การพัฒนาระบบบริการพยาบาลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการบำบัดทดแทนไต ด้วยวิธีฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแบบเบ็ดเสร็จในขั้นตอนเดียว โรงพยาบาลมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลระบบบริการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการบำบัดทดแทนไตด้วยวิธีฟอกเลือดแบบเบ็ดเสร็จในขั้นตอนเดียว ประกอบด้วย 4 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์และสภาพปัญหา 2) พัฒนาระบบบริการพยาบาล ตรวจสอบคุณภาพและศึกษานำร่อง 3) ตรวจสอบประสิทธิผลของระบบบริการพยาบาลฯโดยแบบแผนการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง และ 4) ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไข และยืนยันคุณภาพของระบบ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แนวทางการสนทนากลุ่ม แบบบันทึกข้อมูลของผู้ป่วย แบบบันทึกข้อมูลของพยาบาลวิชาชีพผู้ปฏิบัติ แบบวัดความรู้ แบบวัดความสามารถในการปฏิบัติการพยาบาล แบบประเมินความพึงพอใจของผู้ป่วย และแบบประเมินความพึงพอใจของพยาบาล ซึ่งเครื่องมือทั้งหมดผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ - ธันวาคม 2567 วิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า ระบบบริการพยาบาลฯ ที่พัฒนาสอดคล้องกับบริบทการดูแลผู้ป่วยและสอดคล้องกับความต้องการของผู้ปฏิบัติ ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ คือ โครงสร้าง กระบวนการ และ ผลลัพธ์ ซึ่งระบบที่พัฒนาขึ้นเรียกว่า C-K-D model ครอบคลุมการดูแล 4 ระยะ ภายหลังนำระบบที่พัฒนาขึ้นสู่การปฏิบัติพบว่า สามารถลดขั้นตอนการบริการและระยะเวลารอคอย ผู้ป่วยได้รับบริการที่รวดเร็วและสะดวกขึ้น พยาบาลวิชาชีพผู้ปฏิบัติมีความรู้และสมรรถนะเพิ่มขึ้น ผู้ป่วยและพยาบาลวิชาชีพมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด นอกจากนี้ยังพบว่า ผลลัพธ์ด้านตัวชี้วัดคุณภาพการดูแลมีแนวโน้มดีขึ้นและเป็นไปตามเกณฑ์เป้าหมาย ชี้ให้เห็นว่าระบบการบริการพยาบาลที่พัฒนาขึ้นนี้สามารถเพิ่มคุณภาพการดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล อย่างไรก็ตามควรมีการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง