ผลของโปรแกรมการพยาบาลระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้าน ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและการกลับมารักษาซ้ำในผู้ป่วยสูงอายุโรคปอดอักเสบ
คำสำคัญ:
การพยาบาลระยะเปลี่ยนผ่าน, ผู้สูงอายุโรคปอดอักเสบ, พฤติกรรมการดูแลตนเอง, การกลับมารักษาซ้ำบทคัดย่อ
ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ โรคปอดอักเสบเป็นสาเหตุสำคัญของการกลับเข้ารับการรักษาซ้ำในโรงพยาบาลและอัตราการเสียชีวิตในผู้สูงอายุ การพยาบาลระยะเปลี่ยนผ่านจึงมีบทบาทสำคัญในการดูแลต่อเนื่องหลังออกจากโรงพยาบาล การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการพยาบาลระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้านต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและอัตราการกลับเข้ารับการรักษาซ้ำในผู้สูงอายุที่เป็นโรคปอดอักเสบ
วิธีการวิจัย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลทั่วไปแห่งหนึ่งในภาคใต้ จำนวน 52 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 26 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย โปรแกรมการพยาบาลระยะเปลี่ยนผ่าน แบบบันทึกการกลับเข้ารับการรักษาซ้ำ และแบบประเมินพฤติกรรมการดูแลตนเอง ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ
5 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา (CVI) เท่ากับ 0.98 และค่าความเชื่อมั่นของครอนบาคแอลฟา 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบแบบทีคู่ ทีแบบอิสระ และไคสแควร์
ผลการวิจัย พบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองหลังได้รับโปรแกรมสูงกว่าก่อนทดลองและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) และไม่มีผู้ป่วยกลับเข้ารับการรักษาซ้ำภายใน 28 วัน ขณะที่กลุ่มควบคุมมีอัตราการกลับมารักษาซ้ำร้อยละ 15.4
สรุปและข้อเสนอแนะ ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมการพยาบาลระยะเปลี่ยนผ่านสามารถส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองและลดอัตราการกลับเข้ารับการรักษาซ้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสมต่อการนำไปประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้สูงอายุโรคปอดอักเสบ
เอกสารอ้างอิง
Cohen, J. (2023). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Routledge.
Coleman, E. A., Parry, C., Chalmers, S., & Min, S. (2006). The care transitions intervention: Results of a randomized controlled trial. Archives of internal medicine, 166(17), 1822–1828. https://doi.org/10.1001/archinte.166.17.1822
Dadonaite, B., & Roser, M. (2024). Pneumonia. Our World in Data. https://ourworldindata.org/ pneumonia
Department of Disease Control. (2023). Pneumonia situation report 2018–2022 (Pneumonia situation report, 2018–2022). Ministry of Public Health, Thailand. https://ddc.moph.go.th
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41, 1149 –1160. http://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Gurvich, V., & Naumova, M. (2025, May 8). Critical issues with the Pearson’s chi-square test. https://doi.org/10.48550/arXiv.2305.06318
Heui, S., Kim, J., & Lee, H. (2020) (a). Self-care behaviors and transitional care in older adults with pneumonia. Journal of Geriatric Nursing, 45(2), 123 – 130. http://doi.org/10.1016/jqerinurse. 2003.10.008
Heui, J., Kim, Y., & Lee, H. (2020) (b). Transitional care model for older patients with pneumonia: Reducing readmission rates and improving self-care. Journal of Geriatric Pulmonology, 15(3), 211 - 220. http://doi.org/10.3346/jkmg.2020.35e352
Jehloh, L., Songwathana, P., Kitrungrote, L., & Bourbonnais, A. (2024). Perspectives of family caregivers and nurses on hospital discharge transitional care for Muslim older adults living with COPD: a qualitative study. BMC Nursing, 23(1), 1-11. http://doi.org/10.60099/ Prijmr.2024.264962
Klinkhajorn, A., & Woramalee, S. (2020). Nursing Manual for Elderly Patients with Pneumonia [Master’s thesis]. Mahidol University.
Narathiwat Rajanagarindra Hospital (2024). Hospital Statisties report. Author.
Naylor, M. D. (2018). The Transitional Care Model: Translating research into practice. University of Pennsylvania School of Nursing. https://www.transitionalcare.info
Naylor, M. D., Aiken, L. H., Kurtzman, E. T., Olds, D. M., & Hirschman, K. B. (2011). The importance of transitional care in achieving health reform. Health Affairs, 30(4), 746–754. http://doi.org/10.1377/tilgaff.2011.0041
Nilmarnat, K., Khaw, T., Purintharapibal, C., Saechit, K., & Thamachot, P. (2022). Experiences of nurses in transitional care for families of critically ill patients who decided to withdraw treatment: A case study. Thai Nursing Council Journal, 37(1), 42–57. http://www/nur.psu.ac.th/research/file_warsarn/1557jouranl/2.pdf
Nilsawat, W. (2022). The effect of a transitional care program for stroke patients and their caregivers on activities of daily living, complications, and self-management ability of caregivers. Journal of Nursing and Public Health Research, 2(3), 57–70. http://he02.tci-thaijo. org/index.php/juphr
Orem, D. E., Taylor, S. G., & Renpenning, K. M. (2001). Nursing: Concepts of practice (6th ed.). Mosby.
Santos, M. J., Dias, R. P., & Reis, F. M. (2020). Discharge planning and transitional care to prevent readmission in elderly patients with pneumonia. International Journal of Nursing Studies, 104, 103524. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2020.103524
Thaewiriyakun, C. (2020). Development of a discharge planning model for elderly pneumonia patients at the Institute of Chest Diseases. Nursing Journal, 69(3), 35–43. http://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/download/245154/167198
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
