การพัฒนาแนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม

พิศสมัย ไลออน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาในการดูแลสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก และ 2) พัฒนาและศึกษาผลการใช้แนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม ผู้ร่วมวิจัยประกอบด้วย สตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง 29 ราย และทีมสหสาขาวิชาชีพที่ให้การดูแลสตรีตั้งครรภ์ 10 ราย แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะวิเคราะห์สถานการณ์ ระยะพัฒนาแนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและนำสู่การปฏิบัติ และระยะศึกษาผลการใช้แนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพที่พัฒนาขึ้น เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แนวคำถามสำหรับสัมภาษณ์เชิงลึก แบบบันทึกข้อมูลทางคลินิกของสตรีตั้งครรภ์ และแบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า แนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ประกอบด้วย 1) มีโครงสร้างและบทบาทหน้าที่ของทีมสหสาขาวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง 2) มีแนวปฏิบัติและคู่มือการดูแลสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง 3) มีการจัดบริการโดยพยาบาลผู้จัดการรายกรณี 4) มีส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทีมสหวิชาชีพและสมาชิกในครอบครัว และ 5) มีติดตามดูแลต่อเนื่องที่บ้าน หลังดำเนินการพบว่า สตรีตั้งครรภ์มีคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับสูง (mean = 4.05) มีระดับความเข้มข้นของเลือดของสตรีตั้งครรภ์เพิ่มขึ้นและเป็นไปตามเกณฑ์เป้าหมาย และในระยะหลังคลอดไม่พบภาวะตกเลือดและภาวะทารกแรกเกิดนํ้าหนักน้อย