ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางของหญิงตั้งครรภ์
คำสำคัญ:
ปัจจัย, พฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจาง, หญิงตั้งครรภบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงทำานายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางของหญิงตั้งครรภ์ และศึกษาอำานาจการทำานายของการรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเกิดภาวะโลหิตจาง การรับรู้ความรุนแรงของการเกิดภาวะโลหิตจาง การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันภาวะโลหิตจาง การรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติพฤติกรรมเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจาง และความรู้เกี่ยวกับภาวะโลหิตจาง ต่อพฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางของหญิงตั้งครรภ์กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ ณ แผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 12 ยะลาจำานวน 150 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถาม 7 ชุด ได้แก่ (1) ข้อมูลทั่วไป (2) การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเกิดภาวะโลหิตจาง (3) การรับรู้ความรุนแรงของการเกิดภาวะโลหิตจาง (4) การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันภาวะโลหิตจาง (5) การรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติพฤติกรรมเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจาง (6) ความรู้เกี่ยวกับภาวะโลหิตจาง และ (7) พฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจาง ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาของเครื่องมือทั้งหมดโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำานวน 3 ท่าน ทดสอบความเที่ยงของเครื่องมือชุดที่ 2-5 และชุดที่ 7 โดยคำนวณหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cronbach’s alpha coefficient) ได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.81, 0.81, 0.82, 0.87, และ 0.89 ตามลำาดับ ค่าความเที่ยงของแบบสอบถามชุดที่ 6 ทดสอบโดยวิธีคูเดอร์-ริชาร์ดสัน (KR-20) ได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.77 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การแจกแจงความถี่ หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ปัจจัยทำานายโดยใช้สถิติถดถอยเชิงพหุ
ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางของหญิงตั้งครรภ์โดยรวมอยู่ในระดับดี(M = 64.63, S.D. = 7.23) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางของหญิงตั้งครรภ์ได้แก่ การรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติพฤติกรรมเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจาง และความรู้เกี่ยวกับภาวะโลหิตจาง ร่วมทำานายได้ร้อยละ 29 (Adjusted R2 = .29, p < .001) ผลการวิจัยครั้งนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนารูปแบบส่งเสริมพฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางที่เหมาะสมในหญิงตั้งครรภ์ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Anantasawat, S. (2015). Obstetrics nursing 3 (14th ed.). Nonthaburi. YTRprinting. (in Thai).
Bansal, B., Takkar, J., Soni, N. D., Agrawal, D. M., & Agarwal, S. (2013). Comparative study of prevalence of anemia in Muslim and non-Muslim pregnant women of western Rajasthan. International Journal of Research in Health Sciences, 1(2), 47-52
Becker, M., & Maiman, L. (1975). Socio-behavioral determinants of compliance with health and medical care recommendation. Medical care, 13(1), 10-24.
Bongkotmas, S. (2002). Effectiveness of the health belief model with group process and live model demonstration
on prevention of iron deficiency anemia among pregnant women in Ban Pong hospital, Ratchaburi province. Master’s thesis, Mahidol University. (in Thai).
Chantanamongkol, K. (2016). Nursing care for women with congenital diseases. Pathum Thani: Rangsit University. (in Thai).
Chimchareoen, S., Maneesriwongul, W., & Terathongkum, S. (2012). Relationships between personal factors, beliefs in pregnancy, perception of health promotion and health promoting behaviors among Thai-Muslim pregnant women. Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 20(3), 35-46.
Chowdhury, H.A., Ahmed, K. R., Jebunessa, F., Akter, J., Hossain, H., & Shahjahan, M. (2015). Factors associated with maternal anemia among pregnant women in Dhaka City. Women’s Health, 15, 1-6.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavior sciences (2nd ed.). HillS.D.ale, NJ: Lawrence Erlbaum.
Jamrit, Y. (2008). Relationships between personal factors, illness perception, social support and health promoting behaviors of pregnant women with anemia. Journal of nursing and public health entral net, 5(1), 30-38. (in Thai)
Jordan, R. G., Engstrom, J. L., Marfell, J. A., & Farley, C. L. (2014). Prenatal and Postnatal Care: A woman Center Red approach. New York. Wiley Blackwell
Kaewthongprakum, P. (2013). Effect of program anemia againt anemia during pregnancy in Nong Chick district Pattani province. Master’s thesis, Rajabhat University. (in Thai)
Khoramabadi, M., Dolatian, M., Hajian, S., Zamanian, M., Taheripanah, R., Sheikhan, Z., Mahamoodi, Z., & Moghadam, S. A. (2015). Effects of Education Based on Health Belief Model on Dietary Behaviors of Iranian Pregnant Women. Global Journal of Health Science, 8(2), 230-239
Klamklomjit, S. (2011). Food consumption behavior and the increasing body weight of women with first pregnancy : case study, King Mongkut Memorial Hospital Phetchaburi Province. Master’s thesis, Rajamangala University of Technology Phra Nakhon. (in Thai).
