ความหลากหลายและการใช้ประโยชน์ของพรรณไม้น้ำ บริเวณบ้านหัวขัว ตำบลท่าขอนยาง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

ความหลากหลายและการใช้ประโยชน์ของพรรณไม้น้ำบริเวณบ้านหัวขัว ตำบลท่าขอนยาง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 โดยลงพื้นที่สำรวจพรรณไม้น้ำพร้อมกับสัมภาษณ์การใช้ประโยชน์พื้นบ้าน ผลการศึกษาพบพรรณไม้น้ำ 23 วงศ์ 29 สกุล 33 ชนิดจำแนกตามหลักอนุกรมวิธาน พบพืชใบเลี้ยงเดี่ยวและพืชใบเลี้ยงคู่จำนวน 11 วงศ์ เท่ากัน โดยพืชใบเลี้ยงเดี่ยวพบ 15 สกุล 18 ชนิด พืชใบเลี้ยงคู่พบ 13 สกุล 14 ชนิดและเฟินอีก 1 ชนิด วงศ์ที่พบมากที่สุด คือ Cyperaceae รองลงมา คือ Araceae, Poaceae, Fabaceae และ Apiaceae จำแนกตามนิเวศวิทยาออกเป็น 3 กลุ่ม คือ พืชชายน้ำพบมากที่สุด พืชลอยน้ำ และพืชโผล่พ้นน้ำ ตามลำดับ พบว่าใน 33 ชนิด มีการนำมาใช้ด้านอาหารมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านสมุนไพร ด้านไม้ดอกไม้ประดับ ด้านอื่น ๆ ด้านเครื่องใช้สอย ด้านพิธีกรรมและความเชื่อ ตามลำดับ เมื่อพิจารณาดัชนีพฤกษศาสตร์พื้นบ้าน พบว่า ข้าว (Oryza sativa L.) และบัวหลวง (Nelumbo nucifera Gaertn.) มีค่า UV และ CI สูงที่สุด เท่ากับ 1.5 แสดงให้เห็นว่า ข้าวและบัวหลวงมีความสำคัญและจำเป็นต่อชุมชุมมากที่สุด