องค์ประกอบการรับวัคซีนพื้นฐานเด็กของผู้ปกครองมุสลิมในชุมชน อำเภอยะหา จังหวัดยะลา
คำสำคัญ:
วัคซีนพื้นฐานเด็ก, ผู้ปกครองมุสลิม, การรับวัคซีนบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนานี้ เพื่อศึกษาองค์ประกอบของการรับวัคซีนพื้นฐานเด็กของผู้ปกครองมุสลิมในชุมชน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ปกครองมุสลิมที่มีบุตรอายุ 0 - 5 ปี จำนวน 300 คน ใช้วิธีสุ่มพื้นที่แบบเฉพาะเจาะจงและสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามองค์ประกอบการรับวัคซีนเด็กของผู้ปกครอง ดัชนีความตรงตามเนื้อหารายข้อ และทั้งฉบับ มีค่า ³ 0.75 ทุกข้อและ 0.97 ตามลำดับ และค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ 0.91 วิเคราะห์องค์ประกอบด้วยวิธีการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory factor analysis: EFA) สกัดองค์ประกอบด้วยวิธี Principal Component Analysis หมุนแกนปัจจัยแบบออบลิค (Oblique Rotation) ด้วยวิธีแวริแมกซ์ (Varimax)
ผลการวิจัย พบว่าองค์ประกอบการรับวัคซีนพื้นฐานเด็กของผู้ปกครองมุสลิมในชุมชนอำเภอ
ยะหา จังหวัดยะลา ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ 38 ตัวบ่งชี้ ประกอบด้วย 1) การรับรู้และแหล่งข้อมูลด้านการผลิตและความปลอดภัยของวัคซีน มี 18 ตัวบ่งชี้ 2) ประสิทธิภาพวัคซีนและหลักฐานยืนยัน
มี 12 ตัวบ่งชี้ 3) อาการข้างเคียงหลังรับวัคซีน มี 4 ตัวบ่งชี้ 4) ระบบบริการวัคซีน มี 3 ตัวบ่งชี้ และ
5) วัคซีนฮาลาล มี 1 ตัวบ่งชี้ โดยทั้ง 5 องค์ประกอบ 38 ตัวบ่งชี้ สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของตัวบ่งชี้ได้ ร้อยละ 61.00 โดยมีค่าไอเกน เท่ากับ 15.83, 3.58, 1.53, 1.20 และ 1.03 ตามลำดับ
ดังนั้นสถานบริการปฐมภูมิและภาคีเครือข่ายอำเภอยะหาควรนำองค์ประกอบและตัวบ่งชี้ไปเป็นแนวทางการส่งเสริมความครอบคลุมวัคซีนในชุมชน เช่น การจัดการข่าวสารเชิงรุกโดยอาศัยบุคคลต้นแบบและหลักฐานเชิงประจักษ์ การรับรองวัคซีนคุณภาพและวัคซีนฮาลาล ความรอบรู้เรื่องผลข้างเคียง และระบบบริการวัคซีนเชิงรุก
เอกสารอ้างอิง
Ahmad, N., Jahis, R., Kuang Kuay, L., Jamaluddin, R., & Aris, T. (2017). Primary Immunization among Children in Malaysia: Reasons for Incomplete Vaccination. Journal of Vaccines & Vaccination, 8(3), 1000358. https://doi.org/10.4172/2157-7560.1000358
Cao, L., Zheng, J. S., Cao, L. S., Cui, J., Duan, M. J., & Xiao, Q. Y. (2018). Factors influencing the routine immunization status of children aged 2-3 years in China. PLoS One, 13(10), e0206566. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0206566
Department of Disease Control. (2019, December 27). Epidemiological Surveillance Report of Measle outbreak. Department of Disease Control. https://ddc.moph.go.th/uploads/files/1112120200121090145.pdf
Department of Disease Control. (2024, March 1). Epidemiological Surveillance Report of Pertussis outbreak. Department of Disease Control. https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2// files/3.%20สถานการณ์โรคไอกรน_01032024.pdf
Division of Vaccine-Preventable Diseases. (2020, Jul 20). Coverage survey for basic and based school immunization 2018. Department of Disease Control. https://ddc.moph.go.th/dvp/journal_detail.php?publish=10319
Galadima, A. N., Zulkefli, N. A. M., Said, S. M., & Ahmad, N. (2021). Factors influencing childhood immunization uptake in Africa: a systematic review. BMC Public Health, 21(1), 1475. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11466-5
Hair, F. J., Black, C. W., Babin, J. B., & & Anderson, E. R. (2019). Multivariate Data Analysis. (7th ed.). Pearson Education
Hajietae, I., & Langputeh, P. (2020). A Model of Vaccine Coverage Promotion in Children Aged 0-5 Years in Yala. Al-HIKMAH 10(20), 11. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/HIKMAH/article/view/245946
Hotez, P. J. (2023). Vaccine Preventable Disease and Vaccine Hesitancy. Medical Clinics of North America, 107(6), 979 - 987. https://doi.org/10.1016/j.mcna.2023.05.012
Islam, M. S., Kamal, A. M., Kabir, A., Southern, D. L., Khan, S. H., Hasan, S. M. M., Sarkar, T., Sharmin, S., Das, S., Roy, T., Harun, M. G. D., Chughtai, A. A., Homaira, N., & Seale, H. (2021). COVID-19 vaccine rumors and conspiracy theories: The need for cognitive inoculation against misinformation to improve vaccine adherence. PLoS One, 16(5), e0251605. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0251605
Jinarong, T., Chootong, R., Vichitkunakorn, P., & Songwathana, P. (2023). Muslim parents' beliefs and factors influencing complete immunization of children aged 0-5 years in a Thai rural community: a qualitative study. BMC Public Health, 23(1), 1348. https://doi.org/10.1186/s12889-023-15273-y
Kamaruzaman, N. K., Rizzi, M., & Attwell, K. (2025). A comprehensive review of the childhood vaccination landscape in Malaysia. Epidemiol Infect, 153, e41. https://doi.org/10.1017/s0950 26882500024x