Kunkitti, S. (2009). The effects of a nutritional promoting program on hematocrit levels among adolescent pregnant women with anemia. Master’s thesis, Thammasat University. (in Thai)
Lertsakonsiri,M.(2017).Concepts and nursing for pregnant women with improved complications.Newupdate. Bangkok: Assumption printing press. (in Thai).
Liamsombat, A., Charupoonphol, P., Supab, J., Singhaniyom, S., & Boonserm, k. (1997). Factors affecting compliance with the prevention and treatment measure of on deficiency anemia in pregnant women. Journal of Public Health, 27(1), 6-19.
Limlikit, R. (2012). Effects of a modified self-management program on health-care behaviors to reduce anemia among Muslim pregnant women. Master’s thesis, Prince of Songkla University. (in Thai).
Ministry of Public Health. Nutrition Division. (2017). Statistics anemia in pregnant women. Retrieved May 20, 2017, from https://hdcservice.moph.go.th/hdc/php?source=pformated/format1.php&catid= 46522b5bd1e06d245 bd81917257a93c&=9024b8ee2bd07548c8f12517eb3021e6. (in Thai).
Musoor, Y. (2008). Health beliefs and socio-cultural context in relation to self care of anemia pregnant women in Narathiwat province. Master’s thesis, Chiang Mai University. (in Thai)
Oliver, E., & Olufunto, K. (2012). Management of anemia in pregnancy, anemia, Silverberg. Retrieved June 8, 2017, from http://cdn.intechopen.com/pdfs-wm/30549
Phaksorn, A. (2010). The effectiveness of health education program for promoting self-care behaviors of pregnant women having iron deficiency anemia Prachuap Khiri Khan hospital. Master’s thesis, Kasetsart University. (in Thai).
Phumesawat, S., Suvithayasiri, K., & Chaisup, V. (2013). Perceived benefits and health promoting behaviors in pregnant women at antenatal clinic of Rajavithi hospital. Journal of Boromarajonani College of Nursing, 29(2), 80-94.
Piammongkol, S., Chongsuvivatwong, V., Williams, G., & Pornpatkul., M.(2006). The prevalence and determinants of iron deficiency anemia in rural Thai-Muslim pregnancy women in pattani province. The Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health, 37(3), 553-558.
Pipatkul, W., Sinsuksai, N., & Phahuwatanakorn, W. (2015). Effects of a nutrition and iron supplement promoting program on iron deficiency anemia in pregnant women. Journal of Nursing Science, 33(1), 69-76.
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2012). Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice (9th ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams and Wilkins.
Rattanapan, U., Boonamnuaykij, B., Chaikongkiat, P., Pokasinjumroon, P. (2007). A study on the development of anemia prevention model in pregnant women. 12th Region Medical Journal, 18(2.1), 87-93.
Regional Health Promotion Center 12, Yala. (2017). Statistics anemia in pregnant women report. Antenatal Care Clinic record. Regional Health Promotion Center 12, Yala. (in Thai).
Sanmongkol, S. (2016). Health perception, social support and self-care behavior among adolescent pregnant in Phuket province. Region 11 Medical Journal, 30(2), 105-114
Sawangwongsin, S. (1998). The application of protection motivation theory and group process for iron deficiency anemia prevention behaviors among pregnant women attending natal care service at Pranungklao hospital in Nonthaburi province. Master’s thesis, Mahidol niversity. (in Thai).
Somanusorn, M. (2014). Nursing of Anemia in pregnant women. In Anantasawat, S. (editor), Obstetrics Nursing 3 (14th ed.). (pp. 31-41). Nonthaburi: YTRprinting. (in Thai).
Sutheravut, P., & Nima, Y. (2009). Integrating knowledge, Islamic law and health promotion: food and nutrition. Songkla: The health system management institute prince of Songkla University. (in Thai).
Suwan, W. (2013). Pregnant women nursing. Nonthaburi: academic welfare scholarship Praboromarajchanok institute. (in Thai).
Taner, C.E., Ekin, A., Solmaz, U., Gezer, C., Cetin, B., Kelesoglu, M., Erpala, M.B., & Ozeren, M. (2015). Prevalence and risk factors of anemia among pregnant women attending a high-volume tertiary care center for delivery. Journal Of The Turkish-German Gynecological Association, 231-236.
Teeraworn, S., Kekphong, J., Japakiya, A., Mongkonrit, P., Jehloh, M., & Muda, N. (2009). Handbook warm family-family happy. Bangkok: S-Print. (in Thai).
