., Shalchian-Tabrizi, K. and Bass, D. (2017). X-Cells Are Globally Distributed, Genetically Divergent Fish Parasites Related to Perkinsids and Dinoflagellates. Curr. Biol., 27, 1645–1651.
IMO/FAO/UNESCO/WMO/WHO/IAEA/UN/UNEP Joint Group of Experts on the Scientific Aspects of Marine Pollution. (1991). Review of potentially harmful substances: Carcinogens (Reports and Studies No. 46). World Health Organization.
Hochwartner, O., Loupal, G., Wildgoose W.H. and Schmidt-Posthaus, H. (2010). Renal papillary cystic adenomas/adenocarcinomas in Oscars (Astronotus ocellatus). Dis. Aquat. Organ., 89, 185–189.
Khan, R.K., Ghaffar, F., Nisar, S., Mehboob, U., and Arif, S. (2023). Studies on the Prevalence Rate of Neoplastic Growth in Fish Johnius dussumieri (Valenciennes, 1833) of Karachi Coast Due to Polluted Sea Environment. J. Health Rehabil. Res, 3(2), 514–518.
Knüsel, R., Brandes, K., Lechleiter, S., and Schmidt-Posthaus, H. (2007). Two Independent Cases of Spontaneously Occurring Branchioblastomas in Koi Carp (Cyprinus carpio). Vet. Pathol., 44, 237–239.
Lang, T., Wosniok, W., Baršien, J., Broeg, K., Kopecka, J., and Parkkonen, J. (2006). Liver histopathology in Baltic flounder (Platichthys flesus) as indicator of biological effects of contaminants. Mar. Pollut. Bull., 53, 488–496.
Lee, H.K., Jeong, Y., Lee, S., Jeong, W., Choy, E.J., Kang, C.K., Lee, W.C., Kim S.J. and Moon, H.B. (2015). Persistent organochlorines in 13 shark species from offshore and coastal waters of Korea: Species-specific accumulation and contributing factors. Ecotoxicol. Environ. Saf.,115, 195–202.
Maezono, M., Nielsen, R., Buchmann, K. and Nielsen, M. (2025). The Current State of Knowledge of the Economic Impact of Diseases in Global Aquaculture Reviews in Aquaculture. Rev. Aquac., 17:e70039,1-19.
Miwa, S., Nakayasu, C., Kamaishi, T. and Yoshiura, Y. (2004). X-cells in fish pseudotumors are parasitic protozoans. Dis. Aquat. Organ., 58, 165–170.
Rocha, C.A.M., Moreira-Nunes, C.A., Rocha, S.M., Silva, M.A.S., and Burbano, R.R. (2017). A review on occurrence of neoplasia in fish. Acta Fish. Aquat. Res., 2(2), 19-24.
Sirri, R., Pretto, T., Montesi, F., Berton, V., Mandrioli, L. and Barbe, T. (2016). Hikui disease in nine koi carp (Cyprinus carpio): First description of a cutaneous perivascular wall tumour. Vet. Dermatol., 27(4), 1-7.
Zhang, H., Sheng, X., Tang, X., Xing, J., Chi, H. and Zhan, W. (2023). Transcriptome analysis
reveals molecular mechanisms of lymphocystis formation caused by lymphocystis disease virus infection in flounder (Paralichthys olivaceus). Front. Immunol., 14, 1-18.
