การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อประเมินและจัดการปัญหาสุขภาพแก่บุคคลวัยผู้ใหญ่ ในสถานประกอบการในชุมชนเมือง กรณีศึกษากลุ่มวังขนาย
คำสำคัญ:
การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม, การจัดการปัญหาสุขภาพ, วัยผู้ใหญ่, สถานประกอบการในชุมชนเมืองบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการประเมินและจัดการปัญหาสุขภาพของบุคคลวัยผู้ใหญ่ในสถานประกอบการในชุมชนเมือง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความเสี่ยงต่อการเป็นเบาหวานใน 12 ปีข้างหน้า ซึ่งมีค่าความไวในการทำนายผล ร้อยละ 76.50 และมีความจำเพาะ ร้อยละ 60.20 สมุดบันทึกข้อมูลสุขภาพ เทปบันทึกเสียง แนวคำถามเกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพ และเครื่องมือประเมินภาวะสุขภาพจัดเตรียมและตรวจสอบความแม่นตรงตามมาตราฐานโดยศูนย์บริการสาธารณสุข เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง คือ พนักงานบริษัทกลุ่มวังขนายที่ผ่านการคัดกรองสุขภาพและพบมีภาวะเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังจำนวน 20 คน ดำเนินการวิจัยตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2556ถึงมกราคม พ.ศ. 2557 ตามขั้นตอนดังนี้ 1) การวางแผน 2) การปฏิบัติ 3) การสังเกตการณ์ 4) การสะท้อนคิดและการปรับแผนเก็บข้อมูลภาวะสุขภาพจากการตรวจสุขภาพก่อนเข้าโครงการและเมื่อครบเดือนที่ 1 ภายหลังผู้ร่วมวิจัยได้รับทราบผลการเปลี่ยนแปลงภาวะสุขภาพเมื่อครบ 1 เดือนจัดให้เข้าพบผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการ ด้านการออกกำลังกายและผู้วิจัยเพื่อได้รับข้อมูลย้อนกลับ และผู้วิจัยทำการสัมภาษณ์รายบุคคลเกี่ยวกับผลของการปรับเปลี่ยนภาวะสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปส่วนบุคคลและข้อมูลภาวะสุขภาพเมื่อเริ่มโครงการด้วยสถิติพื้นฐาน ข้อมูลภาวะสุขภาพเดือนที่ 1 จำแนกรายบุคคล และข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า การปฏิบัติการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 4 ขั้นตอนของผู้เข้าร่วมวิจัยเริ่มจากขั้นวางแผนทำให้ผู้เข้าร่วมวิจัยมีส่วนร่วมในการเลือกวิธีการปฏิบัติ วิธีการประเมินการปฏิบัติของตนเอง เครื่องมือที่ช่วยในการติดตามการปฏิบัติพฤติกรรมสุขภาพ รวมทั้งข้อมูลความรู้เกี่ยวกับการออกกำลังกาย การรับประทานอาหารจากผู้เชี่ยวชาญ ในขั้นตอนปฏิบัติภายหลังจากรับรู้ข้อมูลภาวะสุขภาพของตนเอง ผู้เข้าร่วมวิจัยเขียนแรงบันดาลใจ ระบุเป้าหมาย และแผนปฏิบัติพฤติกรรมสุขภาพ จากนั้นปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามแรงบันดาลใจ เป้าหมาย และแผนที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างผู้วิจัย ผู้ร่วมวิจัย และผู้เชี่ยวชาญส่งเสริมให้เกิดการปฏิบัติตัวตามบริบทของแต่ละบุคคล จนเห็นแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของข้อมูลสุขภาพในทางที่ดีในบางข้อมูลในเวลาเพียง 1 เดือน และเมื่อภายหลังครบ 1 เดือนผู้เข้าร่วมวิจัยได้รับทราบผลการเปลี่ยนแปลงภาวะสุขภาพก่อให้เกิดการสะท้อนคิด ไตร่ตรอง ปัจจัยเชิงอุปสรรค ปัจจัยเชิงสนับสนุนเพื่อนำมาปรับปรุงแผนการปรับพฤติกรรมสุขภาพที่จะนำไปปฏิบัติในระยะต่อไปเพื่อนำไปสู่ความสำเร็จ ผู้วิจัยเสนอแนะว่า การส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการจัดการปัญหาสุขภาพให้มีภาวะสุขภาพที่ดีจะสำเร็จได้จะต้องคำนึงถึงบริบทของผู้เข้าร่วมวิจัยแต่ละบุคคลเป็นหลัก และอาศัยการมีส่วนร่วมอย่างจริงจังจากเจ้าของสุขภาพ พร้อมทั้งควรจัดระบบให้คำปรึกษา การสะท้อนกลับเพื่อให้เข้าใจในข้อมูลด้านต่างๆคำสำคัญ: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม การจัดการปัญหาสุขภาพ วัยผู้ใหญ่ สถานประกอบการในชุมชนเมือง
เอกสารอ้างอิง
Aekplakorn, W. (2011). The fourth national health examination survey, Thailand 2008-2009. Nonthaburi: The Graphico system.