Vapy, M., Parisunyakul, S., & Xuto, P. (2015). Perceived benefits, perceived barriers of health promotion and health promoting behaviors of pregnant women, the Lao people’s democratic republic. Nursing Journal, 42(4), 108-119.
Worasaktayanan, W. (2008). Eating behavior of pregnant women attending antenatal clinic. Waeng Hospital Narathiwat. 12th Region Medical Journal, 19(2.4), 41-48.
World Health Organization. (2015). Statistics anemia in pregnant women. Retrieved May 8, 2017, from http:// www.who.int/iris/bitstream/handle/10665/170250/9789240694439_eng.pdf? sequence=1
Wutthtsarn, K. (2016). Relationships between health belief and eating behaviors in pregnant women with over pre-pregnant body mass index. Master’s thesis, Burapha University. (in Thai).
Yala Provincial Public Health Office. (2017). Statistics anemia in pregnant women. Yala: maternal and child health care. record. Yala provincial Public Health Office. (in Thai)
Bansal, B., Takkar, J., Soni, N. D., Agrawal, D. M., & Agarwal, S. (2013). Comparative study of prevalence of anemia in Muslim and non-Muslim pregnant women of western Rajasthan. International Journal of Research in Health Sciences, 1(2), 47-52
Becker, M., & Maiman, L. (1975). Socio-behavioral determinants of compliance with health and medical care recommendation. Medical care, 13(1), 10-24.
Bongkotmas, S. (2002). Effectiveness of the health belief model with group process and live model demonstration
on prevention of iron deficiency anemia among pregnant women in Ban Pong hospital, Ratchaburi province. Master’s thesis, Mahidol University. (in Thai).
Chantanamongkol, K. (2016). Nursing care for women with congenital diseases. Pathum Thani: Rangsit University. (in Thai).
Chimchareoen, S., Maneesriwongul, W., & Terathongkum, S. (2012). Relationships between personal factors, beliefs in pregnancy, perception of health promotion and health promoting behaviors among Thai-Muslim pregnant women. Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 20(3), 35-46.
Chowdhury, H.A., Ahmed, K. R., Jebunessa, F., Akter, J., Hossain, H., & Shahjahan, M. (2015). Factors associated with maternal anemia among pregnant women in Dhaka City. Women’s Health, 15, 1-6.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavior sciences (2nd ed.). HillS.D.ale, NJ: Lawrence Erlbaum.
Jamrit, Y. (2008). Relationships between personal factors, illness perception, social support and health promoting behaviors of pregnant women with anemia. Journal of nursing and public health entral net, 5(1), 30-38. (in Thai)
Jordan, R. G., Engstrom, J. L., Marfell, J. A., & Farley, C. L. (2014). Prenatal and Postnatal Care: A woman Center Red approach. New York. Wiley Blackwell
Kaewthongprakum, P. (2013). Effect of program anemia againt anemia during pregnancy in Nong Chick district Pattani province. Master’s thesis, Rajabhat University. (in Thai)
Khoramabadi, M., Dolatian, M., Hajian, S., Zamanian, M., Taheripanah, R., Sheikhan, Z., Mahamoodi, Z., & Moghadam, S. A. (2015). Effects of Education Based on Health Belief Model on Dietary Behaviors of Iranian Pregnant Women. Global Journal of Health Science, 8(2), 230-239
Klamklomjit, S. (2011). Food consumption behavior and the increasing body weight of women with first pregnancy : case study, King Mongkut Memorial Hospital Phetchaburi Province. Master’s thesis, Rajamangala University of Technology Phra Nakhon. (in Thai).
Kunkitti, S. (2009). The effects of a nutritional promoting program on hematocrit levels among adolescent pregnant women with anemia. Master’s thesis, Thammasat University. (in Thai)
Lertsakonsiri,M.(2017).Concepts and nursing for pregnant women with improved complications.Newupdate. Bangkok: Assumption printing press. (in Thai).
Liamsombat, A., Charupoonphol, P., Supab, J., Singhaniyom, S., & Boonserm, k. (1997). Factors affecting compliance with the prevention and treatment measure of on deficiency anemia in pregnant women. Journal of Public Health, 27(1), 6-19.
Limlikit, R. (2012). Effects of a modified self-management program on health-care behaviors to reduce anemia among Muslim pregnant women. Master’s thesis, Prince of Songkla University. (in Thai).
Ministry of Public Health. Nutrition Division. (2017). Statistics anemia in pregnant women. Retrieved May 20, 2017, from https://hdcservice.moph.go.th/hdc/php?source=pformated/format1.php&catid= 46522b5bd1e06d245 bd81917257a93c&=9024b8ee2bd07548c8f12517eb3021e6. (in Thai).
