การศึกษาลักษณะทางกายภาพของข้าวเปลือกพันธุ์ต่างๆ ในจังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพทางกายภาพข้าวเปลือก พันธุ์ต่างๆ ในจังหวัดเลย ฤดูการปลูก
ปี 2564 ดำเนินการวิจัยโดยสำรวจและรวบรวมข้าวเปลือก เพื่อนำมาศึกษา ความชื้น ความสะอาด ขนาดเมล็ด รูปร่างเมล็ด น้ำหนักเมล็ด และสีของเมล็ด วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) และข้อมูลมาวิเคราะห์ความแปรปรวน (ANOVA) ผลการวิจัย จากการสำรวจและรวบรวมข้าวเปลือก จังหวัดเลย 14 อำเภอ ได้ข้าว 52 พันธุ์ ข้าวเหนียวนา 29 พันธุ์ ข้าวเหนียวไร่ 14 พันธุ์ และข้าวเจ้า 9 พันธุ์ ผลการศึกษาคุณภาพทางกายภาพข้าวเปลือก พบว่า ข้าวมีความชื้นเฉลี่ยอยู่ที่ 12.28 เปอร์เซ็นต์ และข้าวที่มีความชื้นดี ได้แก่ กข6 และข้าวอีปุ้ยหรือข้าวแดง มีความชื้นอยู่ที่ 13.56 เปอร์เซ็นต์ ด้านความสะอาดเฉลี่ยอยู่ที่ 97.10 เปอร์เซ็นต์ และข้าวที่มีความสะอาดดีที่สุด คือ กข8 และข้าวดอกดู่ มีความสะอาดอยู่ที่ 99.04 เปอร์เซ็นต์ ขนาดเมล็ดข้าวเหนียวนา ความกว้างเฉลี่ยอยู่ที่ 2.94 มิลลิเมตร ความยาวเฉลี่ยอยู่ที่ 10.36 มิลลิเมตร ความกว้างเฉลี่ยอยู่ที่ 2.07 มิลลิเมตร ข้าวเหนียวไร่ ความกว้างเฉลี่ยอยู่ที่ 3.22 มิลลิเมตร ความยาวเฉลี่ยอยู่ที่ 10.35 มิลลิเมตร ความกว้างเฉลี่ยอยู่ที่ 1.90 มิลลิเมตร และข้าวเจ้า ความกว้างเฉลี่ยอยู่ที่ 2.60 มิลลิเมตร ความยาวเฉลี่ยอยู่ที่ 10.12 มิลลิเมตร ความกว้างเฉลี่ยอยู่ที่ 2.08 มิลลิเมตร รูปร่างเมล็ดข้าวที่เรียวยาวดีที่สุด คือข้าวเหนียวแม่โจ้ ข้าวปลาซิวน้อย และข้าวหอมมะลิ และรูปร่างปานกลาง คือ ข้าวอีด่าง ข้าวแม้ว หรือหอมสามแก่ว ข้าวโบราณ และข้าวลืมนา ด้านน้ำหนักข้าวที่ดีที่สุด ข้าวเหนียวนา ได้แก่ ข้าวเล้าแตก น้ำหนัก 100 เมล็ด อยู่ที่ 4.14 กรัม ข้าวเหนียวไร่ ได้แก่ ข้าวอีปุ้ย หรือข้าวแดง น้ำหนัก 100 เมล็ด อยู่ที่ 4.29 กรัม และข้าวเจ้าได้แก่ ข้าวหอมมะลิไร่ น้ำหนัก 100 เมล็ด อยู่ที่ 4.05 ส่วนสีของเมล็ดข้าวเปลือกจำแนกกลุ่มสีหลักๆ ได้แก่ สีเหลือง-เทา สีส้ม-เทา สีน้ำตาล-เทา และสีน้ำตาล