Khan, T. M., & Sahibzada, M. U. (2016). Challenges to health workers and their opinions about parents' refusal of oral polio vaccination in the Khyber Pakhtoon Khawa (KPK) province, Pakistan. Vaccine, 34(18), 2074 - 2081. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2016.03.008
Levesque, J.-F., Harris, M. F., & Russell, G. (2013). Patient-centered access to health care: conceptualizing access at the interface of health systems and populations. International Journal for Equity in Health, 12(1), 18. https://doi.org/10.1186/1475-9276-12-18
Lim, A. W. Y., Hss, A.-S., Netia, J., Rahmat, H., Mustafa, N. A., Yusof, F.-S., Rahman, R., Itam, S., Chan, C., N-Julia, M. S., & Lee, A. (2016). Exploring immunization refusal by parents in the Malaysian context. Cogent Medicine, 3, 1142410. https://doi.org/10.1080/2331205X.2016.1142410
Lim, K. K., Chan, Y. Y., Noor Ani, A., Rohani, J., Siti Norfadhilah, Z. A., & Santhi, M. R. (2017). Complete immunization coverage and its determinants among children in Malaysia: findings from the National Health and Morbidity Survey (NHMS) 2016. Public Health, 153, 52 - 57. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2017.08.001
McKee, C., & Bohannon, K. (2016). Exploring the Reasons Behind Parental Refusal of Vaccines. Journal of Pediatric Pharmacology and Therapeutics, 21(2), 104 - 109. https://doi.org/10.5863/1551-6776-21.2.104
Ministry of Public Health. (2023, January 10). Data Health Center, vaccine coverage in children age 0-5 years [Internet]. https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=4df36051 4655f79f13901ef1181ca1c7
Mohd Baharudin, J. A., Mohd Zain, M. R., Taib, F., & Abd Hamid, I. J. (2024). Knowledge and practice of childhood immunization among parents in Kelantan, Malaysia: A cross-sectional study. Malaysian Family Physician - Scimago Journal, 19, 6. https://doi.org/10.51866/oa.202
Mukhtar, A. F., Abdul Kadir, A., Mohd Noor, N., & Mohammad, A. H. (2022). Knowledge and Attitude on Childhood Vaccination among Healthcare Workers in Hospital Universiti Sains Malaysia. Vaccines (Basel), 10(7), 1017. https://doi.org/10.3390/vaccines10071017
Sa-idi, A. (2019). A Phenomenological Study on the Refusal of Vaccines for Children Among People in the Tungyangdaeng District of Pattani Province [Master’s thesis]. Mahidol University.
Saeed, R., & Hashmi, I. (2021). Pakistan Ranks Third Globally With the Most Unvaccinated Children: Is the Impact of Parental Perception and Attitude on Immunization an Essential Contributing Factor to an Unsuccessful Vaccination Coverage? Cureus, 13(11), e19751. https://doi.org/10.7759/cureus.19751
Section of Disease Control. (2024, Mar 3). Yala Measle Outbreak Situation, Disease Control and Prevention. Y. P. P. H. Office. https://drive.google.com/drive/folders/1VfX0ZnfT4 AJsoD7c9P1E_mCn_foaAlaX
Sharif Nia, H., Allen, K. A., Arslan, G., Kaur, H., She, L., Khoshnavay Fomani, F., Gorgulu, O., & Sivarajan Froelicher, E. (2023). The predictive role of parental attitudes toward COVID-19 vaccines and child vulnerability: A multi-country study on the relationship between parental vaccine hesitancy and financial well-being. Front Public Health, 11, 1085197. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1085197
Sirithammaphan, U., Chaisang, U., & Pongrattanamarn, K. (2023). Barriers to measles mumps rubella vaccine acceptance in the three southern border provinces of Thailand. Clinical and Experimental Vaccine Research, 12(4), 298 - 303. https://doi.org/10.7774/cevr.2023.12.4.298
Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2007). Using Multivariate Statistics (5th ed.). Pearson Education.
Tengku Muhammad Fakhruddin, T. M. F., Aminnuddin, M., & Shafei, M. N. (2023). Knowledge of the Malaysian National Immunisation Programme and its associated factors among parents in Dungun, Terengganu: A cross-sectional study. The future direction of Malaysian Family Physician, 18, 3. https://doi.org/10.51866/oa.188
Walker, K. K., Head, K. J., Owens, H., & Zimet, G. D. (2021). A qualitative study exploring the relationship between mothers' vaccine hesitancy and health beliefs with COVID-19 vaccination intention and prevention during the early pandemic months. Hum Vaccin Immunother, 17(10), 3355 - 3364. https://doi.org/10.1080/21645515.2021.1942713
Wanawanakorn, K. (2019). Factors Affecting Coverage of measles vaccine of the target group in Su-ghai Kolok District. Journal of Preventive Medicine Association of Thailand, 9(2), 190 - 196. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPMAT/article/view/217726
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