Musoor, Y. (2008). Health beliefs and socio-cultural context in relation to self care of anemia pregnant women in Narathiwat province. Master’s thesis, Chiang Mai University. (in Thai)
Oliver, E., & Olufunto, K. (2012). Management of anemia in pregnancy, anemia, Silverberg. Retrieved June 8, 2017, from http://cdn.intechopen.com/pdfs-wm/30549
Phaksorn, A. (2010). The effectiveness of health education program for promoting self-care behaviors of pregnant women having iron deficiency anemia Prachuap Khiri Khan hospital. Master’s thesis, Kasetsart University. (in Thai).
Phumesawat, S., Suvithayasiri, K., & Chaisup, V. (2013). Perceived benefits and health promoting behaviors in pregnant women at antenatal clinic of Rajavithi hospital. Journal of Boromarajonani College of Nursing, 29(2), 80-94.
Piammongkol, S., Chongsuvivatwong, V., Williams, G., & Pornpatkul., M.(2006). The prevalence and determinants of iron deficiency anemia in rural Thai-Muslim pregnancy women in pattani province. The Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health, 37(3), 553-558.
Pipatkul, W., Sinsuksai, N., & Phahuwatanakorn, W. (2015). Effects of a nutrition and iron supplement promoting program on iron deficiency anemia in pregnant women. Journal of Nursing Science, 33(1), 69-76.
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2012). Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice (9th ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams and Wilkins.
Rattanapan, U., Boonamnuaykij, B., Chaikongkiat, P., Pokasinjumroon, P. (2007). A study on the development of anemia prevention model in pregnant women. 12th Region Medical Journal, 18(2.1), 87-93.
Regional Health Promotion Center 12, Yala. (2017). Statistics anemia in pregnant women report. Antenatal Care Clinic record. Regional Health Promotion Center 12, Yala. (in Thai).
Sanmongkol, S. (2016). Health perception, social support and self-care behavior among adolescent pregnant in Phuket province. Region 11 Medical Journal, 30(2), 105-114
Sawangwongsin, S. (1998). The application of protection motivation theory and group process for iron deficiency anemia prevention behaviors among pregnant women attending natal care service at Pranungklao hospital in Nonthaburi province. Master’s thesis, Mahidol niversity. (in Thai).
Somanusorn, M. (2014). Nursing of Anemia in pregnant women. In Anantasawat, S. (editor), Obstetrics Nursing 3 (14th ed.). (pp. 31-41). Nonthaburi: YTRprinting. (in Thai).
Sutheravut, P., & Nima, Y. (2009). Integrating knowledge, Islamic law and health promotion: food and nutrition. Songkla: The health system management institute prince of Songkla University. (in Thai).
Suwan, W. (2013). Pregnant women nursing. Nonthaburi: academic welfare scholarship Praboromarajchanok institute. (in Thai).
Taner, C.E., Ekin, A., Solmaz, U., Gezer, C., Cetin, B., Kelesoglu, M., Erpala, M.B., & Ozeren, M. (2015). Prevalence and risk factors of anemia among pregnant women attending a high-volume tertiary care center for delivery. Journal Of The Turkish-German Gynecological Association, 231-236.
Teeraworn, S., Kekphong, J., Japakiya, A., Mongkonrit, P., Jehloh, M., & Muda, N. (2009). Handbook warm family-family happy. Bangkok: S-Print. (in Thai).
Vapy, M., Parisunyakul, S., & Xuto, P. (2015). Perceived benefits, perceived barriers of health promotion and health promoting behaviors of pregnant women, the Lao people’s democratic republic. Nursing Journal, 42(4), 108-119.
Worasaktayanan, W. (2008). Eating behavior of pregnant women attending antenatal clinic. Waeng Hospital Narathiwat. 12th Region Medical Journal, 19(2.4), 41-48.
World Health Organization. (2015). Statistics anemia in pregnant women. Retrieved May 8, 2017, from http:// www.who.int/iris/bitstream/handle/10665/170250/9789240694439_eng.pdf? sequence=1
Wutthtsarn, K. (2016). Relationships between health belief and eating behaviors in pregnant women with over pre-pregnant body mass index. Master’s thesis, Burapha University. (in Thai).
Yala Provincial Public Health Office. (2017). Statistics anemia in pregnant women. Yala: maternal and child health care. record. Yala provincial Public Health Office. (in Thai)
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
2019-05-14
รูปแบบการอ้างอิง
Waeberaheng, W., Chatchawet, W., & Kritcharoen, S. (2019). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมบริโภคอาหารและยาเพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางของหญิงตั้งครรภ์. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 11(3), 15–28. สืบค้น จาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/pnujr/article/view/134846
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