Chen, S.F. & Lin, C.C. (2010). The predictors of adopting a health-promoting lifestyle among work site adults with pre-diabetes. Journal of Clinical Nursing, 19, 2713-2719.
Fisher, K., & Kridli, S.A. (2014). The role of motivation and self-efficacy on the practice of health promotion behaviors in the overweight and obese middle-aged American women. International Journal of Nursing Practice, 20(3), 327-335.
Hudthagosol, C. (2013). Eat a lot of sugar as a cause of aging. Retrieved April 7, 2015, from https://www.ns2.php.mahidol.ac.th/phklb/Detail/index/837.
Indrakamphaeng A. (2009). Behavior modification based on 3self concept with PROMISE Model Principles. Bangkok: Sukhumvit Printing Co., Ltd.
Institute for Population and Social Research, Mahidol University. (2012). Population of Thailand 2012 (Estimated on 1 July 2012). Mahidol Population Gazette, (21) January, 1.
Karoonngamphan, M., Suvaree, S., & Numfone, N. (2012). Health behaviors and health status of workers: A case study of workplaces in Sathorn district, Bangkok Metropolitan. Songklanagarind Journal of Nursing, 32(3), 51-64.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (Eds.). (1988). The Action Research Planner. (3rd ed.). Geelong, Victoria: Deakin University Press.
Lauziere, T.A., Chevarie, N., Poirler, M., Utzschnelder A., and Belanger, M. (2013). Effects of an Interdisplinary
Education Program on Hypertension: A Pilot Study. Canadian Journal of Cardiovascular Nursing, 23(2), 12-19.
Piyanun, L., Nitaya, S., Ameporn, R.,& Dittakam, B. (2011). Effectiveness of a self-regulation program on diet
control, exercise, and two-hour postprandial blood glucose levels in Thais with gestational diabetes
mellitus. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 15(3), 173-186.
Rigsby, B.D. (2012). Hypertension Improvement through Healthy Lifestyle Modifications. The ABNF Journal, Spring, 22(2), 41-3.
Satcha, T., & Nakarit, K. (2012). The Development of Nursing Service System for Tuberculosis Patients in Ranong Hospital. Journal of Nursing Division, 39(2), 22-36.
Sinawat, S. (2009). Survey on sodium chloride consumption in Thai population. Nonthaburi: Bureau of Nutrition, Department of Health, Ministry of Public Health.
Teixeira, P.J., Partrick, H., & Mata, J. (2011). Why we eat what we eat: the role of autonomous motivation in eating behavior regulation. Nutrition Bulletin, 36(1), 102-107.
Venkataraman, K., Kannan, A.T., Kalra, O.P., Gambhir, J.K., Sharma, A.K., Sundaram, K.R., et al. (2012). Diabetes
Self-efficacy Strongly Influences Actual Control of Diabetes in Patients Attending a Tertiary Hospital in India. Journal of Community Health, 37(3), 653-662.
Wisetchoonhaslip, A., Sarakarn, W., Mayuret, W., & Jangajil, T. (2013). Developing Pattern the End of Life Cancer Patient Palliative Care Cooperated with Multi-disciplinary Team. Prapatumvoratchawongsa5, Nursing Service Task Department. Sappasittiprasong Hospital Ubonratchathani. Academic Conference Annual General Meeting: The Nurses’ Association of Thailand Northeastern Division on 2-3 August 2013. Ubonratchathani: Sunee Grand and Convention Center Hotel.
