เทคนิคทางภูมิสารสนเทศสำหรับวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของโรคปากและเท้าเปื่อยในโคนม อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

Suchada Onmueang
Arisara Charoenpanyanet

บทคัดย่อ

เทคนิคทางภูมิสารสนเทศสำหรับวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของโรคปากและเท้าเปื่อยในโคนม อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาคือ 1) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการกระจายตัวของโรคปากและเท้าเปื่อยในโคนมด้วยสถิติเชิงพื้นที่ และ 2) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยก่อโรคที่ส่งผลต่อการเกิดโรคปากและเท้าเปื่อยในโคนม ซึ่งเป็นการนำเทคนิคทางภูมิสารสนเทศมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาทางด้านระบาดวิทยาโรคสัตว์ และวิธีการทางด้านสถิติ การศึกษาครั้งนี้ได้นำข้อมูลตำแหน่งฟาร์มโคนมจากเครื่องระบุตำแหน่งบนพื้นผิวโลก (GPS) มาวิเคราะห์ด้วยเทคนิคการประมาณค่าเชิงพื้นที่แบบจุด เพื่อทราบรูปแบบการกระจายตัวของโรค และผลการศึกษาปัจจัยก่อโรค ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ และระยะทางจากถนน ซึ่งตรวจหาจากภาพถ่ายดาวเทียม Landsat 8 และนำมาหาความสัมพันธ์กับการกระจายตัวของโรคปากและเท้าเปื่อยด้วยสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า การกระจายตัวของโรคปากและเท้าเปื่อยมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P <0.005) กับปัจจัยก่อโรค โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อโรคปากและเท้าเปื่อยมากที่สุด คือ ความชื้นสัมพัทธ์ (r = 0.972 และ P = 0.000) รองลงมา คือ อุณหภูมิ (r = -0.850 และ P = 0.000) และระยะทางจากถนน (r = -0.486 และ P = 0.026) ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
Onmueang, S. และ Charoenpanyanet, A. (2018) “เทคนิคทางภูมิสารสนเทศสำหรับวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของโรคปากและเท้าเปื่อยในโคนม อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่”, สัตวแพทย์มหานครสาร, 13(1), น. 1–15. available at: https://li01.tci-thaijo.org/index.php/jmvm/article/view/119586 (สืบค้น: 24 กุมภาพันธ์ 2026).
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. กรมปศุสัตว์. 2557. (1 ตุลาคม 2557) พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์พ.ศ.2499 และที่แก้ไขเพิ่มเติมพ.ศ.2542. เข้าถึงจาก https://www. dld. go.th/th/index.php/th/legal-dldmenu /law 01-menu/63-2499
2. บัณฑูรย์ ตระการวีระเดช. 2554. (27 กันยายน 2557). โรคปากและเท้าเปื่อย. เข้าถึงจาก https://www.merial.co.th/Livestock/Pages/fmd_080306.aspx.
3. ปศุสัตว์อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่. 2559. รายงานสถานการณ์ของโรคปากและเท้าเปื่อยในโคนม พ.ศ. 2557 – 2559 อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่. สำนักงานปศุสัตว์อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่.
4. สรรคใจ กลิ่นดาว. 2555. แนวคิดและวิธีการจัดการข้อมูลเชิงพื้นที่. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.
5. Amin, A., Khurshid, A. S., and Adrabi, A. 2012. Use of geoinformatics in livestock diseases management. Vetscan. 7(1): 1-6.
6. Dion, E., VanSchalkwykb, L., and Lambina, E. F. 2011. The landscape epidemiology of foot-and-mouth disease in South Africa: a spatially explicit multi-agent simulation. Ecol. Model. 222: 2059–2072.
7. Norstroma, M., Pfeifferb, D. U., and Jarp, J. 2000. A space time cluster investigation of an outbreak of acute respiratory disease in Norwegian cattle herds. Prev. Vet. Med. 47: 107-119.
8. Olabode, H. O., Kazeem H. M., Raji, M. A., Iwuchukwu, K., and Nafarnda. W. D. 2014. (cited 5 April 2015). Geo-spatial distribution of serologically detected bovine Foot and Mouth Disease (FMD) serotype outbreaks in Ilesha Baruba, Kwara State-igeria, Available from: https://www.banglajol.info/index.php/JAVAR/article/view/19623,pdf.
9. Pharo, H. J. 2002. Foot and Mouth disease: an assessment of the risks facing New Zealand. N. Z. Vet. J. 50 (2): 46-55.