ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองต่อความรู้ พฤติกรรม และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน
คำสำคัญ:
การส่งเสริมความรู้, พฤติกรรมการดูแลตนเอง, โรคเบาหวานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ เปรียบเทียบความรู้ พฤติกรรมในการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งรับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรัง ชุมชนสามัคคี อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสุ่มอย่างง่าย จำนวน 33 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด 16 สัปดาห์ เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรู้ในการดูแลตนเอง
ค่าความเชื่อมั่นได้ค่าคูเดอร์-ริชาร์ดสัน 20 เท่ากับ 0.76 และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาค เท่ากับ 0.82 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบด้วยสถิติทีคู่
ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ในการดูแลตนเองสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 15.87, p < .05) คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 10.00, p < .05) และค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดลดลงหลังเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -6.89, p < .05) ดังนั้น หน่วยงานและบุคลากรสุขภาพที่เกี่ยวข้องสามารถนำโปรแกรมไปประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน การปรับพฤติกรรมการดูแลตนเองและการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยเบาหวานต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Committee ADAPP. (2022) Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care. 45, 517 – 538. https://diabetesjournals.org/care/article/45/ Supplement_1/S17/138925/2-Classification-and-Diagnosis-of-Diabetes
Detkong, T. (2020). The Effect Motivational Interviewing Program on Blood Glucose Levels Control for Patient with Type 2 Diabetes Mellitus Patients. Journal of Bamrasnaradura Infectious Diseases Institute, 14(3), 134 - 145. https://he02.tcithaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/ 246228
Donna, L.H., & Sharie, A.M. (2022). Orem,s Self-Care Deficit Nursing Theory: Relevance and Need for Refinement. Nursing Science Quarterly, 35(1), 70 - 76. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 34939484/
Duangklad, K., Lapvongwatana, P., & Chansatitpom, N. (2020). Improvement of Self-Management Program in Uncontrolled Type II Diabetes Patients. Journal of Health and Nursing Research, 36(1), 66 - 83. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnbangkok/article/view/242148/164684
Gongmuang, L., Bannaasan, B., & Kitsripisarn, S. (2022). The Effect of An Educative Supportive Program on The Nutrition Self-Care Behavior and Nutritional Status among Colorectal Cancer Patients Receiving Chemotherapy. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 23(1), 361 - 370. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/247160
Hermis, A.H., & Muhaibes, F.J. (2024) Evaluating the effect of a training program on type 2 diabetic patient,s self-care: Aquasi-experimental study. Journal of Education and Health Promotion, 13(1), 1 - 6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10968271/
Jaiyungyuen, U., Voraroon, S., & Siriphonwuttchai, S. (2021) Effect of Health-promoting program on self-care behaviors of diabetic patients. Journal of Public Health Nursing, 35(2), 94 - 108. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/250233/170256
Lerksaipeng, W. (2021). Factors Affecting Blood Sugar Control in Diabetes Patients Nongpingkai, Health Promoting Hospital Nabokham Subdistrict Mueang Kamphaeng Phet District Kamphaeng Phet Province. Phichit Public Health Research and Academic Journal, 2(1),
- 10. http://www.ppho.go.th/webppho/research/y2p1/b01.pdf
Muhammad, R., Dono, I., & Diffah, H. (2020). Factor Affecting Fasting Blood Glucose in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus. International Journal of Nutrition Sciences, 5(1), 13 - 18. https://ijns.sums.ac.ir/article_46362_0cbc84b20331a50a6dc29bb7c76f63d4.pdf
Nakasuwan, V., Yamsribua, S., Chansangsri, M., Malowan, V., Arechep, K., Foofoeng, T., Kiatsungwon, M., & Pratukkunvongsa, S. (2022). Effects of Self – care Health Promotion Program on Knowleadge and self-care behaviors and stress behaviors in First Pregnant Teenagers. Journal of Nakhonratchasima College (Humanities and Social Sciences), 16(3), 237 – 254. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/hsjournalnmc/article/view/264031/175901
Nusen, C. (2021). The Community Participation for Health Behaviors Modification Program OnRisk for Non-communicable diseases in Roi-Et. Journal of Research and Health Innovative Development, 2(3), 131 - 145. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jrhi/article/view/ 252835/170609
Oiangua, T., Samart, K., Sanee, J., Phuwakornphiphat, S., Leepaiw, R., Rakkua, P., & Posakaboot, S. (2022). The Effect of Empowerment Program on Foot Care Behavior in Diabetes Patients, Community Health Center In Kantang Hospital, Kantang District, Trang. Chonburi Hospital Journal, 47(2), 121 - 128. https://www.google.com/url?sa
Orem, D.E., Taylor, S.G., & Renpenning, K.M. (2001). Nursing: Concepts of practice (6th ed.). Mosby.
Padphai, I., Chotklang, D., Meelun, N., & Ekathat, T. (2021). The Effectiveness of Health Literacy Promotion Program with Social Media for Delayed – Progression in The Northeast. Journal of Health Science and Community Public Health, 4(2), 96 – 107. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jhscph/article/view/248422/171718
Panthong, P. (2024) Effect of Empowerment on Self-Care Behaviors in Type II Diabetes Mellitus Patients Chombueng Crown Prince Hospital, Chombueng District, Ratchaburi Province. Academic Journal of Mahasarakham Provincial Public Health Office, 8(16), 86 - 96. https://thaidj.org/index.php/AJMP/article/view/15285/12135r
Pawanna, M. (2024) The Effect of a Diabetes Self-Management Program on self-management behavior, Hemoglobin A1C levels and Clinical outcomes in Uncontrolled Type 2 Diabetes Patients. Academic Journal of Mahasarakham Provincial Public Health Office, 8(15), 70-82. https://thaidj.org/index.php/AJMP/article/view/15285/12135r
Roning, N., Naka, K., & Chinnawong, T. (2021). The Effect of Self – care Promoting Program on Foot Care Behaviors, Foot Conditions and Blood Sugar Levels among Muslim Elderly with Uncontrolled Diabetes Mellitus. Songklanagaarind Journal of Nursing, 41(1), 74 - 81. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/nur-psu/article/view/247007/169866
Sanitlou, N., Sartphet, W., & Naphaarrak, Y. (2019). SAMPLE SIZE CALCULATION USING G*POWER PROGRAM. Journal of Suvarnabhumi Institute of Technology (Humanities and Social Sciences), 5(1), 496-507.https://so04.tci-thaijo.org/index.php/svittj/article/view/181958
Seubbuk, J. (2024) Effect of self-management program for behavioral control of blood sugar level in patients with uncontrolled type II diabetes mellitus.The Academic and Nursing Journal of Boromarajonani College of Nursing, Chakriraj, 4(1), 1 - 14. https://he04.tci-thaijo.org/index. php/jckr/article/view/1131/705
Suwannasri, J., Iemsawasdikul, W., & Potisupsuk, C. (2020). The Effect of self-care behavior development program for Diabetes Mellitus patient at Kut Chum district, Yasothon province. Journal of Nursing, 69(4), 40 - 49. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/ 246339/168988
Wiromrat, P. (2021). Overview of Vascular Complications in Type 1 Diabetes Mellitus. In Wiromrat, P. (Ed.). Vascular Complications in Type 1 Diabetes (pp 1-18). Khon Kaen University.
World Health Organization. (2024 September, 23). Diabetes fact sheet. https://www.who.int/health-topics/diabetes#tab=tab_1
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
