การพัฒนาแผ่นแปะปิดบาดแผลจากสารสกัดเปลือกมังคุด

บทคัดย่อ

       มังคุด ในทางการแพทย์แผนไทยใช้รักษาอาการท้องร่วง และรักษาบาดแผล ในบัญชียาหลักแห่งชาติ มีการบรรจุสมุนไพรเปลือกมังคุด รูปแบบน้ำยาล้างแผล เพื่อใช้รักษาแผลสด การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาวัสดุปิดแผลจากสารสกัดเปลือกมังคุด โดยศึกษาสารสำคัญในเปลือกมังคุดเทียบกับสารมาตรฐาน  อัลฟาแมงโกสติน ศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ศึกษาฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย และพัฒนาเป็นวัสดุปิดแผล ผลการศึกษาพบว่า สารสกัดเปลือกมังคุด มีค่า R_f (0.93) ตรงกับสารมาตรฐาน และมีปริมาณอัลฟาแมงโกสติน เท่ากับ 0.013%, R² = 0.999 เมื่อทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ด้วยวิธีดีพีพีเอช พบว่าค่า IC₅₀ = 35.56±2.24 µg/mL และวิธีเอบีทีเอส พบว่าค่า IC₅₀ = 12.94±1.05 µg/mL มีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus และ S. epidermidis มีค่าโซนการยับยั้ง เท่ากับ 6.00±0.64 และ 5.87±0.34 มม. ตามลำดับ แต่ไม่สามารถยับยั้งเชื้อ Pseudomonas aeruginosa เมื่อทดสอบความเข้มข้นต่ำสุดในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย (MIC) และความเข้มข้นที่ต่ำที่สุดที่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (MBC) ของเชื้อ S. aureus และ S. epidermidis พบว่ามีค่า เท่ากับ 31.25, 62.5 มก./มล. และ 31.25, 62.5 มก./มล. ตามลำดับ การพัฒนาสารสกัดเปลือกมังคุดในแผ่นแปะปิดแผล 12 ตำรับ ที่มีสารสกัดเปลือกมังคุดความเข้มข้น 0.1, 0.25 และ 0.5% ผลการศึกษาพบว่าแผ่นแปะสูตร F12 ให้ผลที่ดีที่สุดในการประเมินลักษณะทางกายภาพ ประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย และการปลดปล่อยยา การศึกษานี้สรุปได้ว่าแผ่นแปะปิดบาดแผลจากสารสกัดเปลือกมังคุดมีความคงตัวในการปลดปล่อยสารสำคัญได้ดี ซึ่งสามารถเป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือกในการรักษาบาดแผลได้